Η ανάκαμψη του Ελληνικού Τουρισμού παραπέμπεται στις καλένδες

ΓΝΩΜΗ

της Φιλίας Τούντα, PhD(ca),MBA, BSc, Di  (*)

Σε λίγους μήνες το 2022 θα αποτελεί πλέον παρελθόν. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία οι αφίξεις τουριστών σημειώνουν αύξηση περίπου κατά 34%. Θέτω λοιπόν κι εγώ την εξής ερώτηση: Θεωρείται ότι βρισκόμαστε στην απαρχή «ανάκαμψης» του ελληνικού τουρισμού η μήπως πρόκειται για μια απλή αύξηση σε αριθμούς και παραμύθια της Χαλιμάς;

Ας δεχτούμε πως το 2022 μετά από την σαρωτική λαίλαπα της πανδημίας είναι πράγματι μια καλή χρονιά (το λέω με φειδώ), πλην όμως βγάλουμε βιαστικά και ίσως παρακινδυνευμένα συμπεράσματα, θα πρέπει επιτέλους να συνειδητοποιήσουμε ότι παρά την πρόσκαιρη -θα τολμήσω να πω-, αύξηση αυτή, δεν φτάσαμε παλαιοτέρα επίπεδα. Το θέμα μας όμως δεν είναι να φτάσουμε παλιότερα επίπεδα, αλλά να τα ξεπεράσουμε. Έχουμε ένα απαρχαιωμένο σύστημα σ όλους τους τομείς του τουρισμού. Σκεφτείτε εν έτη 2022 τα καταλύματα εκδίδουν έντυπες καρτέλες!

Αυτό πραγματικά προκαλεί θυμηδία.

Ήρθε όμως η ώρα κύριοι για την πραγματική και όχι πρόσκαιρη «ανάκαμψη» της μοναδικής μας και πιο αποδοτικής βιομηχανίας του τόπου. Και φυσικά ετούτη η «ανάκαμψη» θα ‘ρθει μέσα από μια διαδικασία βελτίωσης, εμπλουτισμού και επανατοποθέτησης του ελληνικού τουριστικού προϊόντος στις διεθνείς αγορές, τόσο στους παραδοσιακούς μας πελάτες, όσο και σε νέους.

Όλα τα χρόνια ακούμε για βελτίωση του τουρισμού, τουρισμός 12 μήνες το χρόνο, αγροτουρισμός, τουρισμός υγείας και ευεξίας, κ.α..

ΠΟΥ- ΕΙΝΑΙ- ΟΛΑ- ΑΥΤΑ;

Όλα παρέμειναν λόγια σε συνέδρια, προτάσεις και άρθρα κλεισμένα στο χρονοντούλαπο.

Να θυμίσω μόνο ότι το 1998 η τότε υπουργός Ανάπτυξης Βάσω Παπανδρέου είχε μιλήσει για το Hellas 12 Months. Έχουν περάσει 24 χρόνια και βρισκόμαστε ακόμα στο ναδίρ.

Αυτό είναι δημόσιος εμπαιγμός.

Μας τραβούν λοιπόν την προσοχή με «νούμερα» και εντυπωσιακές ειδήσεις περί τουριστικής ανάκαμψης, παρουσιασμένες με δραματουργικό τρόπο, καθώς μας ειρωνεύονται επιδεικτικά.

Βέβαια πήραν τα μυαλά μας αέρα χωρίς να σκεφτούμε πως «όταν οι αριθμοί ευημερούν, οι άνθρωποι δυστυχούν».

Υπάρχει λοιπόν άμεση ανάγκη να κτίσουμε λιθαράκι -λιθαράκι μια διαδικασία, μέσω της οποίας χρόνο με το χρόνο και βεβαίως με την εμπλοκή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, κρατικών και μη, ο ελληνικός Τουρισμός θα μεσουρανήσει, τόσο ποιοτικά, όσο και ποσοτικά.

Από που να αρχίσω, από τις υποδομές που δεν υπάρχουν, χαρακτηριστικά στις Καλύβες Αποκορώνου Κρήτης με τον αφανή δήμαρχο, δεν έχουμε καν υπηρεσία καθαριότητας, τα ξενοδοχεία πληρώνουν ιδιώτη για τα σκουπίδια και οι δρόμοι είναι καρόδρομοι στα στενά που βρίσκονται τα καταλύματα. Όσο για τους προέδρους ξενοδόχων και ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων (υπάρχουν και εξαιρέσεις), κρατούν μόνο το σκήπτρο και είναι απαθείς .

Γιατί να υπάρχει η booking.com, με τις υπέρογκες προμήθειες, ενώ θα μπορούσαμε άνετα να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα και να την προωθήσουμε δυναμικά, έτσι ώστε να καταχωρούνται όλα τα καταλύματα της Ελλάδας με μικρές προμήθειες και τα χρήματα να πηγαίνουν για την αναβάθμιση του τουρισμού;

Ουχί όμως, ‘όπως έχω αναφερθεί και σ’ άλλα άρθρα μου κάποιοι θέλουν να παγιωθεί η αντίληψη ότι η Ελλάδα είναι μικρή χώρα και η ύπαρξή της εξαρτάται από την καλή διάθεση των ισχυρών.

Το υποτιθέμενο και περίφημο «τουριστικό πολυνομοσχέδιο» υποτίθεται έχει δήθεν λύσει τα «μεγάλα» προβλήματα του ελληνικού τουρισμού». Ας καγχάσω!

Ποιο «πολυνομοσχέδιο»; Από πού να ξεκινήσω;

Η αισχροκέρδεια που θριαμβεύει με το airbnb, οι παράνομες βίλες που υπενοικιάζουν οι ξένοι επενδυτές, τα υπέρογκα ποσά ενοικιάσεως ομπρελών, τα ταξί που χρεώνουν κατά βούληση, η ανύπαρκτη εξυπηρέτηση στις πύλες εισόδου στη χώρα μας, οι χώροι επίσκεψης που υπολειτουργούν (σε προσωπικό και καθαριότητα), η άναρχη δόμηση τσιμεντένιων μεγαθηρίων στα νησιά μας, το ανύπαρκτο πλαφόν δόμησης σε μικρά χωριά και νησιά που κατάντησαν μια κακή εκδοχή της Ίμπιζας, ή η τουριστική αστυνομία “φάντασμα”, που έχω να την δω από όταν ήμουν 20 χρονών!

Στο βωμό λοιπόν πάντα του χρηματικού κέρδους επί τουλάχιστον μια δεκαετία, συνεχίζεται η ληστρική εκμετάλλευση των νησιών και των παραλιών, στο πλαίσιο μιας μονοδιάστατης, άναρχης ανάπτυξης που δεν οδηγεί πουθενά. Θεωρείται αδιανόητο να καταστρέφονται μοναδικά και αναντικατάστατα ποιοτικά χαρακτηριστικά, της βιοποικιλότητας και των τοπίων των νησιών μας και όχι μόνο, για συμφέροντα “μεγαλοξενοδόχων”, τραπεζιτών και “μεγαλοπρακτόρων”. Καθώς οι υπόλοιποι, οι αφανείς εργάτες της βιομηχανίας του τουρισμού μαζεύουν τα ψίχουλα των «τρανών».

Ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι τελικά καλύτερο ένα τέτοιο μοντέλο, με τις ακτές της Αττικής να είναι πνιγμένες στα αυθαίρετα, με τα νησιά μας να κτίζονται άναρχα από άκρη σε άκρη (κάτι που ισχύει κυριολεκτικά στην περίπτωση της Σαντορίνης, της Μυκόνου και της Κρήτης με τρανταχτό παράδειγμα σχέδια για εκατοντάδες κλίνες στις περιοχές Βάι και στο Ελαφονήσι), με περιοχές υψηλού τουριστικού δυναμικού να διαλύονται από την μικρή ακαλαίσθητη δόμηση και τις μίζερες κοντόφθαλμες τουριστικές επενδύσεις.

Αυτό που έλκει πολύ κόσμο στην Ελλάδα είναι ακριβώς ότι ΔΕΝ είναι Φλόριντα ή Ισπανία. Άρα δεν πρέπει και να γίνει. Ας σταματήσουν επιτέλους σε κάποιες παράκτιες περιοχές και περιοχές φυσικού κάλους να γίνονται μεγάλες τσιμεντένιες μονάδες με σκοπό να εξυπηρετήσουν το μοντέλο «all inclusive» και συμφέροντα μεγάλο-καρχαριών του τουρισμού.

Ας μην ξεχνάμε ότι όλα αυτά που «πουλάει» ο τουρισμός, δηλαδή το φυσικό τοπίο, το περιβάλλον, τον τοπικό πολιτισμό, τη φιλοξενία, είναι ευαίσθητα και αναντικατάστατα αγαθά. Το επίπεδο διαφύλαξης / διαχείρισης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος επηρεάζει σημαντικά τον ίδιο τον τουρισμό.

Σίγουρα θα υπάρξουν μεγάλες επενδύσεις, που εννοείται δεν χρειάζεται να έχουν κτίρια μεγάλου ύψους και όγκου!

Αν μια εταιρεία π.χ. κατείχε όλη τη Κρήτη δεν θα έφτιαχνε 20όροφα κτίρια, αλλά ένα μεγάλο “ήρεμο” πάρκο με τοπική αρχιτεκτονική, με καλές υποδομές, στοιχειώδη χωροταξία, χώρους στάθμευσης, κτλ.. Παρομοίως και στις ΗΠΑ δεν είναι κάθε μέρος Μαϊάμι, στην Αριζόνα ας πούμε φτιάχνουν όμορφα συγκροτήματα , με χαμηλά μικρά κτίρια, κάκτους και τα σχετικά. ‘Όλοι γνωρίζουμε την περίπτωση της Ισπανίας, όπου υποφέρει τα μέγιστα από τη δραματική αλλοίωση και καταστροφή της παράκτιας ζώνης της. Η εκτεταμένη οικοδομική δραστηριότητα τις τελευταίες δεκαετίες, δίχως πρόβλεψη για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, είχε καταστροφικές συνέπειες, τις οποίες η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει τα επόμενα χρόνια. Αυτό θέλουμε και για την χώρα μας;

Όσον αφορά τώρα τους μικρομεσαίους επιχειρηματίες του τουρισμού, τους ανίσχυρους κι επαναστατημένους, τους προλετάριους των ελίτ του τουρισμού και των μεγάλο-επενδυτών, σας ενημερώνω πως τα κεφάλαια που έχουν επενδυθεί από τις επιχειρήσεις ενοικιαζομένων τουριστικών καταλυμάτων, προέρχονται από αυτοχρηματοδότηση και ΟΧΙ από δάνεια ή επιχορηγήσεις της καλής μας Πολιτείας.

Η ΣΕΕΔΔΕ εκπροσωπεί πάνω από 40,000 επιχειρηματίες. Τι να σου κάνει και η ΣΕΕΔΔΕ δίχως καμία αρωγή από την Πολιτεία! Γνωρίζατε πως η Πολιτεία τόσα χρόνια δεν χρηματοδοτεί (ή χρηματοδοτεί ψίχουλα) μη κύρια τουριστικά καταλύματα γιατί λέει την ευθύνη δημιουργίας τους την έχουν μόνο οι ιδιοκτήτες, που φέρουν και τον κίνδυνο να μην τηρούνται στοιχειώδεις προδιαγραφές. Μας εμπαίζετε; Δηλαδή τα χιλιάδες μη κύρια καταλύματα που έκτισαν όλα αυτά τα χρόνια τον τουρισμό μας είναι παραγκωνισμένα και υπολογίζονται μονάχα όταν μας χρεώνονται φόροι, κτλ; Εξηγήστε μου σας παρακαλώ, είναι πρώτιστη η εικόνα της ποιότητας των κύριων καταλυμάτων της χώρας μας και όχι των μη κύριων; Συγχωρέστε με, ξέχασα πως τα περιορισμένα εθνικά και κοινοτικά διαθέσιμα κατευθύνονται στους κλάδους άμεσης προτεραιότητας και έτσι χρηματοδοτούνται μόνο τα μεγάλα ξενοδοχεία.

Άλλωστε εμείς οι «μικροί» ουδέποτε θα μπορούσαμε να επιτύχουμε το ελάχιστο ύψος επενδύσεων που θέλετε, έτσι δεν είναι;

Να κλείσουν λοιπόν όλα τα μικρά καταλύματα να μείνετε με τα διεθνή μεγάλα ξενοδοχεία (σημειώνω σχεδόν το 8% των ξενοδοχείων και το 27% των δωματίων της ελληνικής αγοράς είναι “branded”, insider.gr) και όλα τα έσοδα να φεύγουν στο εξωτερικό.

Μην άγχεστε όμως, τα καταφέρατε εν μέρη καθώς επικρατεί οργασμός αγοραπωλησιών μικρομεσαίων καταλυμάτων μέσω ξένων funds, αφού οι μικρό-μεσαίες επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου δεν μπορούν πια να ανταπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και στους υπέρμετρους φόρους. Από την μεριά μας να σας ενημερώσω πως δεν θα δεχτούμε πλέον άλλους σκωπτικούς κι ανυπόστατους ισχυρισμούς.

Για να λυθούν τα προβλήματα είναι απαραίτητη η συνέργεια όλων των εμπλεκόμενων μερών, οι οποίοι αντί να συνεργαστούν ρίχνουν ευθύνες ο ένας στον άλλον, η γάτα στο σκύλο μου και ο σκύλος στην ουρά του που λέει και το γνωμικό.

Καθίσταται λοιπόν αναγκαία η ποιοτική αναδιοργάνωση (όλα από την αρχή) και εξέλιξη του ΕΟΤ και στην χώρα μας και στα γραφεία του εξωτερικού σε ένα ευέλικτο, καινοτόμο και συντονιστικό όργανο, υλοποίησης της τουριστικής πολιτικής και φυσικά ο άμεσος εκσυγχρονισμός της παλαιικής νομοθεσίας γύρω από τα ταξιδιωτικά γραφεία.

Έχουμε ανάγκη από ένα νέο όραμα για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας με επίκεντρο την ιδέα της ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ.

Ας αποτινάξουμε την απρεπή ατομοκεντρική αντίληψη και τον οικονομισμό της Δύσης, που την φιλοξενία μπορεί να την εντάσσει στο λεξιλόγιο της αλλά ποτέ στην κουλτούρα της και την πρακτική της. Τούβλα υπάρχουν παντού, αξίες και ιδέες λείπουν. Αντιμετωπίστε με το ανάλογο πνεύμα πως τα μικρά τουριστικά καταλύματα αποτελούν μια τρομερά σημαντική κατηγορία καταλυμάτων, που συνεισφέρουν αδρά στο οικοδόμημα που ονομάζεται «ελληνικός τουρισμός». Επιπλέον ενός ακόμα πράγματος «εστί χρεία». Η εγρήγορση της τουριστικής συνείδησης του έθνους. Όποιες υποδομές κι αν φτιαχτούν, όσα τουριστικά προγράμματα κι αν εκπονηθούν και όποιες καλές διαθέσεις κι αν υπάρξουν, αν ο Έλληνας δεν συνειδητοποιήσει τι σημαίνει γι’ αυτόν ο τουρισμός, θα ξαναμιλάμε και τον επόμενο αιώνα για τα άλυτα τουριστικά προβλήματα της χώρας.

(*) Η Φίλια Τούντα-Μπακογιάννη εργάζεται στον τομέα του Τουρισμού εδώ και 27 χρόνια. Έχει εργαστεί σε διάφορα ξενοδοχεία, ταξιδιωτικά γραφεία και σωματεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει αποκτήσει πτυχίο MBA στο βρετανικό Leicester (Employee Relations), Mini MBA από το Torrens University της Αυστραλίας, πτυχίο στην Αθήνα (Organizational Behavior & Management), Diploma in Tourism, Diploma in CRM, UK, πιστοποίηση FMVA, Certificate in Social Marketing από το e-marketing institute της Δανίας, κ.α.. Μιλάει αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, ρωσικά και ιταλικά και είναι μέλος των TIES, HTS, Bedposts, κ.λπ.. Έχει παρακολουθήσει πολυάριθμα σεμινάρια και εργαστήρια σχετικά με τον τουρισμό και τη διαχείριση μικρών επιχειρήσεων.
Σήμερα ζει στην Αθήνα και είναι Γενική Διευθύντρια του Apokoros Boutique Hotel Craft Deco -Apokoros Villas και του Three Trees Activities Studio στην Κρήτη, Διευθύντρια Εξυπηρέτησης Πελατών στο Thamiris Hotel(s) Crete και Ιδρύτρια της ιστοσελίδας δραστηριοτήτων “meetauthenticcrete”.

1 σχόλιο στο “Η ανάκαμψη του Ελληνικού Τουρισμού παραπέμπεται στις καλένδες

Προσθήκη σχολίου

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *