Το πολυαναμενόμενο σύστημα εισόδου/εξόδου (EES) της ΕΕ θα τεθεί σε λειτουργία την Κυριακή 12 Οκτωβρίου, με την Ελλάδα να είναι μία από τις πρώτες χώρες που θα το εφαρμόσουν. Το EES έρχεται μετά από πολλές καθυστερήσεις, αλλά δημιουργεί μεγάλα ερωτηματικά, προβληματισμούς και ανησυχία για το πως θα δουλέψει, τουλάχιστον, στο ξεκίνημά του, παρά τις διαβεβαιώσεις.
Τα αεροδρόμια σε όλη την Ευρώπη -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εξυπηρετούν εκατομμύρια ταξιδιώτες από το Ηνωμένο Βασίλειο- και τα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων, προετοιμάζονται για μεγαλύτερες ουρές και πιθανές διαταραχές, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει σε εφαρμογή το νέο βιομετρικό σύστημα ελέγχου των συνόρων, σε μόλις δύο 24ωρα.
Υπάρχουν ανησυχίες, λοιπόν, ότι η συλλογή αυτών των νέων δεδομένων θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλες ουρές στα αεροδρόμια και τους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Έτσι, οι ταξιδιώτες προτρέπονται να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο για τα ταξίδια τους, καθώς ενδέχεται να υπάρξουν μεγαλύτερες αναμονές σε ώρες αιχμής.
“Όπως πάντα, όταν εισάγονται νέα σημαντικά συστήματα πληροφορικής, μπορεί να υπάρξουν κάποια προβλήματα. Αλλά για τον λόγο αυτό το σύστημα θα τεθεί σε λειτουργία σε μια περίοδο χαμηλής ζήτησης για διεθνή ταξίδια. Επιπλέον, η σταδιακή εφαρμογή του συστήματος συμφωνήθηκε ακριβώς για να αποφευχθούν σημαντικά προβλήματα”, ανέφερε η κα. Assita Kanko, ευρωβουλευτής των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, η οποία διετέλεσε εισηγήτρια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το EES.
“Οι αρχές και οι ταξιδιώτες στα συνοριακά σημεία διέλευσης θα έχουν τη δυνατότητα να εξοικειωθούν με το σύστημα σταδιακά. Και σε περίπτωση απρόβλεπτων καταστάσεων ή υπερβολικών χρόνων αναμονής, οι τοπικές συνοριακές αρχές μπορούν να αναστείλουν προσωρινά τη χρήση του συστήματος για να διαχειριστούν την κατάσταση”, πρόσθεσε.
Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών εξέφρασε αισιοδοξία, δηλώνοντας ότι αναμένει “η κατάσταση να είναι φυσιολογική, χωρίς προβλήματα συμφόρησης” στις 12 Οκτωβρίου. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η πλήρης εφαρμογή αυτού του συστήματος παραμένει μια “μεγάλη πρόκληση” για τη Γαλλία, η οποία είναι ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο, με 100 εκατομμύρια ξένους επισκέπτες το 2024.
Οι Βρετανοί ταξιδιώτες θα είναι από αυτούς που θα επηρεαστούν περισσότερο, δεδομένων των ισχυρών συγκοινωνιακών συνδέσεών τους με την ΕΕ, αλλά ορισμένοι από τους φορείς εκμετάλλευσης είναι βέβαιοι ότι όλα θα λειτουργήσουν ομαλά.
“Όλα είναι έτοιμα, όλα έχουν προετοιμαστεί και όλα έχουν ήδη δοκιμαστεί με εκατοντάδες πελάτες”, δήλωσε τον Σεπτέμβριο στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP ο Yann Leriche, διευθύνων σύμβουλος της Getlink, της εταιρίας που διαχειρίζεται τη σήραγγα της Μάγχης.
Η Getlink διαβεβαίωσε ότι έχει δαπανήσει 80 εκατομμύρια ευρώ για τα νέα συστήματα που έχει εγκαταστήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.
Το EES
Το EES αντικαθιστά τις σφραγίδες στα διαβατήρια με δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφίες προσώπου, χάρη σε μια σειρά σαρωτών που έχουν εγκατασταθεί σε αεροδρόμια, λιμάνια και σιδηροδρομικούς σταθμούς σε όλη την Ευρώπη. Στόχος είναι να καταγράφονται όλες οι αφίξεις και αναχωρήσεις υπηκόων τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για σύντομη διαμονή (90 ημέρες εντός οποιασδήποτε περιόδου 180 ημερών), επιτρέποντας στις αρχές να εντοπίζουν αυτόματα τις παραβιάσεις της διάρκειας διαμονής και τις απαγορεύσεις εισόδου.
“Θα γνωρίζουμε ποιος εισέρχεται στην ΕΕ, πότε και πού”, δήλωσε ο Επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, Magnus Brunner, στην εφημερίδα Financial Times. Και πρόσθεσε: “Αποτελεί τον ψηφιακό κορμό της νέας μας προσέγγισης στη διαχείριση των συνόρων”.
Από την πλευρά της η κα. Kanko, πρόσθεσε: “Θα βοηθήσει τους συνοριοφύλακες να επαληθεύσουν ότι ο κάτοχος του διαβατηρίου είναι αυτός που λέει ότι είναι και ότι το διαβατήριό του είναι γνήσιο και όχι πλαστό”.
Τι θα συμβεί στις 12 Οκτωβρίου;
Οι μη Ευρωπαίοι ταξιδιώτες που φτάνουν σε όλες τις χώρες της ΕΕ, με εξαίρεση την Κύπρο και την Ιρλανδία, οι οποίες δεν ανήκουν στη ζώνη Σένγκεν, θα καλούνται να προσκομίσουν τον αριθμό του διαβατηρίου τους, να δώσουν τα δακτυλικά τους αποτυπώματα και φωτογραφίες στα σημεία ελέγχου στα σύνορα.
Αυτές οι πληροφορίες θα απαιτούνται, επίσης, κατά την άφιξη στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία και θα αποθηκεύονται για τρία χρόνια στις περισσότερες περιπτώσεις. Θα συλλέγονται κατά την πρώτη διέλευση από τα σύνορα μετά την εισαγωγή του EES. Για μελλοντικά ταξίδια, οι υπάλληλοι στον έλεγχο διαβατηρίων θα επαληθεύουν μόνο τα δακτυλικά αποτυπώματα και τη φωτογραφία των ταξιδιωτών, κάτι που, σύμφωνα με την ΕΕ, θα απαιτεί λιγότερο χρόνο.
Το νέο σύστημα θα τεθεί σε εφαρμογή σταδιακά σε διάστημα έξι μηνών έως τις 10 Απριλίου 2026.
Οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, θα πραγματοποιήσουν αρχικά ελάχιστους ελέγχους, προκειμένου να αποφευχθούν τεράστιες ουρές στα αεροδρόμια. Ορισμένες μικρότερες χώρες, όπως η Εσθονία και το Λουξεμβούργο, θα εφαρμόσουν πλήρως το σύστημα από την αρχή. Ενώ, άλλες θα ακολουθήσουν μια πιο μικτή προσέγγιση. Στην Κροατία, για παράδειγμα, από τις 12 Οκτωβρίου έως το τέλος του μήνα, τα βιομετρικά δεδομένα θα συλλέγονται για τέσσερις ώρες την ημέρα, τον Νοέμβριο για οκτώ ώρες και από τον Δεκέμβριο για 12 ώρες την ημέρα.
Η Σλοβενία, σύμφωνα με την αστυνομία της, θα εισαγάγει σταδιακά το EES στα σημεία διέλευσης των εξωτερικών συνόρων της Σένγκεν, δηλαδή σε τρία σημεία διέλευσης για τη διεθνή αεροπορική κυκλοφορία (Λιουμπλιάνα-Μπρνίκ, Μάριμπορ-Σλιβνίτσα και Πορτορόζ) και σε δύο σημεία διέλευσης για τη διεθνή θαλάσσια κυκλοφορία (Κόπερ και Πιράν).
Ορισμένοι Ευρωπαίοι από χώρες εκτός της ΕΕ ή της ζώνης Σένγκεν θα πρέπει να προετοιμαστούν ως προς το νέο σύστημα, με το υπουργείο Εσωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας, να προτρέπει τους πολίτες της χώρας που σκοπεύουν να ταξιδέψουν στη ζώνη Σένγκεν να εξοικειωθούν με τους νέους κανόνες και διαδικασίες, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι τα ταξίδια τους θα είναι εμπρόθεσμα, ασφαλή και χωρίς περιττές καθυστερήσεις.
Και η αναπληρωτής πρωθυπουργός της Αλβανίας, Belinda Balluku, προειδοποίησε, επίσης, τους ταξιδιώτες να λάβουν υπόψη τους νέους κανόνες.
Ποια είναι τα οφέλη για τους Ευρωπαίους;
Οι νέοι κανόνες τίθενται σε ισχύ σχεδόν δέκα χρόνια μετά την πρώτη πρόταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία υποστήριξε ότι θα συμβάλουν “στην πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης και στην προστασία της ασφάλειας όλων όσων ζουν ή ταξιδεύουν στην Ευρώπη”.
Το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών ισχυρίστηκε ότι το σύστημα θα του επιτρέψει επίσης να εντοπίζει περιπτώσεις κατάχρησης βίζας -εάν ένα άτομο εισήλθε στη χώρα με τουριστική βίζα που μετατράπηκε αργότερα σε ιδιωτική και οικογενειακή βίζα- και να γνωρίζει εάν ένα άτομο στο οποίο έχει απορριφθεί η αίτηση ασύλου έχει εγκαταλείψει τον χώρο Σένγκεν.
“Θα διασφαλίσει ότι τα άτομα που εισέρχονται στον χώρο Σένγκεν διαθέτουν έγκυρα στοιχεία ταυτότητας. Όλοι οι άνθρωποι που ταξιδεύουν στην ΕΕ με καλές προθέσεις μπορούν να συνεχίσουν να έρχονται χωρίς να ανησυχούν για τίποτα”, εξήγησε η κα. Kanko.
Η πλήρης εφαρμογή του EES αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη της εισαγωγής ενός ακόμη κανόνα για τους υπηκόους τρίτων χωρών κατά την είσοδό τους στην ΕΕ. Πρόκειται για το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών και Αδειών Ταξιδιού (ETIAS), το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή το επόμενο έτος.
Το ETIAS είναι μια ηλεκτρονική ταξιδιωτική άδεια για τη ζώνη Σένγκεν, παρόμοια με το αμερικανικό σύστημα ESTA. Οι υπήκοοι τρίτων χωρών θα πρέπει να συμπληρώσουν ένα ηλεκτρονικό έντυπο πριν ταξιδέψουν στην ΕΕ, να καταβάλουν ένα τέλος 20 ευρώ και να περιμένουν την έγκριση.
Οι επιβάτες που δεν διαθέτουν έγκυρη άδεια ETIAS ενδέχεται να μην τους επιτραπεί η επιβίβαση σε πτήση ή να τους αρνηθεί η είσοδος στη ζώνη Σένγκεν.
 της ΕΕ θα τεθεί σε λειτουργία την Κυριακή 12 Οκτωβρίου, με την Ελλάδα, καθυστερήσεις,){kind=link}