Ελλάδα “ψηφίζουν” οι ταξιδιώτες | Γυρίζουν… πλάτη στην Κροατία, αφού έγινε οικονομικά απλησίαστη

“Ψήφο” εμπιστοσύνης στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία, την Αυστρία, τη Γερμανία, την Πορτογαλία και την Τσεχία δίνουν οι ταξιδιώτες, έναντι της Κροατίας, κυρίως λόγω της αύξησης του κόστους στην Κροατία και της καλύτερης σχέσης ποιότητας-τιμής, που προσφέρουν όλες οι υπόλοιπες χώρες.

Τα τελευταία τρία χρόνια, οι τιμές των τουριστικών υπηρεσιών στην Κροατία έχουν εκτοξευθεί κατά 50%, ενώ οι ανταγωνιστικοί προορισμοί έχουν διατηρήσει τις αυξήσεις τους μεταξύ 15-20%, σύμφωνα με δημοσίευμα της αμερικανικής ιστοσελίδας Travel and Tour World. Αυτό το απότομο “άλμα” των τιμών έχει καταστήσει την Κροατία ακριβότερη από τους κύριους ανταγωνιστές της, ωθώντας τους ταξιδιώτες με χαμηλό προϋπολογισμό να επανεξετάσουν τις επιλογές των διακοπών τους.

Ο αντίκτυπος είναι ήδη ορατός -οι τουρίστες από βασικές αγορές, όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Τσεχία και η Ιταλία πραγματοποιούν λιγότερες επισκέψεις στην Κροατία, με συνέπεια τη μείωση των εσόδων από τον αλλοδαπό τουρισμό κατά 0,7% κατά την περίοδο αιχμής του περασμένου καλοκαιριού. Εν τω μεταξύ, προορισμοί όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία συνεχίζουν να προσελκύουν επισκέπτες, προσφέροντας μια ισορροπία μεταξύ προσιτής τιμής και υψηλής ποιότητας υπηρεσιών.

Καθώς οι ταξιδιώτες αναζητούν προορισμούς που τα χρήματά τους έχουν μεγαλύτερη αξία, η τουριστική βιομηχανία της Κροατίας αντιμετωπίζει μια πραγματική πρόκληση: είτε να προσαρμόσει τις τιμολογιακές στρατηγικές της, είτε να διακινδυνεύσει να χάσει περισσότερους ταξιδιώτες από τους ευρωπαίους ανταγωνιστές της.

Γιατί οι τιμές αυξάνονται με τέτοιους ρυθμούς στην Κροατία;

Μπορεί να υποθέσει κανείς ότι η “εκτόξευση” των τιμών οφείλεται στο υψηλότερο ενεργειακό κόστος ή στους αυξημένους συντελεστές ΦΠΑ, αλλά αυτό δεν ισχύει. Στην πραγματικότητα, η Κροατία έχει μερικές από τις χαμηλότερες τιµές στην ενεργειακή κατανάλωση στην Ευρωζώνη και μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13% στον τουρισμό.

Η απάντηση βρίσκεται στην αύξηση του κόστους στον τομέα της φιλοξενίας, η οποία έχει οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές διαμονής και υπηρεσιών. Αυτή η ραγδαία αύξηση είχε ως αποτέλεσμα τη στασιμότητα στον αριθμό των διανυκτερεύσεων και την αισθητή μείωση των τουριστικών δαπανών.

Οι ταξιδιώτες απομακρύνονται από την Κροατία

Για χρόνια, η Κροατία ήταν αγαπημένη επιλογή των Γερμανών, Αυστριακών, Τσέχων και Ιταλών τουριστών, αλλά αυτή η τάση αλλάζει. Οι υψηλότερες τιμές ωθούν, ήδη, πολλούς ταξιδιώτες να επανεξετάσουν τα σχέδια διακοπών τους.

Μόλις το περασμένο καλοκαίρι, τα έσοδα της Κροατίας από τον αλλοδαπό τουρισμό μειώθηκαν κατά 0,7% κατά τη διάρκεια της υψηλής, τουριστικής περιόδου, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος -ένα σαφές σημάδι ότι οι ταξιδιώτες αναζητούν σε άλλους προορισμούς καλύτερες τιμές.

Ο Kristjan Staničić, διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Τουρισμού της Κροατίας, επεσήμανε ότι για τα δύο τρίτα των κύριων τουριστικών αγορών της Κροατίας, το κόστος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για να αποφασίσουν πού θα ταξιδέψουν. Εάν οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, η χώρα κινδυνεύει να χάσει ένα σημαντικό τμήμα της βάσης των επισκεπτών της.

Άμεση παρέμβαση της κροατικής κυβέρνησης

Η κυβέρνηση της Κροατίας παρεμβαίνει τώρα, προτρέποντας τον κλάδο να επανεξετάσει την τιμολογιακή του πολιτική πριν να είναι πολύ αργά.

Ο υπουργός Οικονομικών της Κροατίας, Marko Primorac, δεν συγκρατήθηκε, λέγοντας: “Αισθάνομαι ότι έχετε παρασυρθεί λίγο”. Διερωτήθηκε γιατί η Κροατία πρέπει να είναι πιο ακριβή από την Ελλάδα, την Ισπανία ή την Πορτογαλία, υποστηρίζοντας ότι η τουριστική βιομηχανία της χώρας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη στήριξη των φορολογουμένων, ωστόσο πολλοί ντόπιοι δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά τις διακοπές στη χώρα τους.

Ο υπουργός Τουρισμού, Tonči Glavina, αναγνώρισε επίσης το πρόβλημα, χαρακτηρίζοντας το 2025 κρίσιμο έτος για να καταστεί η Κροατία πιο ανταγωνιστική ως προς τις τιμές. Ενώ απέρριψε τις ανησυχίες για πιθανό τουριστικό μποϊκοτάζ, παραδέχθηκε ότι οι μειώσεις τιμών μπορεί να είναι απαραίτητες για να διατηρηθεί ο αριθμός των επισκεπτών.

Αντιδράσεις από τη βιομηχανία της φιλοξενίας 

Από την άλλη πλευρά της συζήτησης, οι ηγέτες του κλάδου υποστηρίζουν ότι η αύξηση των μισθών και ο πληθωρισμός -και όχι η υπερβολική αναζήτηση κέρδους- είναι οι πραγματικοί “ένοχοι” για τις υψηλότερες τιμές.

Ο Veljko Ostojić της Κροατικής Ένωσης Τουρισμού δήλωσε ότι τα κέρδη των ξενοδοχείων έχουν στην πραγματικότητα μειωθεί, καθώς το κόστος αυξάνεται ταχύτερα από τα έσοδα. Επισήμανε, επίσης, ότι οι τιμές των ξενοδοχείων της Κροατίας αυξήθηκαν μόνο κατά 1,9% πέρυσι, ενώ άλλοι μεσογειακοί προορισμοί σημείωσαν αύξηση 4,5%.

Επιπλέον, οι τοπικοί επιχειρηματίες εκφράζουν ανησυχίες για τις υψηλές προμήθειες από τις παγκόσμιες πλατφόρμες κρατήσεων, οι οποίες μειώνουν τα κέρδη τους. Ορισμένοι πρότειναν την έναρξη ενός εθνικού συστήματος κρατήσεων προκειμένου να περιοριστεί η εξάρτηση από πλατφόρμες όπως η Booking.com και η Airbnb, συμβάλλοντας στη συγκράτηση του κόστους.

Αύξηση τιμών και νέοι ταξιδιωτικοί περιορισμοί “πονοκέφαλος” για τον τουρισμό

Καθώς η Κροατία παλεύει με την αύξηση του κόστους, μια άλλη πρόκληση είναι στον ορίζοντα -οι νέοι ταξιδιωτικοί κανονισμοί της ΕΕ.

Από το 2026, οι επισκέπτες από χώρες εκτός ΕΕ, που δεν έχουν λάβει βίζα, θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση για ταξιδιωτική άδεια ETIAS πριν εισέλθουν στη ζώνη Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της Κροατίας. Ενώ η διαδικασία είναι απλή, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο πολυπλοκότητας για τους τουρίστες που ήδη συζητούν αν η Κροατία αξίζει το υψηλότερο κόστος.

Για τους ταξιδιώτες με χαμηλό προϋπολογισμό, αυτός ο συνδυασμός υψηλότερου κόστους και νέων απαιτήσεων εισόδου θα μπορούσε να είναι αρκετός για να τους ωθήσει προς πιο προσιτούς προορισμούς.

Για τους μακροχρόνιους επισκέπτες, όπως οι ψηφιακοί νομάδες και οι εποχικοί εργαζόμενοι, τα αυξανόμενα έξοδα διαβίωσης στην Κροατία θα μπορούσαν επίσης να αποτελέσουν ανασταλτικό παράγοντα. Η Κροατία, που κάποτε θεωρούνταν μια προσιτή εναλλακτική λύση στη Δυτική Ευρώπη, χάνει γρήγορα το πλεονέκτημα του προσιτού προορισμού.

Τι μέλλει γενέσθαι με την τουριστική βιομηχανία της Κροατίας;

Η κροατική κυβέρνηση ελπίζει σε σταθεροποίηση των τιμών το 2025, αλλά οι προοπτικές παραμένουν επισφαλείς. Με βασικές αγορές όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιταλία να αντιμετωπίζουν οικονομική επιβράδυνση, οι τουρίστες γίνονται ακόμη πιο ευαίσθητοι απέναντι στις δαπάνες.

Εάν η Κροατία δεν προσαρμόσει την τιμολογιακή της πολιτική, κινδυνεύει να χάσει τη θέση της ως κορυφαίος μεσογειακός προορισμός. Ανταγωνιστές όπως η Ισπανία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία παρακολουθούν στενά, μαθαίνοντας από τα λάθη της Κροατίας, διατηρώντας παράλληλα τις τιμές τους ελκυστικές.

Ένα είναι σαφές: Εάν η Κροατία θέλει να διατηρήσει τον τουριστικό της τομέα ακμαίο, πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ της διατήρησης της ποιότητας και της προσιτής τιμής. Σε διαφορετική περίπτωση, οι ταξιδιώτες θα πραγματοποιήσουν τις διακοπές τους σε άλλους προορισμούς και, επίσης, θα ξοδέψουν τα χρήματά τους αλλού.