Ο Ντετέκτιβ και η νέα μεγάλη εξαγορά ξενοδοχείου στη Ρόδο, οι διαχειριστές έπεσαν έξω, καμπάνια δεν έχουμε, αλλά έχουμε συμβούλους, η μεγάλη κυρία του ελληνικού Τουρισμού, οι “ευκαιριακοί” ξενοδόχοι, ευτυχώς η Μελίνα δεν είναι εδώ, όπως και η Ικαρία…

Νέα μεγάλη εξαγορά στη Ρόδο, γιατί και ο Τουρισμός θέλει το “γιατρό” του

Στην ελληνική τουριστική αγορά, όπου συχνά επικρατούν οι φωνασκίες, οι εντυπώσεις και οι υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, υπάρχει μια κατηγορία ανθρώπων που δεν χρειάζεται να φωνάζει για να ακουστεί. Ένας εξ αυτών –από τους πλέον συνεπείς εκπροσώπους της σοβαρής, μεθοδικής και αθόρυβης επιχειρηματικότητας– μόλις έκανε το επόμενο, μεγάλο του βήμα. Ένας ξενοδόχος-πρότυπο, που με τη στρατηγική του σκέψη, την εξαιρετική αισθητική του και τις γερές του βάσεις, έχει καταφέρει να διαπρέπει χωρίς να προκαλεί. Και τώρα, ήρθε η ώρα να ανεβάσει ακόμα πιο ψηλά τον πήχη.

Ο λόγος για έναν ξενοδόχο με διεθνές αποτύπωμα, άριστες σχέσεις με κορυφαία brands του εξωτερικού, και –το κυριότερο– την εκτίμηση όλων όσοι γνωρίζουν πώς πραγματικά λειτουργεί η τουριστική βιομηχανία. Όχι, δεν είναι «αεράτος» επενδυτής της ευκαιρίας. Είναι ο άνθρωπος που χτίζει ό,τι αγγίζει – κυριολεκτικά και μεταφορικά. Και τώρα, εξαγόρασε ένα από τα πιο γνωστά, ιστορικά και εμβληματικά ξενοδοχεία της Ρόδου, σφραγίζοντας με την παρουσία του έναν τόπο που ούτως ή άλλως πρωταγωνιστεί στο διεθνές τουριστικό στερέωμα.

Η επίσημη ανακοίνωση αναμένεται στις αμέσως επόμενες ημέρες, αλλά ο ντετέκτιβ, που έχει … αυτί, το έμαθε ήδη: η συμφωνία έχει κλείσει. Και δεν μιλάμε για άλλη μια business κίνηση – μιλάμε για πράξη υψηλού στρατηγικού συμβολισμού. Γιατί ο συγκεκριμένος επιχειρηματίας δεν αγοράζει ξενοδοχεία για να τα πουλήσει αύριο· τα αγοράζει για να τα αναγεννήσει. Να τα κάνει καλύτερα από ποτέ. Ο Τουρισμός έχει ανάγκη από τέτοιους «γιατρούς» – όχι από εμπόρους της ευκαιρίας. Κι αυτός, όπως φαίνεται, έχει το καλύτερο ιατρικό ιστορικό: κάθε ξενοδοχείο που πιάνει στα χέρια του… αναρρώνει θεαματικά.

Και η Ρόδος, που τόσο έχει δοκιμαστεί αλλά ποτέ δεν έπαψε να λάμπει, φαίνεται πως βρήκε έναν ακόμα σύμμαχο που την πιστεύει και τη σέβεται. Έναν άνθρωπο που δεν χτίζει πάνω στη στάχτη, αλλά στη γνώση, την εμπειρία και τη συνέπεια. Έναν επενδυτή-επιστήμονα, που κάνει “εγχειρήσεις” ακριβείας, χωρίς τομές και τραύματα.

Γιατί ο Τουρισμός δεν είναι υπόθεση εντυπωσιασμού· είναι υπόθεση ιατρικής ευθύνης. Και κάποιοι ξέρουν καλά την ανατομία της επιτυχίας. Αυτός, λοιπόν, είναι ο “γιατρός” που όλοι θα ήθελαν να έχουν γιατρό… του τουρισμού τους.

Καμπάνια δεν έχουμε, αλλά… έχουμε τεχνικούς συμβούλους.

Η Ελλάδα ετοιμάζεται να υποδεχτεί τον τρίτο συνεχόμενο τουριστικό χρόνο χωρίς εθνική καμπάνια προβολής στο εξωτερικό. Ναι, καλά διαβάσατε: χωρίς καμπάνια. Χωρίς στρατηγική. Χωρίς τίποτα. Γιατί; Επειδή κάποιος είχε την φαεινή ιδέα να αναθέσει τον διαγωνισμό για την τουριστική ταυτότητα της χώρας… στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος. Ναι, στο ΤΕΕ. Όχι στον ΕΟΤ, όχι σε ένα εξειδικευμένο φορέα επικοινωνίας ή branding, αλλά στο Επιμελητήριο που έχει ως αρμοδιότητα τις οικοδομικές άδειες και τις ενεργειακές επιθεωρήσεις. Αν αύριο ανατεθεί η τουριστική στρατηγική στον Οδοντιατρικό Σύλλογο Ελλάδος, δεν θα μας κάνει καμία εντύπωση.

Αλλά το χειρότερο δεν είναι η ακαταλληλότητα. Το αληθινά εξοργιστικό είναι ότι ο διαγωνισμός αυτός κόλλησε – και πάλι – λόγω προσφυγών για φωτογραφικούς όρους, για απαιτήσεις που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και θυμίζουν εποχές που νομίζαμε ότι έχουμε αφήσει πίσω. Όλοι μιλούν για το «εθνικό branding», αλλά τελικά το μόνο που έχει αποκτήσει η Ελλάδα είναι… εθνικό μπούμερανγκ.

Αντί να αξιοποιηθεί η τεχνογνωσία και η εμπειρία του ΕΟΤ, που έχει στο παρελθόν παραδώσει καμπάνιες με διεθνή αναγνώριση, επιλέγονται γραφειοκρατικά τεχνάσματα και αδιαφανείς διαδρομές. Το αποτέλεσμα; Μηδέν. Ούτε slogan, ούτε εικόνα, ούτε αφήγημα. Η Ελλάδα απουσιάζει από τις διεθνείς αγορές, γιατί κάποιοι έπαιξαν παιχνίδια εξουσίας ή συμφερόντων πάνω στην ανάγκη της χώρας για τουριστική ταυτότητα.

Η εθνική καμπάνια δεν είναι εργολαβία για να τη μοιράζονται οι γνωστοί-άγνωστοι. Είναι το πρόσωπο της χώρας στον κόσμο. Και αυτό το πρόσωπο φέτος – για τρίτη χρονιά – θα είναι θολό, αμήχανο και αόρατο.

Κατά τα λοιπά, μιλάμε για επιμήκυνση της σεζόν, προσέλκυση υψηλού εισοδήματος και repositioning. Με τι εργαλεία ακριβώς; Με τα PowerPoint του ΤΕΕ και τις ανακοινώσεις περί «διαφάνειας» σε διαγωνισμούς που μπλοκάρουν πριν ακόμα ξεκινήσουν;

Αυτό δεν είναι branding. Αυτό είναι φιάσκο. Με ονοματεπώνυμο.

Η μεγάλη κυρία του ελληνικού Τουρισμού…

Μια μεγάλη κυρία του ελληνικού Τουρισμού – και μια εμβληματική φυσιογνωμία της Κέρκυρας – περνά με ήθος και αξιοπρέπεια τη σκυτάλη στη νέα γενιά. Η Μαρία Ρίζου, μια γυναίκα που δεν υπηρέτησε απλώς τον Τουρισμό αλλά τον έχτισε, τον ανέδειξε, τον τίμησε και τον ενσάρκωσε για δεκαετίες, αποφάσισε σε ηλικία 95 ετών να αποσυρθεί από την ενεργό δράση, παραχωρώντας τη θέση της στην εγγονή της – επίσης Μαρία Ρίζου.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η Μαρία Ρίζου, η πρεσβύτερη, συνδέθηκε με την ίδια την ταυτότητα του ελληνικού Τουρισμού, ειδικά στην Κέρκυρα. Ήταν εκεί όταν ο Τουρισμός στην Ελλάδα ήταν ακόμη σε νηπιακό στάδιο, όταν το να υποδεχθείς επισκέπτες από το εξωτερικό ήταν πράξη όχι μόνο επιχειρηματικότητας, αλλά και πολιτισμικής εξωστρέφειας. Και τόλμημα. Με όραμα, με πάθος και –πάνω απ’ όλα– με απόλυτη συνέπεια στις αξίες της, κατόρθωσε να αφήσει πίσω της κάτι πολύ μεγαλύτερο από ξενοδοχεία ή επιχειρήσεις: άφησε ιστορία.

Η απόφασή της να αποσυρθεί μάχιμη, στα βαθιά γεράματα, δεν είναι απόσυρση. Είναι πράξη μεγαλείου. Είναι ένα τελευταίο μάθημα ηγεσίας. Να ξέρεις πότε να φύγεις, πότε να δώσεις χώρο στους επόμενους, χωρίς τυμπανοκρουσίες, αλλά με την ήρεμη σιγουριά του ανθρώπου που ξέρει ότι το έργο του είναι γερό και ότι συνεχίζεται από ανθρώπους που το τιμούν.

Η συνέντευξή της στο Χρήμα & Τουρισμός το 2022, αποτελεί όχι μόνο μεγάλη τιμή αλλά και ιστορικό ντοκουμέντο: τα λόγια της είναι πολύτιμο αποτύπωμα μίας εποχής που θεμελίωσε την Ελλάδα ως κορυφαίο προορισμό. Και το παράδειγμά της, πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον.

Μερικοί άνθρωποι δεν αποσύρονται ποτέ. Απλώς περνούν στο πάνθεον.

Το χάος με τους ευκαιριακούς ξενοδόχους…

«Άνω κάτω» έχει γίνει η αγορά των ξενοδοχείων – όχι μόνο γιατί αλλάζουν χέρια με ρυθμούς που θυμίζουν real estate πλατφόρμα σε ώρα αιχμής, αλλά και γιατί η «κινητικότητα» αυτή αποκαλύπτει μια αλήθεια λιγότερο βολική. Όπως πολύ εύστοχα σχολίασε ένας από τους σοβαρούς και καταξιωμένους ξενοδόχους της χώρας: “Άντε να αλλάζουν χέρια, να υπάρχει ρευστότητα, να μπαίνουν νέοι παίκτες. Καλοδεχούμενοι. Αλλά να έρχονται να μείνουν – όχι να παρκάρουν και να φύγουν”.

Γιατί, αλήθεια, τι προσφέρει στην πραγματική οικονομία ένας επενδυτής που μπαίνει στο ελληνικό ξενοδοχείο «στην τούρλα του Σαββάτου» και το ξεφορτώνεται «με την καμπάνα του όρθρου»; Ποιο είναι το όραμα πίσω από την αγοραπωλησία; Ποια είναι η στρατηγική; Τι αφήνει πίσω του; Αντί για ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, νέες υποδομές και συνεργασίες με τις τοπικές κοινωνίες, βλέπουμε short-term κινήσεις με μοναδικό στόχο το flipping. Κινήσεις που ίσως φέρνουν headlines, αλλά δεν αφήνουν ρίζες.

Ο Τουρισμός δεν είναι παίγνιο αποδόσεων. Είναι εθνική υπόθεση, με κοινωνικό και παραγωγικό αποτύπωμα. Θέλει υπομονή, μακροχρόνιο σχεδιασμό και κυρίως: διάθεση να χτίσεις, όχι απλώς να αποχωρήσεις με κέρδος.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ακόμα μια γενιά ευκαιριακών «επενδυτών» που βλέπουν τα ξενοδοχεία σαν οικόπεδα με προσωρινό yield. Χρειάζεται ανθρώπους που θα παράξουν αξία, θα δημιουργήσουν πολιτισμό φιλοξενίας, θα επενδύσουν στον τόπο – όχι στο επόμενο deal.

Γιατί όσοι ήρθαν «για το γύρισμα», το μόνο που γυρίζει τελικά είναι η πλάτη της αγοράς όταν περάσει η μόδα.

Και τότε η Ελλάδα θα χρειαστεί – ξανά – τους ανθρώπους που δεν έφυγαν ποτέ.

Ο ντετέκτιβ έμαθε ότι τα μεγάλα σχέδια ενίοτε καταποντίζονται…

Μια κάποτε φιλόδοξη εταιρεία διαχείρισης ξενοδοχείων, που ήθελε να παριστάνει τη “μεγάλη παίκτρια” του Τουρισμού, βρίσκεται πια σε ελεύθερη πτώση – και χωρίς αλεξίπτωτο. Βλέπετε, όταν το business plan στηρίζεται σε ατμούς, υποσχέσεις και «αριστοτεχνικά» δελτία Τύπου, αργά ή γρήγορα η πραγματικότητα χτυπάει την πόρτα. Κι αυτή, όταν ανοίξει, σε πετάει έξω – όπως έκαναν και αρκετοί ιδιοκτήτες ξενοδοχείων που της είχαν εμπιστευτεί τα ακίνητά τους και βρέθηκαν να μετράνε ζημιές και να ξαναπαίρνουν το κουμάντο μόνοι τους.

Η εταιρεία, με μπόλικη έπαρση και ακόμα περισσότερη φλυαρία, περιφερόταν τα προηγούμενα χρόνια σε εκθέσεις, συνέδρια και αφιερώματα ως “game changer” του κλάδου. Με «παγκόσμια εμπειρία», με “μεγάλες συνεργασίες” και άλλα τέτοια βαρύγδουπα, έπειθε (ή έτσι νόμιζε) ότι μπορεί να μετατρέψει κάθε ξενοδοχείο σε μηχανή κέρδους. Μόνο που οι αριθμοί δεν πείθονται εύκολα. Και όταν οι πληρότητες βούλιαξαν, τα review score σέρνονταν και οι υποσχέσεις έγιναν καπνός, τότε το ένα ξενοδοχείο μετά το άλλο άλλαζε χέρια – και διαχείριση.

Ευτυχώς που δεν είναι “εδώ” η Μελίνα!

Σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία επιλογής διοικήσεων σε μια σειρά από εποπτευόμενους δημόσιους οργανισμούς, μεταξύ των οποίων και ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού, μέσω των διαδικασιών του ΑΣΕΠ και με βάση την απόφαση της κυβέρνησης για διαφάνεια και αξιοκρατία. Μέχρι εδώ, όλα σωστά και θεμιτά.

Όμως, όπως παρατηρούν με νόημα άνθρωποι με εμπειρία από δημόσια διοίκηση, δεν είναι όλα τα αξιώματα ίδια. Και κυρίως, δεν υπηρετούνται όλα με τα ίδια τυπικά προσόντα. Η ίδια λογική που μπορεί να λειτουργεί για το Εθνικό Θέατρο ή για ένα αρχαιολογικό μουσείο – όπου τα ακαδημαϊκά και επιστημονικά κριτήρια είναι πιο εύκολο να οριοθετηθούν – δεν μπορεί να εφαρμόζεται άκριτα στον ΕΟΤ, έναν φορέα που καλείται να εκπροσωπήσει τη χώρα διεθνώς, να διαχειριστεί την τουριστική της ταυτότητα και να λειτουργήσει με ρυθμούς και αντανακλαστικά αγοράς.

Όπως ειπώθηκε με πικρό χιούμορ, αν ζούσαν σήμερα η Μαρία Κάλλας ή η Μελίνα Μερκούρη, δεν θα πληρούσαν τα τυπικά προσόντα για να ηγηθούν ενός τέτοιου οργανισμού. Γιατί το χαρτοφυλάκιο του Τουρισμού – και ιδίως ο ΕΟΤ – απαιτεί ανθρώπους με αποδεδειγμένη διεθνή εμπειρία, βαθιά γνώση του προϊόντος, πολιτισμικό βάθος και επικοινωνιακό εκτόπισμα.

Όχι απλώς τίτλους σπουδών ή χρόνια σε διοικητικές θέσεις.

Η πρόθεση για αξιοκρατία είναι ασφαλώς καλοδεχούμενη. Όμως, θα ήταν κρίμα η διαδικασία να μετατραπεί σε άσκηση γραφειοκρατικής εξίσωσης, που αγνοεί την ουσία του ρόλου και τον διεθνή χαρακτήρα της τουριστικής διπλωματίας. Ορισμένοι οργανισμοί, όπως και ο ΕΟΤ, δεν είναι «διοικητικές θέσεις» – είναι θέσεις εθνικής εκπροσώπησης.

Και αυτό, καμία λίστα προσόντων δεν το μετρά επαρκώς.

Στην Ικαρία δεν έφτασε η visa…

Tο πρόγραμμα της έκδοσης visa από την Τουρκία για τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου έχει ήδη φέρει εντυπωσιακά αποτελέσματα, με πληρότητες, εισπράξεις και εισερχόμενο τουρισμό που δεν βλέπαμε ούτε στα καλά χρόνια. Χίος, Σάμος, Λέσβος, Ρόδος, Κως, Λέρος, Πάτμος, Λήμνος, Σαμοθράκη – όλα μέσα. Το ένα νησί μετά το άλλο εντάσσεται και επωφελείται.

Όλα; Όχι όλα. Γιατί ένα νησί αντιστέκεται ακόμα – όχι στον εχθρό, αλλά στην κοινή λογική: η Ικαρία είναι η μοναδική που δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα. Γιατί; Κανείς δεν ξέρει με σιγουριά. Ή, μάλλον, όλοι το υποψιάζονται: γιατί κανείς δεν το διεκδίκησε.

Ούτε ο Δήμος, ούτε οι επαγγελματικοί φορείς, ούτε οι εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης μπήκαν στον κόπο να πιέσουν, να τρέξουν, να διεκδικήσουν μια θέση στο πρόγραμμα που κυριολεκτικά μοιράζει έτοιμο τουρισμό. Και δεν μιλάμε για θεωρία. Μιλάμε για αριθμούς, αφίξεις, εισόδημα, ανάπτυξη. Όταν η Πάτμος, η Λήμνος και η Σαμοθράκη έσπευσαν να μπουν φέτος στο σχήμα επειδή είδαν τα περσινά αποτελέσματα, η Ικαρία απλώς δεν έκανε τίποτα.

Όταν όλοι γύρω σου ανοίγουν πόρτες και εσύ ούτε καν κοιτάς πού είναι το πόμολο, μην παραπονιέσαι που μένεις έξω. Και το χειρότερο: μην το παρουσιάζεις σαν “συνειδητή επιλογή” ή “εναλλακτική ταυτότητα”. Γιατί το να κοιμάσαι όρθιος, δεν σε κάνει πιο αυθεντικό – σε κάνει απλώς απών.

Η τουριστική πολιτική δεν είναι πανηγύρι με ρακόμελα και τραγούδια μέχρι το πρωί. Θέλει σχέδιο, πίεση, γραφειοκρατία, φακέλους και πολιτική βούληση. Και μέχρι στιγμής, η Ικαρία έχει μόνο το πανηγύρι. Το υπόλοιπο – λείπει…

Και με την ευκαιρία να πούμε και τα δικά μας…

Στο 80% έφθασε το μερίδιο της κίνησης του www.money-tourism.gr, μεταξύ των 5 μεγαλύτερων ιστοσελίδων στον χώρο της τουριστικής ενημέρωσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Similarweb. Και προφανώς είναι πρώτο και σε όλα τα κριτήρια (θέση στην Ελλάδα, παγκοσμίως, κ.λπ.), αλλά και στην εμφάνιση σε κινητές συσκευές.

Και μάλιστα με πιστοποιημένα στοιχεία, καθώς μόνο το money-tourism και ένα ακόμη μέσο έχουν δώσει πρόσβαση στην Similarweb για τα google analytics (οι μπάρες στο πλάι του ονόματος του μέσου).

Ένα μεγάλο ευχαριστώ και από τον Ντετέκτιβ για την προτίμηση!

Με τιμή

Ο ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ των διαδρόμων

(*) Οι εικονογραφήσεις δημιουργήθηκαν με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης