Οι εντάσεις και οι διαφωνίες για την βραχυχρόνια μίσθωση στην περιοχή της Πλάκας συνεχίζονται με αμείωτο ρυθμό. Η «Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος & Πολιτισμού» (ΕΛΛΕΤ) προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣΤΕ) με 16 αιτήσεις ακύρωσης που εκδικάστηκαν στις 02/04/2025. Ωστόσο, το δικαστήριο δεν κατέληξε σε οριστική κρίση. Με προδικαστικές αποφάσεις ζητά από το Δήμο Αθηναίων να προβεί σε αυτοψία για να διαπιστώσει τη χρήση των ακινήτων, την ώρα που καλεί το υπουργείο Τουρισμού να καταθέσει απόψεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, από τη στιγμή που το ζήτημα της βραχυχρόνιας μίσθωσης αφορά και στον τουρισμό.
Η απόφαση να συμπεριληφθεί και το Υπουργείο Τουρισμού στο ζήτημα πάρθηκε, καθώς οι βραχυχρόνιες μισθώσεις στην Πλάκα δεν άπτονται αποκλειστικά σε θέματα της Πολεοδομίας. Αυτό προκύπτει καθώς, η βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτου στο πλαίσιο της ενοικίασης κατοικίας, όσο και της τουριστικής διαμονής σχετίζονται με το Υπουργείο Τουρισμού αλλά και με το Δήμο Αθηναίων.
Στη συνεδρίαση τέθηκε το ζήτημα με τίτλο “Τουρισμός και άλλες διατάξεις” όπου τα τουριστικά καταλύματα διακρίθηκαν σε κύρια και μη κύρια. Στην πρώτη κατηγορία υπάρχουν τα ξενοδοχεία κλασικού τύπου, τα ξενοδοχεία τύπου ΜΟΤΕΛ, τα ξενοδοχεία τύπου επιπλωμένων διαμερισμάτων και τα ξενοδοχεία κλασικού τύπου και επιπλωμένων διαμερισμάτων. Στα μη κύρια καταλύματα συμπεριλαμβάνονται οι τουριστικές επιπλωμένες επαύλεις ή κατοικίες, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια σε συγκρότημα μέχρι 10 δωματίων και τα ενοικιαζόμενα επιπλωμένα διαμερίσματα. Ωστόσο, και οι ξενώνες κατατάσσονταν στην κατηγορία καταλύματος κλασσικού τύπου αν και αφορούν καταλύματα που εξυπηρετούν πρόσωπα νεαρής ηλικίας, ημεδαπά ή αλλοδαπά, εφοδιασμένα με ειδική κάρτα ομοσπονδιών, σωματείων ή ιδρυμάτων. Αυτή η διάταξη υπάγεται στην εποπτεία του ΕΟΤ.
Οι δικαστές ωστόσο, δεν έκριναν πως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις ορίζονται ξεκάθαρα ως “τουριστικό κατάλυμα” μιας και δεν είναι βέβαιο πως πληρούν όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις της τουριστικής νομοθεσίας. Κάθε σπίτι στην Πλάκα μπορεί να έχει νόμιμη άδεια αλλά αν η χρήση του σπιτιού ως Airbnb απαγορεύεται στην περιοχή, τότε υπάρχει παραβίαση νομοθεσίας, η οποία μπορεί να προχωρήσει και σε σφράγιση ακινήτου από το κράτος. Στην περιοχή της Πλάκας έχει μεγάλη σημασία η λειτουργικότητα των οικισμών με την έννοια ότι οι γειτονιές πρέπει να λειτουργούν σύμφωνα με τον προβλεπόμενο κανόνα, αφού πρόκειται για μία περιοχή της Αθήνας με πολιτιστικό αποτύπωμα.
Σύμφωνα με το ΣΤΕ, κανένα σπίτι που απλά νοικιάζεται βραχυχρόνια δεν χαρακτηρίζεται αυτόματα ως ξενοδοχείο ή ξενώνας, εφόσον δεν υπάρχει ρητή διάταξη νόμου που να θέτει συγκεκριμένα όρια στα Airbnb. Έτσι, η αυτοψία θα διενεργηθεί από το Δήμο Αθηναίων και το Υπουργείο Τουρισμού, ώστε να παρθεί η τελική απόφαση το Μάιο 2026.
Άλλη μία παράμετρος που ίσως να μπορούσε να καταδείξει τα Airbnb ως τουριστικό κατάλυμα είναι η μίσθωση η οποία γίνεται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας. Όμως ακόμη και αυτό δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο για να ταξινομηθεί ένα ακίνητο ως τουριστικό. Οι πλατφόρμες αλλάζουν, επεκτείνονται και χρησιμοποιούνται για πολλά είδη συναλλαγών, οπότε δεν είναι σταθερό ή ξεκάθαρο μέτρο για τον χαρακτηρισμό μιας χρήσης.
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελούν μία ιδιάζουσα-καινοφανή-υβριδική κατάσταση με στοιχεία και κατοικίας και τουρισμού. Ενώ τυπικά δεν έχουν χαρακτηριστεί ως τουριστικά καταλύματα στην πράξη επιτελούν τουριστική χρήση αφού φιλοξενούν τουρίστες. Το δικαστήριο με την προδικαστική απόφαση αποφεύγει μία δυναμική ερμηνεία και περιορίζεται στο τι προβλέπουν ρητά οι σχετικές νομοθετικές διατάξεις ρίχνοντας την ευθύνη στη Διοίκηση (Δήμο Αθηναίων και Υπουργείο Τουρισμού) για να του προσκομίσουν στοιχεία και να κρίνουν αυτοί τι είδος χρήσης αποτελεί.
