HOTREC: Το μεγάλο κενό στον Τουρισμό | Η Ευρώπη ψάχνει προσωπικό, η Ελλάδα αντέχει αλλά πιέζεται | Πόσοι εργαζόμενοι “λείπουν” | Roadmap for Action

-Οι ελλείψεις προσωπικού «φρενάρουν» την ανάπτυξη – Τι δείχνει η νέα μεγάλη έρευνα της HOTREC

Η ευρωπαϊκή τουριστική και ξενοδοχειακή βιομηχανία, ο μεγαλύτερος εργοδότης στην Ευρωπαϊκή Ένωση με 10 εκατομμύρια εργαζόμενους και δύο εκατομμύρια επιχειρήσεις, βρίσκεται ξανά σε κρίσιμη καμπή. Παρά την ισχυρή ανάκαμψη της ζήτησης και τον ενισχυμένο ρόλο του τουρισμού στο ΑΕΠ των κρατών-μελών, οι ελλείψεις προσωπικού παραμένουν το μεγαλύτερο διαρθρωτικό πρόβλημα της φιλοξενίας. Η νέα μελέτη της HOTREC, Skills and Labour Shortages in Hospitality – A Roadmap for Action (Ιανουάριος 2026), καταγράφει με ακρίβεια την κατάσταση σε όλη την Ευρώπη και αποτυπώνει τα βαθύτερα αίτια πίσω από το πρόβλημα. Παράλληλα, παρουσιάζει μια πλήρη πρόταση λύσεων που λειτουργούν ως «χάρτης πορείας» για τα επόμενα χρόνια.

Η HOTREC επιβεβαιώνει ότι, παρά τη σχετική βελτίωση μετά την πανδημία, οι ελλείψεις δεν έχουν εξαλειφθεί. Αντίθετα, έχουν παγιωθεί:

• Ο κλάδος φιλοξενίας σε επίπεδο ΕΕ εξακολουθεί να έχει έλλειψη περίπου 10% του εργατικού δυναμικού.
• Αυτό σημαίνει ότι μία στις δέκα θέσεις δεν μπορεί να καλυφθεί.
• Σε χώρες με έντονη εποχικότητα, όπως Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία, το ποσοστό ξεπερνά το 15%–18% στις περιόδους αιχμής.

Οι μεγαλύτερες ελλείψεις καταγράφονται σε:

• καθαριότητα (housekeeping)
• υπηρεσίες F&B
• υποδοχή και front office
• τεχνικά επαγγέλματα
• ειδικότητες που απαιτούν ψηφιακές & πράσινες δεξιότητες

Η εικόνα στην Ελλάδα: Βελτίωση, αλλά ακόμη πίεση

Η Ελλάδα, σύμφωνα με την HOTREC, παρουσιάζει σαφή βελτίωση αλλά παραμένει σε υψηλότερο επίπεδο έλλειψης σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πρώιμη μεταπανδημική περίοδος (2022)

• Κενές θέσεις: περίπου 55.000
• Ποσοστό ελλείψεων: 25%

Ήταν η χειρότερη χρονιά για τον ελληνικό κλάδο φιλοξενίας.

Κατάσταση το 2025 

• Σύνολο εργαζομένων στον κλάδο: 263.026
• Κενές θέσεις: 36.145
• Ποσοστό ελλείψεων: 14%

Η Ελλάδα έχει κάνει μεγάλο βήμα προόδου, ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται 4 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (10%).

Γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλές ελλείψεις

Η ανάλυση της HOTREC δείχνει ότι η ελληνική αγορά εργασίας επηρεάζεται από πέντε βασικούς διαρθρωτικούς παράγοντες:

1. Έντονη εποχικότητα

Η Ελλάδα έχει μεγάλη συγκέντρωση ζήτησης σε λίγους μήνες, γεγονός που δημιουργεί τεράστιες ανάγκες προσωπικού σε μικρό χρονικό διάστημα.

2. Πρόβλημα στέγασης εργαζομένων

Η αδυναμία ανεύρεσης οικονομικής κατοικίας σε τουριστικούς προορισμούς – ειδικά σε νησιά και αστικές περιοχές με υψηλή βραχυχρόνια μίσθωση – αποτελεί το πιο σοβαρό εμπόδιο.

3. Μισθολογικές ανισορροπίες

Ειδικότητες όπως housekeeping και F&B παραμένουν υποαμειβόμενες σε σχέση με τον βαθμό δυσκολίας.

4. Μετανάστευση ειδικευμένου προσωπικού

Η κινητικότητα Ελλήνων επαγγελματιών προς Κύπρο, Μάλτα, Ντουμπάι και Σαουδική Αραβία συνεχίζεται με ένταση.

5. Έλλειμμα δεξιοτήτων

Η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση αυξάνει τις απαιτήσεις, δημιουργώντας νέο χάσμα σε IT, sustainability management, data analysis και digital operations.

Το έλλειμμα δεξιοτήτων: Η «κρυφή» απειλή

Η HOTREC εντοπίζει ότι πέρα από τις κενές θέσεις, δημιουργείται ένα νέο είδος ελλείψεων: οι δεξιότητες δεν συμβαδίζουν με τις τεχνολογικές και περιβαλλοντικές ανάγκες της σύγχρονης φιλοξενίας.

Οι επιχειρήσεις ζητούν πλέον:

• energy managers
• sustainability officers
• IT & data support
• CRM specialists
• digital marketing professionals

Η εκπαίδευση δεν έχει προσαρμοστεί με επαρκή ταχύτητα, με αποτέλεσμα νέες κατηγορίες ελλείψεων.

Το «Roadmap for Action»: Η πρόταση της HOTREC

Η μελέτη καταλήγει σε ένα τετραπλό σχέδιο δράσης που αποτελεί ουσιαστική παρέμβαση για να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις σε όλη την Ευρώπη.

1. Εκπαίδευση και κατάρτιση

• Προγράμματα αναβάθμισης δεξιοτήτων
• Ενίσχυση μαθητείας
• Προσαρμογή των τουριστικών σχολών στις νέες ανάγκες
• Πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες ως core curriculum

2. Μέτρα αγοράς εργασίας

• Ενίσχυση της ελκυστικότητας του κλάδου
• Βελτίωση συνθηκών εργασίας
• Ευέλικτες μορφές απασχόλησης
• Ενέργειες διατήρησης προσωπικού (retention)

3. Ενίσχυση ενδο-ευρωπαϊκής κινητικότητας

• Αποτελεσματικότερη χρήση του EURES
• Στήριξη μετακινήσεων προσωπικού μεταξύ κρατών
• Λύσεις για στέγη εργαζομένων

4. Νομική μετανάστευση

• Ενίσχυση του EU Talent Pool
• Ταχύτερες διαδικασίες Single Permit
• Talent Partnerships με τρίτες χώρες

Η HOTREC καταλήγει στο ότι ο κλάδος Φιλοξενίας βρίσκεται σε σημείο καμπής. Η ζήτηση για ταξίδια, ξενοδοχεία και υπηρεσίες φιλοξενίας αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, αλλά το ανθρώπινο δυναμικό παραμένει ο πιο κρίσιμος παράγοντας για το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.

Για την Ελλάδα το μήνυμα είναι διπλό:

• Η βελτίωση της τελευταίας διετίας είναι ουσιαστική.
• Το πρόβλημα παραμένει και απαιτεί μακροπρόθεσμες λύσεις.

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της HOTREC, Αλέξανδρος Βασιλικός: «Με επένδυση στις δεξιότητες και στους ανθρώπους, η ευρωπαϊκή φιλοξενία μπορεί να προσφέρει ποιοτικές και βιώσιμες θέσεις εργασίας σε κάθε γωνιά της Ευρώπης».