Η ανθεκτικότητα στον τουρισμό αναδεικνύεται ως κεντρικό ζητούμενο στις 17 Φεβρουαρίου, με την Παγκόσμια Ημέρα Ανθεκτικότητας στον Τουρισμό — που θεσπίστηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (A/RES/77/269) — να υπογραμμίζει τη σημασία ενός τουριστικού μοντέλου ικανού να προλαμβάνει, να απορροφά και να προσαρμόζεται σε κρίσεις υγειονομικού, περιβαλλοντικού και οικονομικού χαρακτήρα.
Ο τουρισμός αποτελεί στρατηγικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ανάπτυξη, την απασχόληση και την περιφερειακή συνοχή. Στο πλαίσιο αυτό, η ανθεκτικότητα δεν περιορίζεται στη διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, αλλά συνδέεται με τον συστηματικό σχεδιασμό, τη διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, την ενίσχυση των υποδομών, τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και την ενσωμάτωση της βιωσιμότητας σε όλες τις πτυχές της αναπτυξιακής στρατηγικής.
Το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη της μετάβασης του ελληνικού τουρισμού προς ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό μοντέλο. Μέσα από το ερευνητικό και εκπαιδευτικό του έργο, ενημερώνει, αναπτύσσει εργαλεία και εκπαιδεύει τους ανθρώπους του κλάδου στους άξονες της βιωσιμότητας, συμβάλλοντας στη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα του τουριστικού οικοσυστήματος.
Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΙΝΣΕΤΕ Γιώργος Βερνίκος, «βιώσιμη ανάπτυξη στον τουρισμό σημαίνει ότι ο τομέας αναπτύσσεται με τρόπο που προστατεύει το περιβάλλον, σέβεται την ταυτότητα των προορισμών, προάγει την κοινωνική ευημερία και υποστηρίζει την οικονομική ανάπτυξη». Όπως τονίζει, το Ινστιτούτο, αξιοποιώντας τη συσσωρευμένη τεχνογνωσία του και παρακολουθώντας τις διεθνείς εξελίξεις, εργάζεται συστηματικά για την ταχύτερη προσαρμογή προορισμών και επιχειρήσεων κάθε μεγέθους σε μια πορεία με θετικό αποτύπωμα.
Από το 2013 μέχρι σήμερα, το ΙΝΣΕΤΕ έχει θέσει στο επίκεντρο βασικές πτυχές της βιώσιμης ανάπτυξης, ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις, στις αλλαγές του νομοθετικού πλαισίου, στην εξέλιξη της ταξιδιωτικής συμπεριφοράς μετά την πανδημία και στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Μέσα από μελέτες, εργαλεία, εκπαιδευτικά προγράμματα και ενημερωτικό υλικό, υποστηρίζει τον μετασχηματισμό του ελληνικού τουρισμού προς πιο υπεύθυνες και ανθεκτικές πρακτικές.
Η στρατηγική των ΣΕΤΕ, ΙΝΣΕΤΕ και Marketing Greece δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της βιωσιμότητας τα επόμενα χρόνια, με δράσεις που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η κλιματική αλλαγή και η προσαρμογή των προορισμών, η ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη, ο χωροταξικός σχεδιασμός, οι επενδύσεις σε υποδομές, η ανάπτυξη «έξυπνων» προορισμών, η ενίσχυση της προσβασιμότητας και η προώθηση της διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπερίληψης.
Σύμφωνα με τον ορισμό της βιώσιμης ανάπτυξης, πρόκειται για μια προσέγγιση που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να υπονομεύει τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες, βασιζόμενη σε τρεις πυλώνες: τον περιβαλλοντικό, τον κοινωνικό και τον οικονομικό. Στον τουρισμό, όπως επισημαίνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού, η βιωσιμότητα προϋποθέτει την πλήρη συνεκτίμηση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καλύπτοντας τις ανάγκες των επισκεπτών, της τουριστικής βιομηχανίας, του περιβάλλοντος και των κοινοτήτων υποδοχής.
Το ΙΝΣΕΤΕ παρακολουθεί συστηματικά τις διεθνείς εξελίξεις που διαμορφώνουν το πλαίσιο της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, όπως οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και η Ατζέντα 2030, η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, οι κατευθύνσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού και οι πρωτοβουλίες διεθνών οργανισμών για την αντιμετώπιση των κινδύνων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές.
Παράλληλα, αναπτύσσονται πρακτικά εργαλεία για τουριστικές επιχειρήσεις, όπως οδηγοί για βιώσιμη διαχείριση ενέργειας, νερού και αποβλήτων, καλές πρακτικές για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, προγράμματα κατάρτισης για την αναβάθμιση δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και πρωτοβουλίες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του κλάδου. Μέσα από αυτές τις δράσεις ενισχύεται η ικανότητα των επιχειρήσεων να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις και να βελτιώνουν την περιβαλλοντική και λειτουργική τους απόδοση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην πρωτοβουλία METRON Sustainable Tourism Powered by SETE, που στοχεύει στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και ανταγωνιστικού τουριστικού προϊόντος βασισμένου στις αυθεντικές αξίες του ελληνικού τουρισμού, ενισχύοντας την εξοικείωση προορισμών και επιχειρήσεων με βιώσιμες πρακτικές και εργαλεία αυτοαξιολόγησης.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ανθεκτικότητας στον Τουρισμό λειτουργεί ως υπενθύμιση της ανάγκης για συνεχή επαγρύπνηση και στρατηγικό σχεδιασμό, καθώς η ικανότητα προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες συνθήκες αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας.
