Κινδυνεύουν με κυκλοφοριακή συμφόρηση οι ευρωπαϊκές αερομεταφορές από το EES | Η περίπτωση του ΔΑΑ

Το αεροδρόμιο της Αθήνας “Ελ. Βενιζέλος” είναι πρώτο στη λίστα των ευρωπαϊκών αεροδρομίων που κινδυνεύουν να “κρασάρουν” με την εφαρμογή του νέου συστήματος εισόδου-εξόδου της ΕΕ (EES).

Αυτό υποστηρίζει ο ο ειδικός σε θέματα αεροπορικών μεταφορών, Oliver Ranson, προειδοποιώντας ότι “χρειάζεται εκπληκτικά λίγος χρόνος για να καταρρεύσει εντελώς ένα αεροδρόμιο, το οποίο συνήθως λειτουργεί πολύ καλά”.

Ο κ. Ranson ανέλυσε τα πρότυπα πτήσεων των αεροδρομίων για να διαπιστώσει ποια θα είναι τα πιο ευάλωτα σε διαταραχές όταν το σύστημα εισόδου-εξόδου της ΕΕ τεθεί σε ισχύ στις 12 Οκτωβρίου.

Τα τρία ευρωπαϊκά αεροδρόμια που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο κυκλοφοριακής συμφόρησης, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το αεροδρόμιο της Αθήνας, του Βουκουρεστίου και του Μιλάνο (Μαλπένσα). Μιλώντας στο καθημερινό ταξιδιωτικό podcast της εφημερίδας The Independent, είπε: “Ίσως ακόμη και ορισμένες πτήσεις να πρέπει να εκτραπούν ή να ακυρωθούν, επειδή ένα αεροδρόμιο δεν μπορεί να τις φιλοξενήσει”.

Το πολυαναμενόμενο σχέδιο της ΕΕ θα απαιτεί από Βρετανούς, αλλά και πολλών άλλων εθνικοτήτων ταξιδιώτες, να παρέχουν βιομετρικά στοιχεία κατά την είσοδο ή έξοδο από τη ζώνη Σένγκεν, η οποία περιλαμβάνει την ΕΕ εκτός από την Ιρλανδία, την Κύπρο, τη Νορβηγία, την Ισλανδία και την Ελβετία.

Όλοι οι ταξιδιώτες πρέπει να κάνουν μια αρχική εγγραφή, παρέχοντας βιομετρικά στοιχεία του προσώπου τους και δακτυλικά αποτυπώματα -με τα παιδιά κάτω των 12 ετών να μην χρειάζεται να παρέχουν τα τελευταία.

Η προετοιμασία, η γραφειοκρατία και οι πιθανότητες διαταραχών

Πολλά αεροδρόμια της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, έχουν ήδη εγκαταστήσει κιόσκια στην περιοχή των αφίξεων, ώστε να είναι δυνατή η λήψη των βιομετρικών στοιχείων των αφιχθέντων από χώρες εκτός Σένγκεν. Οι πτήσεις που πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου εντός της περιοχής θεωρούνται εσωτερικές, χωρίς να απαιτείται εκτεταμένη γραφειοκρατία.

Ωστόσο, δοκιμές δείχνουν ότι η επεξεργασία των επιβατών στα σημεία ελέγχου του συστήματος EES θα μπορούσε να διαρκέσει έως και τέσσερις φορές περισσότερο από ό,τι σήμερα. Κατά τη διάρκεια της 6μηνης περιόδου που πρέπει να εφαρμοστεί το σύστημα, η οποία αναμένεται να λήξει στις 9 Απριλίου 2026, οι ταξιδιώτες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν “διπλή γραφειοκρατία”. Εκτός από την υποβολή βιομετρικών στοιχείων, οι επιβάτες πρέπει να προσκομίσουν το διαβατήριό τους για έλεγχο και σφράγισμα από συνοριακό υπάλληλο.

Η ΕΕ απέφυγε την προτεινόμενη προσέγγιση “μεγάλης έκρηξης” -την επιβολή του συστήματος σε όλα τα σύνορα Σένγκεν από τη μία μέρα στην άλλη- και ζητά τώρα από τα κράτη μέλη να εισαγάγουν σταδιακά το σύστημα εισόδου-εξόδου. Επιπλέον, στα σημεία διέλευσης όπου δημιουργούνται ουρές, οι αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν σε έως και 90% των ταξιδιωτών να παρακάμψουν τις απαιτήσεις του EES.

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με τον Oliver Ranson, υπάρχει πιθανότητα σοβαρών διαταραχών ακόμη και στα καλύτερα οργανωμένα αεροδρόμια: “Οι τερματικοί σταθμοί, οι αίθουσες αφίξεων και τα συστήματα πληροφορικής των αεροδρομίων έχουν σχεδιαστεί και βελτιστοποιηθεί έτσι ώστε, όταν τα αεροπλάνα φτάνουν στην ώρα τους, όταν αναχωρούν στην ώρα τους και όταν οι επιβάτες εισέρχονται στην αίθουσα αφίξεων με τον αναμενόμενο και αποδεκτό ρυθμό και εξυπηρετούνται άμεσα, όλα να λειτουργούν με ομαλό τρόπο”.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειαστεί να περιμένει κανείς έστω και λίγο στην ουρά. Τα αεροδρόμια και οι αεροπορικές εταιρίες αναμένουν ότι θα υπάρχουν ουρές κάποιες ώρες της ημέρας. Απλά δεν μπορούν να κατασκευάσουν έναν χώρο αφίξεων αρκετά μεγάλο και να προσλάβουν αρκετό προσωπικό για να τους εξυπηρετήσουν όλους χωρίς αναμονή. Αλλά αποτελεί ευχή, τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι να μη χρειαστεί να περιμένουν πολύ στην ουρά.

“Το πρόβλημα είναι ότι όταν τα πράγματα αρχίζουν να πηγαίνουν στραβά και όταν εισάγονται νέα συστήματα όπως το σύστημα εισόδου-εξόδου, απρόσμενα προβλήματα μπορούν να κάνουν τη συνολική διαδικασία άφιξης να πάρει πολύ γρήγορα πολύ περίπλοκη μορφή”.

Τα πιο… ευάλωτα αεροδρόμια

Παραδόξως, τα αεροδρόμια που έχουν ομαλή ροή αφίξεων από περιοχές εκτός Σένγκεν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο, επειδή δεν υπάρχει “χρόνος ανάκαμψης”. Αντίθετα, τα αεροδρόμια που παρουσιάζουν μια σειρά από κορυφώσεις και υφέσεις είναι πιο πιθανό να αντεπεξέλθουν.

Στα αεροδρόμια της Αθήνας, του Βουκουρεστίου, του Μιλάνο (Μαλπένσα), αλλά και της Βουδαπέστης και του Βερολίνου, οι αφίξεις από χώρες εκτός Σένγκεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένες.

“Αν, για οποιονδήποτε λόγο, οι υπάλληλοι της υπηρεσίας μετανάστευσης θεωρήσουν ότι αυτή η έκτακτη ανάγκη, ο «έλεγχος ενός στους δέκα», δεν είναι εφικτή, τότε απλά δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να διαλυθούν οι ουρές, και αυτό θα οδηγήσει σε μεγάλα προβλήματα”, υπογράμμισε ο κ. Ranson.

Τα δύο αεροδρόμια της ΕΕ με το υψηλότερο ποσοστό αφίξεων από χώρες εκτός Σένγκεν είναι το Charles de Gaulle (CDG) στο Παρίσι και το Φάρο, η πύλη προς το Αλγκάρβε της Πορτογαλίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Ranson “αυτά τα αεροδρόμια διαπιστώνουν ότι οι αφίξεις από χώρες εκτός Σένγκεν συγκεντρώνονται σε διάφορα σημεία της ημέρας. Εάν προκύψει κάποιο πρόβλημα, οι ουρές θα έχουν χρόνο να διαλυθούν”.

Το αεροδρόμιο που θεωρείται λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσει προβλήματα είναι το Παλέρμο στη Σικελία, επειδή δέχεται “κύματα” αφίξεων από χώρες εκτός Σένγκεν. Μετά την προσγείωση νωρίς το πρωί από τη Νέα Υόρκη, υπάρχει ένα διάλειμμα περίπου τριών ωρών πριν αφιχθούν πτήσεις από την περιοχή του Λονδίνου. Οι επόμενες πτήσεις από χώρες εκτός της ζώνης Σένγκεν είναι κατανεμημένες με διαστήματα δύο ή τριών ωρών.

Ο οικονομολόγος του blog Airline Revenue Economics, είπε ότι οι αεροπορικές εταιρίες και τα αεροδρόμια πρέπει να επιλέξουν αν θα “έχουν εύκολη δουλειά σε περιόδους αναστάτωσης ή αν θα λειτουργούν κοντά στο πλήρες δυναμικό τους με ελάχιστο περιθώριο στο σύστημα”.

“Αυτή είναι στην πραγματικότητα μια πολύ δύσκολη επιλογή αν είσαι στέλεχος αεροπορικής εταιρίας ή στέλεχος αεροδρομίου”, σημείωσε ο κ. Ranson. Και πρόσθεσε: “Δεν μπορείς να επιτύχεις το καλύτερο και από τις δύο πλευρές. Δεν μπορείς να έχεις έναν κόσμο που είναι βελτιστοποιημένος, τόσο για κανονικές λειτουργίες, όσο και για διαταραχές”.

Τα πιο ευάλωτα αεροδρόμια σε διαταραχές σε περίπτωση προβλημάτων με το σύστημα EES

Αθήνα

Βουκουρέστι

Μιλάνο (Μαλπένσα)

Βουδαπέστη

Βερολίνο

Βιέννη

Ρώμη (Φιουμιτσίνο)

Άμστερνταμ

Κοπεγχάγη

Πράγα

Πηγή: Airline Revenue Economics