Στν Ελλάδα, η πισίνα έχει μετατραπεί σε ισχυρό σύμβολο πολυτέλειας και τουριστικής αναβάθμισης. Ωστόσο, σε περιοχές όπου το νερό είναι περιορισμένο, η παρουσία τους δημιουργεί ανησυχίες για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Νέα μελέτη που υπογράφεται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Πανεπιστήμιο της Τουλούζης καταγράφει για πρώτη φορά συστηματικά την πραγματική επίδραση των πισινών στη Δυτική Μάνη και στη Νάξο, εντάσσοντας τα ευρήματα στο πλαίσιο του «νερό–ενέργεια–τροφή».
Οι ερευνητές εντόπισαν μέσω δορυφορικών εικόνων 354 πισίνες στη Δυτική Μάνη με συνολική επιφάνεια 11.738 τ.μ. και 556 στη Νάξο με επιφάνεια 26.825 τ.μ., ενώ κατέγραψαν και 57 που βρίσκονταν υπό κατασκευή. Με βάση τον τρόπο λειτουργίας τους — πλήρης άδειασμα και ξαναγέμισμα κάθε σεζόν ή μερική ανανέωση νερού κατά ένα τρίτο τον χρόνο — η κατανάλωση εκτιμάται σε 39.000 έως 51.000 κυβικά μέτρα ετησίως στη Μάνη και σε 98.000 έως 124.000 στη Νάξο. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με την ετήσια κατανάλωση νερού 625 έως 2.769 ανθρώπων για τη Μάνη και 1.549 έως 6.790 ανθρώπων για τη Νάξο.
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι το νερό που χρησιμοποιείται στις πισίνες της Νάξου θα μπορούσε να αρδεύσει 27–40 εκτάρια με πατάτες, αποδίδοντας τροφή για 700–1.500 ανθρώπους. Σε ενεργειακό επίπεδο, η συντήρηση και κυρίως η αφαλάτωση επιβαρύνουν περαιτέρω το ισοζύγιο: οι πισίνες στη Νάξο απαιτούν από 384 έως 846 MWh τον χρόνο, ποσότητα που αντιστοιχεί στην κατανάλωση 60–140 κατοίκων.
Παρά τους αριθμούς αυτούς, η μελέτη καταλήγει ότι η συνολική συμβολή των πισινών στη λειψυδρία είναι μικρή σε σχέση με την κατανάλωση των νοικοκυριών και τη γεωργία, οι οποίες απορροφούν πολλαπλάσια ποσά. Ενδεικτικά, στη Νάξο η ετήσια κατανάλωση νερού από τους μόνιμους κατοίκους και τους επισκέπτες φτάνει από 553.000 έως 1,9 εκατ. κυβικά μέτρα, ενώ το γεωργικό αποτύπωμα ξεπερνά τα 11 εκατ. κυβικά. Οι πισίνες, αντίθετα, αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 1% της συνολικής κατανάλωσης.
Η έντονη κριτική που δέχονται οι πισίνες αποδίδεται κυρίως στη «ορατότητά» τους, καθώς σε αντίθεση με την καθημερινή οικιακή χρήση ή την άρδευση αγρών, είναι άμεσα συνδεδεμένες με τον τουρισμό υψηλής στάθμης και αποτελούν ορατό σύμβολο κατανάλωσης. Παράλληλα, τα ξενοδοχεία και οι βίλες που διαθέτουν πισίνες εμφανίζουν γενικά έως και ένα τρίτο υψηλότερη κατανάλωση ανά διαμένοντα σε σχέση με μέσες κατοικίες, λόγω επιπλέον παροχών όπως κήποι, spa και εκτεταμένοι εξωτερικοί χώροι.
Η μελέτη προτείνει λύσεις όπως η αξιοποίηση της βροχής μέσω συστημάτων συλλογής, που θα μπορούσαν να κάνουν τις πισίνες σχεδόν αυτάρκεις σε νερό. Για παράδειγμα, στη Μάνη απαιτείται συλλεκτική επιφάνεια 10 έως 15 φορές μεγαλύτερη από την επιφάνεια της πισίνας, ενώ στη Νάξο ο λόγος φτάνει το 18 έως 24 φορές. Τέτοια μέτρα, σε συνδυασμό με πολιτικές που ενθαρρύνουν την εξοικονόμηση, μπορούν να εντάξουν την πολυτέλεια στο πλαίσιο της βιώσιμης διαχείρισης χωρίς να απειλούνται οι βασικές ανάγκες κατοίκων και καλλιεργειών.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο διεθνές περιοδικό Water, υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι απόλυτο αλλά σχετικό: οι πισίνες, αν και πολυσυζητημένες, δεν αποτελούν τον κύριο υπεύθυνο της λειψυδρίας. Αντίθετα, η πρόκληση βρίσκεται στο πώς θα ενταχθούν σε μια συνολική στρατηγική διαχείρισης πόρων που θα συνδυάζει τουριστική ανάπτυξη και ανθεκτικότητα σε περιβάλλοντα όπου κάθε σταγόνα μετρά.
