Μία νέα πρωτοβουλία για την προστασία της μεσογειακής φώκιας στην Τουρκία αναλαμβάνει το TUI Care Foundation, στο πλαίσιο των υπεύθυνων δράσεων για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος που “τρέχει”, η οποία στόχο έχει την αποκατάσταση 200.000 τ.μ. κρίσιμων θαλάσσιων και παράκτιων οικοτόπων για τη μεσογειακή φώκια.
Μέσα από τη νέα φάση του του προγράμματος TUI Sea the Change Türkiye, που ξεκίνησε το 2024, το Ίδρυμα TUI Care, σε συνεργασία με την Mediterranean Conservation Society (Akdeniz Koruma Derneği), επιδιώκει την προστασία περίπου 200.000 τετραγωνικών μέτρων παράκτιων και θαλάσσιων οικοτόπων, κρίσιμων για τις φώκιες monachus monachus και τη μεσογειακή θαλάσσια βλάστηση (Posidonia oceanica – λιβαδιών Ποσειδωνίας), κατά μήκος της ακτογραμμής από το Φετιγιέ-Γκιότσεκ έως το Κας.
Η μεσογειακή φώκια, που αναφέρεται ως απειλούμενο είδος στην Κόκκινη Λίστα της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN), εξαρτάται από ανενόχλητες παράκτιες σπηλιές και υγιή λιβάδια Ποσειδωνίας για ανάπαυση και αναπαραγωγή. Με μόνο περίπου 100 φώκιες να εκτιμάται ότι ζουν κατά μήκος των τουρκικών ακτών, ενώ η κυκλοφορία σκαφών, η αγκυροβόληση, η παράκτια ανάπτυξη και η χαμηλή ευαισθητοποίηση εξακολουθούν να θέτουν σοβαρούς κινδύνους για πλέον απειλούμενο θαλάσσιο θηλαστικό.
Η νέα φάση του προγράμματος
Η νέα φάση του προγράμματος επικεντρώνεται πλέον στην εμβάθυνση της προστασίας των οικοτόπων και στην επέκταση της συνεργασίας με τους ενδιαφερόμενους φορείς του τουρισμού, τις κοινότητες και τους επισκέπτες, ενώ στην πρώτη φάση εκπαιδεύτηκαν περισσότερα από 700 άτομα σε ζητήματα θαλάσσιας προστασίας.
Η παρακολούθηση της φώκιας Monachus monachus συνεχίζεται σε βασικές παράκτιες σπηλιές, χρησιμοποιώντας συστήματα καμερών και επεκτείνεται μέσω ακουστικής παρακολούθησης, συνδυάζοντας οπτικά δεδομένα και υποβρύχιες ηχογραφήσεις για την καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς της φώκιας και της χρήσης των οικοτόπων.
Παράλληλα, στον σταθμό παρακολούθησης της Ποσειδωνίας, στο Sarıgerme, θα συνεχίσουν οι εξαμηνιαίες αξιολογήσεις, ενώ λεπτομερείς δραστηριότητες χαρτογράφησης και αποκατάστασης σχεδιάζονται στον κόλπο Aşı, για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλούνται από την αγκυροβόληση.
Εν τω μεταξύ, οι τακτικές περιπολίες και η επιτήρηση υποστηρίζουν περαιτέρω την προστασία των οικοτόπων, παράλληλα με τις προσπάθειες που γίνονται για τον μελλοντικό χαρακτηρισμό του κόλπου Sarıgerme-Aşı ως επίσημης Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής.
Στο επίκεντρο ο τουριστικός κλάδος
Η συμμετοχή του τουριστικού τομέα παραμένει βασικός πυλώνας του έργου. Η πρωτοβουλία, σε συνεργασία με 20 οργανισμούς που σχετίζονται με τον τουρισμό, συμπεριλαμβανομένων ξενοδοχείων, μαρίνων και εταιριών εκμετάλλευσης σκαφών, προωθεί πρακτικές φιλικές προς την προστασία της φύσης.
Το πρόγραμμα Conservation-Friendly Boats επεκτείνεται για τη μείωση του υποθαλάσσιου θορύβου, τον περιορισμό της όχλησης κοντά στα ενδιαιτήματα της μεσογειακής φώκιας και την πρόληψη ζημιών από τα αγκυροβόλια στα λιβάδια Ποσειδωνίας, υποστηρίζοντας έτσι έναν πιο υπεύθυνο θαλάσσιο τουρισμό κατά μήκος της ακτής.
Στο πλαίσιο του έργου διερευνώνται τρόποι ώστε να ενσωματωθούν στα τουριστικά προϊόντα, εμπειρίες προστασίας της θάλασσας.
Εκπαίδευση κατοίκων κι επισκεπτών
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και δραστηριότητες εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης, τόσο των μόνιμων κατοίκων, όσο και των επισκεπτών. Συνολικά, εκπαιδεύονται 245 κάτοικοι σε θέματα θαλάσσιας προστασίας, ενισχύοντας την τοπική ικανότητα διαφύλαξης ευαίσθητων οικοσυστημάτων.
Παράλληλα, περίπου 4.000 τουρίστες θα συμμετάσχουν σε εμπειρίες βιώσιμου τουρισμού, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων χαμηλού αντίκτυπου, όπως το καγιάκ για την παρατήρηση λιβαδιών Ποσειδωνίας, βοηθώντας τους επισκέπτες να κατανοήσουν καλύτερα την αξία των θαλάσσιων οικοτόπων.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην εκπαίδευση των παιδιών, με ένα ειδικό πρόγραμμα, που περιλαμβάνει παιχνίδι με κάρτες για το μεσογειακό θαλάσσιο οικοσύστημα, αναδεικνύοντας τα απειλούμενα είδη και τους βασικούς οικοτόπους. Παράλληλα, 600 μαθητές θα συμμετάσχουν σε εκπαιδευτικά εργαστήρια που θα πραγματοποιηθούν σε σχολεία, φεστιβάλ και κοινοτικές εκδηλώσει σε όλη την περιοχή του έργου.
Συνδυάζοντας την επιστημονικά τεκμηριωμένη προστασία του περιβάλλοντος με την εμπλοκή του τουρισμού και την εκπαίδευση, το πρόγραμμα TUI Sea the Change Türkiye καταδεικνύει πώς ο τουρισμός μπορεί να συμβάλει ενεργά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αντί να ασκεί επιπλέον πίεση στα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Το πρόγραμμα υποστηρίζει τη μακροπρόθεσμη επιβίωση της μεσογειακής φώκιας, ενισχύει την προστασία ζωτικών παράκτιων οικοτόπων και προωθεί υπεύθυνες τουριστικές πρακτικές που ωφελούν τις τοπικές κοινότητες και τους προορισμούς.
Το TUI Sea the Change Türkiye αποτελεί μέρος του διεθνούς προγράμματος TUI Sea the Change, το οποίο υλοποιείται σε τουριστικούς προορισμούς όπως η Μαγιόρκα, η Μοζαμβίκη και η Ινδονησία.
