30 χρόνια ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Αν ο Τουρισμός είναι η ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας, τότε το ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ και το “τέκνο” του Money-Tourism.gr, είναι το control room που κρατάει τις στροφές στο κόκκινο, με τα μάτια στραμμένα πάντα στον ορίζοντα. Όχι μόνο είναι το μακράν πρώτο ειδησεογραφικό portal του κλάδου, σε τέσσερις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά), αλλά τα τελευταία στοιχεία της Similarweb το φέρνουν σε επίπεδα… εκλογών σε δικτατορίες – με ποσοστά που προκαλούν δέος ακόμη και στους πιο δύσπιστους.
Μετά το επετειακό τεύχος Ιουλίου με τον δρ. Ανδρέα Ανδρεάδη στο εξώφυλλο, αφού αποδείχθηκε …γουρλής, όντας στο εξώφυλλο του πρώτου τεύχους του Χ&Τ το 1995, φέτος τον Ιούλιο, το Money-Tourism.gr κατέγραψε 1.243.000 επισκέπτες με πιστοποιημένα στοιχεία – όταν ο δεύτερος στην κατάταξη, το Tourism Today, έμεινε στις 73.180 επισκέψεις, ο τρίτος, το Tornos News, στις 57.943, το News GTP στις 46.191 και το Travel Daily News στις 14.964. Ναι καλά διαβάσατε: εκατομμύριο και… με μερικές δεκάδες χιλιάδες η σύγκριση!
Το μερίδιο αγοράς; Ένα ασύλληπτο 86,6% στους συνολικούς επισκέπτες, με τον δεύτερο να περιορίζεται στο 5% και τους υπόλοιπους να μοιράζονται τα υπόλοιπα…
Το 94,3% της κίνησης στο money-tourism.gr προέρχεται από κινητά τηλέφωνα, tablets, κ.λπ., – σημάδι ενός κοινού που είναι δραστήριο, σύγχρονο, απαιτητικό και ενημερωμένο εν κινήσει. Στην ελληνική κατάταξη ιστοσελίδων βρίσκεται στη θέση 1.414, με τον αμέσως επόμενο τουριστικό ιστότοπο να ακολουθεί από πολύ μακριά στη θέση 2.668.
Και στην παγκόσμια κατάταξη; Πάλι πρώτο, στη θέση 208.671, αφήνοντας πίσω το Tornos News (357.722) και το Tourism Today (557.916).
Αποτελέσματα που στηρίζονται στην σκληρή δουλειά, καθώς σε αντίθεση με τον ανταγωνισμό -“τρόπος του λέγειν”-, το ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ δεν έχει ξοδέψει ούτε σεντς σε διαφήμιση, προώθηση, social media, google, κ.λπ..

Και όλα αυτά, τη χρονιά που ο όμιλος ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – ΚΣΔ ΑΕ, γιορτάζει 30 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας. Το επετειακό τεύχος, με εξώφυλλο τον Ανδρέα Ανδρεάδη – τον ίδιο που είχε κοσμήσει και το πρώτο τεύχος του περιοδικού το 1995 – ήταν κάτι περισσότερο από μια αναδρομή: ήταν ένας φόρος τιμής στους ανθρώπους που πορεύτηκαν μαζί μας όλα αυτά τα χρόνια.

Γιατί πίσω από κάθε νούμερο, πίσω από κάθε κλικ, υπάρχει ένας αναγνώστης που μας εμπιστεύεται την ενημέρωσή του. Υπάρχει ένας επαγγελματίας που θέλει να ξέρει τι συμβαίνει στον τουρισμό πριν από όλους. Υπάρχει ένας άνθρωπος που μας διαβάζει από την άλλη άκρη του κόσμου, για να κρατά επαφή με την πατρίδα και τον κλάδο.
Σε όλους εσάς, ένα τεράστιο ευχαριστούμε – όχι τυπικό, αλλά βαθιά ανθρώπινο. Για την εμπιστοσύνη, την υποστήριξη, τα σχόλια, την κριτική, την καθημερινή παρουσία.

Η υπόσχεση είναι μία: θα συνεχίσουμε αταλάντευτα την πορεία μας. Με κριτική προς όλους, χωρίς εξαιρέσεις και μεροληψίες. Με στήριξη στον τουρισμό, που αποτελεί τον πιο σημαντικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Με ρεπορτάζ που φέρνουν στο φως την αλήθεια, με τη γλώσσα καθαρή και τα γεγονότα αδιαπραγμάτευτα.
Τριάντα χρόνια μετά, το Money-Tourism.gr δεν είναι απλώς το πρώτο. Είναι η φωνή, η μνήμη και ο παλμός της ελληνικής τουριστικής αγοράς.
Και όπως ελπίζουμε και πιστεύουμε, αυτό είναι μόνο η αρχή.
Νέες εξαγορές προ των πυλών!
Ακόμη δεν έχουν στεγνώσει τα μελάνια από την προηγούμενη μεγάλη συμφωνία και η γνωστή –και μόνιμα “ανήσυχη”– ξενοδοχειακή αλυσίδα ετοιμάζει ήδη το επόμενο της βήμα. Και δεν μιλάμε για μια κίνηση ρουτίνας: οι πληροφορίες λένε πως η νέα εξαγορά αφορά μεγάλο νησί, έναν από τους βασικότερους προορισμούς της χώρας, όπου η παρουσία της θα αποτελέσει ακόμη ένα στρατηγικό «κομμάτι» στο τουριστικό της παζλ.

Η αλυσίδα αυτή έχει επιλέξει εδώ και χρόνια να κινείται εκεί που «χτυπά η καρδιά» του ελληνικού τουρισμού: στα μεγαλύτερα και πιο εμπορικά νησιά, στους προορισμούς με υψηλή ζήτηση και έντονη διεθνή προβολή. Με συνεχή ροή επενδύσεων και εξαγορών, έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα χαρτοφυλάκιο που συνδυάζει όγκο, ποιότητα και στρατηγική τοποθέτηση.

Κάθε νέα κίνηση της γίνεται είδηση, όχι μόνο γιατί αυξάνει το μέγεθός της, αλλά γιατί δείχνει μια σπάνια συνέπεια και επιμονή στο όραμά της: να κατακτήσει ηγετική θέση όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Μεσόγειο. Η νέα συμφωνία, που ήδη βρίσκεται στο τελικό στάδιο, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η διοίκηση δεν αφήνει ούτε μέρα να πάει χαμένη.
Σε μια αγορά που πολλές φορές κινείται με αργούς ρυθμούς, αυτή η αλυσίδα λειτουργεί σαν ταχύπλοο: βλέπει τον στόχο, ανοίγει ταχύτητα και φτάνει πρώτη. Και όσο το δίκτυό της επεκτείνεται σε νησιά-κορυφαίους προορισμούς, τόσο ενισχύει τη διαπραγματευτική της ισχύ, την αναγνωρισιμότητα του brand και την ελκυστικότητα του προϊόντος της.
Το πιο ενδιαφέρον;
Κάθε εξαγορά μοιάζει να κουμπώνει τέλεια στο μεγάλο σχέδιο. Δεν είναι τυχαία, δεν είναι αποσπασματική. Είναι μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής που, αν συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, θα την καθιερώσει ως τον απόλυτο «trend setter» της ελληνικής φιλοξενίας.
Η ερώτηση, λοιπόν, δεν είναι αν θα δούμε ξανά σύντομα το λογότυπό της σε νέα πρόσοψη, αλλά ποιο μεγάλο νησί θα είναι το επόμενο που θα μπει στον χάρτη της.
Εκ βάθρων αλλαγές σε μεγάλη ξενοδοχειακή εταιρία!
Η είδηση έσκασε σαν καλοκαιρινό μπουρίνι στην καρδιά της σεζόν: μεγάλη αλλοδαπή εταιρεία στον χώρο του τουρισμού, με παρουσία σε κορυφαίους προορισμούς και ιδιοκτησία ξενοδοχείων στην Ελλάδα, προχώρησε σε πλήρη αλλαγή σκηνικού.
Η πολυετής ηγεσία της ελληνικής θυγατρικής, που για χρόνια είχε τον έλεγχο, βρέθηκε ξαφνικά εκτός.
Οι λόγοι;
Επισήμως άγνωστοι — ανεπισήμως, οι φήμες πάνε κι έρχονται, αλλά, όπως ξέρει κάθε καλός ντετέκτιβ, άλλα λέγονται κι άλλα γράφονται στα πρακτικά.

Η νέα σελίδα γράφεται με χρυσά γράμματα: τριμελές Διοικητικό Συμβούλιο, με την παρουσία – κρατηθείτε – του ίδιου του ιδιοκτήτη της μητρικής, ενός ανώτατου στελέχους της εταιρείας και, για το «κερασάκι», ενός Έλληνα manager με βαρύ βιογραφικό, διεθνή εμπειρία και περγαμηνές που ανοίγουν πόρτες σε όποιο λόμπι κι αν βρεθεί.
Μια «μεταγραφή» που σχολιάζεται ήδη έντονα, όχι μόνο για το όνομα, αλλά και για την προστιθέμενη αξία που φέρνει στο τραπέζι.

Η αλλαγή δεν σταματά εκεί: η έδρα της εταιρείας μετακινήθηκε άμεσα, στέλνοντας μήνυμα ανανέωσης και αποφασιστικότητας. Και η πρώτη στρατηγική κίνηση είναι ήδη στο χαρτί και στην πράξη: μακροχρόνια μίσθωση ενός γνωστού ξενοδοχείου σε έναν από τους πιο σημαντικούς ελληνικούς προορισμούς, που μόνο τυχαία δεν επιλέχθηκε. Πρόκειται για επένδυση-κλειδί, προπομπό μιας σειράς κινήσεων που, όπως μαθαίνει ο Ντετέκτιβ, θα ακολουθήσουν με γρήγορους ρυθμούς, σε κορυφαίους προορισμούς της χώρας.
Όσοι γνωρίζουν καλά την εταιρική κουλτούρα της μητρικής, λένε ότι όταν ο ιδιοκτήτης αναλαμβάνει προσωπικά ρόλο στο Δ.Σ., οι μηχανές δουλεύουν στο φουλ και τα πλάνα δεν μετρούν σε μήνες, αλλά σε εβδομάδες. Όσοι πάλι είχαν συνηθίσει τη… σταθερότητα της προηγούμενης ηγεσίας, μάλλον θα χρειαστούν χρόνο να συνέλθουν από την ταχύτητα των αλλαγών. Όπως και να έχει, η νέα εποχή ξεκινά με φιλοδοξίες, σχέδιο και –κυρίως– όρεξη για δράση.
Ο Ντετέκτιβ θα παρακολουθεί στενά. Γιατί, αν κρίνουμε από το πρώτο επεισόδιο, η «σειρά» προβλέπεται συναρπαστική, με πρωταγωνιστή έναν Έλληνα manager που ξέρει πώς να κινείται και να φέρνει αποτέλεσμα. Και κάπου εκεί, στο βάθος, η παλιά φρουρά μάλλον σκέφτεται πως… το έργο συνεχίζεται, αλλά με νέο σκηνοθέτη και εντελώς διαφορετικό σενάριο.
Σε αναζήτηση “λευκού ιππότη”
Από καιρό κυκλοφορεί στα «πηγαδάκια» της αγοράς ότι γνωστή εταιρεία διαχείρισης ξενοδοχείων ψάχνει στρατηγικό επενδυτή για να αλλάξει πίστα. Η αποστολή δεν ανατέθηκε σε τυχαίο χέρι: μια από τις περιβόητες Big 4 (ναι, αυτές οι τέσσερις κορυφαίες εταιρείες συμβούλων – EY, Deloitte, PwC και η… τέταρτη που όλοι θυμούνται στο check-in της εφορίας) ανέλαβε να φέρει το κατάλληλο «προξενιό». Μόνο που, όπως λένε οι πληροφορίες, τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής δεν θύμισαν ούτε… μαγική σαιζόν Champions League: λίγες προτάσεις, λίγος ενθουσιασμός, και σίγουρα καμία συμφωνία για να μπει στο τραπέζι το σαμπανιζέ ποτήρι.

Το ενδιαφέρον είναι ότι την ίδια ώρα, αρκετοί «fans» της ξενοδοχειακής αγοράς –αυτοί που αγοράζουν properties σαν να γεμίζουν άλμπουμ αυτοκόλλητα– θα ήθελαν διακαώς να έχουν μια δική τους εταιρεία διαχείρισης.
Γιατί;
Μα για να μπαίνουν στα ξενοδοχεία που εξαγοράζουν, να κάνουν το απαραίτητο λίφτινγκ στα οικονομικά, να βελτιώνουν την εικόνα και, όταν έρθει το πλήρωμα του χρόνου, να τα πουλάνε με το χαμόγελο του κερδισμένου παίκτη στο καζίνο. Όμως, όπως ξέρει κάθε έμπειρος ντετέκτιβ, η θεωρία είναι εύκολη – η πράξη θέλει σωστό timing, δυνατά «χέρια» και λίγο τύχη.
Και κάπου εδώ, η ιστορία μας μένει ανοιχτή… μέχρι να βρεθεί ο “λευκός ιππότης” και να πέσει (;) η υπογραφή.
Η κυβέρνηση στις παραλίες και το μπλοκάκι του Σημίτη
«Η κυβέρνηση δεν θα κατεβάσει τα μολύβια», είχε πει με σοβαρό ύφος ο πρωθυπουργός, υπονοώντας ότι η δουλειά συνεχίζεται ακάθεκτη και θα επιτραπούν μόνο λίγες ημέρες διακοπών τον Δεκαπενταύγουστο.
Και πράγματι, δεν τα κατέβασε… τα πήρε μαζί της στην Πάτμο! Το περασμένο Σαββατοκύριακο, τρεις –ναι, τρεις– υπουργοί βρέθηκαν στο νησί της Αποκάλυψης, εκεί που ο Άγιος Ιωάννης είδε οράματα. Εδώ, το όραμα μάλλον ήταν λίγο πιο… θαλασσινό.

Και επειδή η Πάτμος δεν είναι και Κηφισιά για να πετάγεσαι αυθημερόν, η επίσκεψη σήμαινε διανυκτέρευση. Και η διανυκτέρευση, κατά πάσα πιθανότητα, σήμαινε δείπνα με θέα το λιμάνι, χαλαρές κουβέντες στο μώλο και –γιατί όχι– μια γρήγορη βουτιά στα γαλανά πριν την επιστροφή. Όλα αυτά φυσικά «σεμνά και ταπεινά», όπως θα έλεγε ο αείμνηστος Κώστας Σημίτης, που τότε κρατούσε μπλοκάκι και σημείωνε πού πάει ο καθένας και υπήρχε πειθαρχία.
Μήπως να ξαναβγεί εκείνο το μπλοκάκι από το συρτάρι;
Γιατί φαίνεται πως κάποια μολύβια, όσο κι αν δουλεύουν ασταμάτητα, βρίσκουν πάντα λίγο χρόνο να σκιτσάρουν… καρτ-ποστάλ με θέα το Αιγαίο.

Και, να σας πω την αλήθεια, αν το δείτε τουριστικά, η «αποκάλυψη» είναι ότι η δουλειά και οι διακοπές μπορούν να συνδυαστούν τέλεια – αρκεί να είσαι υπουργός.
Ο ορίζοντας στον ελληνικό Τουρισμό
Το 2025 αποδεικνύεται μια χρονιά που δεν χωρά σε απλά στατιστικά. Από τη μία πλευρά, όλα δείχνουν πως ο ελληνικός Τουρισμός βαδίζει προς ένα νέο ιστορικό ρεκόρ αφίξεων. Οι αεροπορικές συνδέσεις είναι ενισχυμένες, οι κρατήσεις σε πολλούς προορισμούς ξεπερνούν ήδη τα περσινά επίπεδα, και η διάθεση για ταξίδια διεθνώς παραμένει ισχυρή. Το αφήγημα του «success story» είναι έτοιμο να γραφτεί ξανά.

Όμως, κάτω από τα πρωτοσέλιδα κρύβονται τα πιο ανησυχητικά στοιχεία: οι εισπράξεις παρουσιάζουν σημάδια κόπωσης. Η μέση δαπάνη ανά επισκέπτη δείχνει να πιέζεται, καθώς ένα μέρος των ταξιδιωτών επιλέγει πιο προσεκτικά το πού και πόσα θα ξοδέψει. Η υπερπροσφορά κλινών σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με τον έντονο ανταγωνισμό από άλλους μεσογειακούς προορισμούς, επιβαρύνει την κατάσταση.
Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη αν προσθέσουμε τις τοπικές «εστίες» προβληματισμού:

- Σαντορίνη: οι σεισμικές δονήσεις επηρέασαν αρνητικά τις κρατήσεις, κυρίως από τις αγορές που είναι πιο ευαίσθητες σε θέματα ασφάλειας.
- Μύκονος: μικρή αλλά αισθητή μείωση, αποτέλεσμα των προηγούμενων ετών, της ακρίβειας, της υπερφορολόγησης και –ας μην κρυβόμαστε– της αισχροκέρδειας που πλήττει την εικόνα του προορισμού.
- Άλλοι προορισμοί: πιέσεις από υψηλό λειτουργικό κόστος, έλλειψη προσωπικού και επίπεδο υποδομών.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η αγορά συζητά αν ο ελληνικός Τουρισμός μπορεί να διατηρήσει την τροχιά ανόδου ή αν πλησιάζει σε ένα «οροπέδιο» που θα απαιτήσει διαφορετική στρατηγική.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, μοιάζει να κινείται σε άλλη ατζέντα: αποκλεισμός αναπτυξιακών νομών από χρηματοδοτικά προγράμματα, απουσία εθνικής καμπάνιας για τρίτη χρονιά, υποβάθμιση του ΕΟΤ και περιορισμένη στήριξη σε κρίσιμες υποδομές. Στην πράξη, η ευθύνη για την ανάπτυξη και την προσαρμογή πέφτει όλο και περισσότερο στις πλάτες του ιδιωτικού τομέα.

Και πράγματι, ο ιδιωτικός τομέας ανταποκρίνεται:
- Νέα, υπερσύγχρονα ξενοδοχεία ανοίγουν ή επεκτείνονται.
- Μεγάλες αλυσίδες εισάγουν διεθνή πρότυπα εξυπηρέτησης και βιωσιμότητας.
- Η Aegean ανοίγει το μεγάλο στοίχημα της Ινδίας, μια τεράστια αγορά που μέχρι τώρα ήταν εκτός ελληνικού ραντάρ.
- Η συγκυρία με τον περιορισμό ταξιδιών προς τις ΗΠΑ –λόγω πολιτικών αποφάσεων τύπου Τραμπ– φέρνει περισσότερους Ευρωπαίους και άλλες αγορές στη Μεσόγειο, με την Ελλάδα σε πλεονεκτική θέση.
- Στο βάθος, η πιθανή επιστροφή της ρωσικής αγοράς όταν το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές συνθήκες μπορεί να προσθέσει ακόμη ένα ισχυρό χαρτί.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχουν προοπτικές — υπάρχουν και μάλιστα μεγάλες. Το ερώτημα είναι αν θα τις εκμεταλλευτούμε στρατηγικά ή θα αφήσουμε άλλους προορισμούς να κερδίσουν το παιχνίδι. Γιατί η ιστορία του ελληνικού τουρισμού έχει δείξει ότι οι καλές χρονιές μπορούν να γίνουν εξαιρετικές, αλλά και ότι η αδράνεια κοστίζει ακριβά.
Το 2025 μπορεί να μείνει στην ιστορία ως το έτος που ο ελληνικός τουρισμός άρχισε να «ωριμάζει» και να επενδύει στην ποιότητα, στη διαφοροποίηση και στη διαχείριση προορισμών. Μπορεί όμως να γραφτεί και ως η χρονιά που χάθηκε η ευκαιρία για μια νέα δεκαετία ανάπτυξης.
Στο χέρι μας είναι ποιο κεφάλαιο θα επιλέξουμε.
Τι γίνεται με κάποιες εταιρίες hotel amenities;
Μάλλον δεν είναι τυχαίο ότι τελευταία «μοσχοβολάει»… προβλήματα στον κλάδο των hotel amenities. Μετά την περίπτωση της εταιρείας που υπέβαλλε αίτηση ρύθμισης δανείων σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου 4469/2017 «Περί εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρυθμίσεως Οφειλών Επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις», τον νόμο για υπερχρεωμένες επιχειρήσεις που οφείλουν σε Δημόσιο, ασφαλιστικούς φορείς και ιδιώτες, σειρά έχει μια άλλη, επίσης γνωστή στο χώρο, που βρέθηκε μπλοκαρισμένη στο ΓΕΜΗ γιατί –άκουσον άκουσον– δεν έχει δημοσιεύσει οικονομικά στοιχεία από το 2021.
Και μιλάμε για εταιρεία με φήμη για ανορθόδοξες τακτικές: πίσω από τα αρωματισμένα σαπουνάκια και τα μπουκαλάκια σαμπουάν κρύβονται οικονομικές πρακτικές που αφήνουν… πικρή γεύση. Όσο τα νούμερα μένουν κρυφά, όλα μοιάζουν τακτοποιημένα. Μέχρι να σκάσουν τα «φέσια» και να αφήσουν πελάτες, προμηθευτές και συνεργάτες με το λογαριασμό στο χέρι.

Η καλή είδηση; Έρχονται πρόστιμα – και μάλιστα τσουχτερά, χιλιάδων ευρώ – για όσους επιμένουν να παίζουν κρυφτό με τις υποχρεώσεις τους από τα τέλη του έτους, οπότε η αγορά ευελπιστεί ότι θα σφίξουν τα λουριά. Α και η άλλη εταιρία που προσπαθεί να ρυθμίσει δάνεια επί σειρά ετών δεν δημοσίευσε ισολογισμούς, οικονομικά στοιχεία, κ.λπ..
Άντε να τελειώνουμε με αυτούς…
Με τιμή
Ο ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ των διαδρόμων
(*) Οι εικονογραφήσεις δημιουργήθηκαν με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης



























