Εν μέσω των αυξανόμενων ανησυχιών για την ασφάλεια που συνδέονται με τον πόλεμο της Μόσχας κατά της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει αυστηροποιήσει τους κανόνες για την έκδοση θεωρήσεων Σένγκεν πολλαπλών εισόδων σε κατόχους ρωσικών διαβατηρίων, περιορίζοντας την πρόσβαση σε άδειες βραχείας διαμονής.
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, που υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 6 Νοεμβρίου, οι περισσότεροι Ρώσοι πολίτες θα έχουν πλέον δικαίωμα μόνο για θεωρήσεις μίας εισόδου, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση για νέα θεώρηση για κάθε ταξίδι τους στην περιοχή Σένγκεν. Αυτό συμβαίνει μετά από αναφορές για εισβολές drone πάνω από τις Βρυξέλλες, πράξεις σαμποτάζ και απόπειρες κυβερνοκατασκοπείας, καθώς και φόβους ότι οι βίζες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν καταχρηστικά για προπαγανδιστικούς ή κατασκοπευτικούς σκοπούς.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, “ο απρόκλητος πόλεμος επιθετικότητας της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η χρήση της μετανάστευσης ως όπλου έχουν αλλάξει ριζικά τον κίνδυνο για την ασφάλεια που συνδέεται με τους Ρώσους αιτούντες βίζα. Το νέο σύστημα θα επιτρέψει στις αρχές να ελέγχουν τους ταξιδιώτες πιο συχνά και να μετριάζουν κάθε πιθανή απειλή για τη δημόσια τάξη και την εσωτερική ασφάλεια”.
Οι περιορισμοί αφορούν αιτήσεις που υποβάλλονται στη Ρωσία για ταξίδια στον χώρο Σένγκεν, ο οποίος περιλαμβάνει 25 από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία.
Περιορισμένες εξαιρέσεις
Η απόφαση της Επιτροπής επιτρέπει ορισμένες εξαιρέσεις. Στενά μέλη της οικογένειας Ρώσων πολιτών που διαμένουν νόμιμα στην ΕΕ ή των ίδιων των πολιτών της ΕΕ μπορούν να εξακολουθήσουν να λαμβάνουν ετήσιες θεωρήσεις πολλαπλών εισόδων, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν χρησιμοποιήσει νόμιμα τρεις τέτοιες θεωρήσεις κατά τα τελευταία δύο έτη.
Οι επαγγελματίες του τομέα των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των ναυτικών, των οδηγών φορτηγών, των οδηγών λεωφορείων και του προσωπικού των τρένων, μπορούν να λάβουν βίζα πολλαπλών εισόδων διάρκειας εννέα μηνών, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν χρησιμοποιήσει δύο τέτοιες θεωρήσεις κατά τα δύο προηγούμενα έτη.
Την Παρασκευή, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Markus Lammert, δήλωσε ότι το νέο πλαίσιο «περιορίζει αυστηρά» τις θεωρήσεις πολλαπλών εισόδων, αλλά εξακολουθεί να παρέχει στα προξενεία «ένα βαθμό διακριτικής ευχέρειας για εξαιρετικές ανθρωπιστικές ή επαγγελματικές περιπτώσεις».
Τα κράτη μέλη μπορούν, σε «δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις», να εκδίδουν βίζες μεγαλύτερης διάρκειας – έως και πέντε ετών – σε αντιφρονούντες, ανεξάρτητους δημοσιογράφους, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και άλλα ευάλωτα άτομα των οποίων η αξιοπιστία και η ακεραιότητα είναι πέραν πάσης αμφιβολίας.
Οι νέοι κανόνες δεν έχουν αναδρομική ισχύ. Οι Ρώσοι που ήδη διαθέτουν έγκυρες βίζες πολλαπλών εισόδων θα μπορούν να συνεχίσουν να τις χρησιμοποιούν μέχρι τη λήξη τους.
Σταδιακή αυστηροποίηση
Η απόφαση αυτή αποτελεί το τελευταίο βήμα μιας πολιτικής που έχει γίνει πιο αυστηρή τα τελευταία δύο χρόνια. Ήδη από τον Σεπτέμβριο, όπως ανέφερε το Travel Tomorrow, η ΕΕ είχε προετοιμαστεί να προτείνει αυστηρότερους όρους χορήγησης βίζας για τους Ρώσους υπηκόους, επικαλούμενη αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια και την ανάγκη «συντονισμένου ελέγχου» σε ολόκληρη την Ένωση.
Αυτό ακολούθησε προηγούμενα μέτρα που ελήφθησαν το 2022, όταν η ΕΕ ανέστειλε τη συμφωνία διευκόλυνσης της έκδοσης θεωρήσεων με τη Μόσχα, η οποία έκανε τις αιτήσεις για θεωρήσεις βραχείας διαμονής πιο ακριβές και περίπλοκες. Η Ένωση αποφάσισε επίσης ότι τα διαβατήρια που εκδίδονται στις περιοχές της Ουκρανίας που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή δεν θα αναγνωρίζονται πλέον για την είσοδο στον χώρο Σένγκεν.
Οι βαλτικές χώρες, όπως η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία, προχώρησαν ακόμη περισσότερο, απαγορεύοντας εντελώς την είσοδο στους περισσότερους Ρώσους πολίτες. Η ΕΕ προέτρεψε επίσης τη Σερβία να σταματήσει να χορηγεί υπηκοότητα σε Ρώσους, προειδοποιώντας ότι αυτό δημιουργεί μια εύκολη «πίσω πόρτα» προς την Ευρώπη και ενέχει πιθανούς κινδύνους για την ασφάλεια.
Παρά τους περιορισμούς αυτούς, ο αριθμός των θεωρήσεων Σένγκεν που εκδόθηκαν σε Ρώσους υπηκόους αυξήθηκε και πάλι το 2024, φθάνοντας τις 600.000 άδειες βραχείας διαμονής, σε σύγκριση με τις 500.000 το 2023 και τα τέσσερα εκατομμύρια πριν από τον πόλεμο. Η τελευταία απόφαση της Επιτροπής αποσκοπεί στο να καλύψει αυτό που οι αξιωματούχοι θεωρούν ως ένα υπολειπόμενο κενό ασφαλείας.
Η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κάγια Κάλλας, χαιρέτισε την κίνηση αυτή, γράφοντας στο X ότι “είναι δύσκολο να δικαιολογηθεί η έναρξη ενός πολέμου και η προσδοκία της ελεύθερης κυκλοφορίας στην Ευρώπη. Το ταξίδι στην ΕΕ είναι προνόμιο, όχι δικαίωμα”.
Στη Μόσχα, η αντίδραση ήταν, όπως αναμενόταν, έντονη. Η εκπρόσωπος του ρωσικού yπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, χλεύασε την απόφαση της ΕΕ, λέγοντας ότι “οι Βρυξέλλες προτιμούν τους παράνομους μετανάστες και τους Ουκρανούς που αποφεύγουν τη στρατιωτική θητεία από τους αξιόπιστους τουρίστες”.
, έκδοση, θεωρήσεων Σένγκεν,){kind=link}