-Η στρατηγική του ΣETE, οι αλλαγές στην παγκόσµια ζήτηση και το στοίχηµα των ελληνικών προορισµών.
–Το κορυφαίο στέλεχος της Maroulis Travel µιλά για τις νέες αγορές, την ανάγκη στροφής στον ποιοτικό τουρισµό, το µέλλον των ταξιδιωτικών γραφείων και τη βιωσιµότητα.
–Πώς διαµορφώνεται το νέο περιβάλλον κρατήσεων και τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να διατηρήσει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτηµα.
–Οι προκλήσεις του σήµερα, οι ευκαιρίες του αύριο και οι στρατηγικές επιλογές που θα κρίνουν το ελληνικό τουριστικό µοντέλο.
Ο Άρης Μαρούλης ανήκει σε µια γενιά επιχειρηµατιών που µεγάλωσε µέσα στον ελληνικό τουρισµό αλλά δεν έµεινε στην παράδοση· την εξελίσσει. Έχοντας αναλάβει µία λαµπρή σκυτάλη επιτυχηµένης διαδροµής από τους ιδρυτές της εταιρείας κ.κ. Βασίλη και Σπύρο Μαρούλη, οι συνεχιστές της οικογένειας παρακολουθούν καθηµερινά τις µεταβολές της αγοράς, τις απαιτήσεις των επισκεπτών, τις ανάγκες των προορισµών και τις προκλήσεις του µέλλοντος.
Ο ίδιος ο Άρης Μαρούλης, ως µέλος του Δ.Σ του ΣΕΤΕ, απαντά µε πραγµατισµό, αλλά και φιλοδοξία, για το ελληνικό brand, το µοντέλο λειτουργίας των ελληνικών προορισµών, την επόµενη µέρα του Tουρισµού και τη δική του φιλοσοφία διοίκησης.
Ο Άρης Μαρούλης μίλησε στο τεύχος Δεκεμβρίου του περιοδικού ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, στον Κωνσταντίνο Στ. Δεριζιώτη.
Η συνέντευξη
Η συνέντευξη έχει ως ακολούθως:
Πώς “διαβάζετε” τα σηµερινά δεδοµένα της τουριστικής αγοράς; Είµαστε σε φάση σταθεροποίησης ή βρίσκεται εν εξελίξει µια νέα στροφή του κλάδου;
Ο ελληνικός τουρισµός διανύει περίοδο µικρής, αλλά δεδοµένης ανάπτυξης, που καταγράφεται χρόνο µε χρόνο σε ποσοτικούς και αριθµητικούς δείκτες.
Ο τοµέας που δεν παρουσιάζει την ανάλογη πρόοδο είναι η, άκρως απαραίτητη, αντίστοιχη αναβάθµιση των ποιοτικών δεικτών, που θα εκτοξεύσουν το ελληνικό τουριστικό προϊόν στις παγκόσµιες αγορές.
Ποια θεωρείτε τη µεγαλύτερη πρόκληση για τον ελληνικό τουρισµό το 2026; Υπερτουρισµός, ανθρώπινο δυναµικό, ανταγωνισµός, υποδοµές ή κάτι άλλο που συχνά δεν συζητείται;
Οι αναφορές σας είναι στοχευµένες και καταγράφουν ζητήµατα που περιλαµβάνονται στις καθηµερινές συζητήσεις των ανθρώπων του κλάδου.
Προσωπικά, επικεντρώνω στην έλλειψη ανθρώπινου δυναµικού και υποδοµών, διότι πρόκειται για συνδυασµό που κρατά, συχνά, καθηλωµένη την ισόρροπη ανάπτυξη του τουρισµού στη χώρα µας. Θα επιµείνω, όµως, ότι ακόµα και αυτά τα προβλήµατα σχετίζονται, σε µεγάλο βαθµό, µε την έλλειψη ολοκληρωµένης στρατηγικής και δραστικών αποφάσεων για την αναβάθµιση της συνολικής ποιότητας του ελληνικού τουρισµού.
Ειδικά στον τοµέα των τουριστικών λεωφορείων, οφείλω να σηµειώσω την έλλειψη ουσιαστικής οικονοµικής ενίσχυσης από το 2004, µε συνεπακόλουθο για την Ελλάδα την στατιστική καταγραφή ενός εκ των αρχαιότερων στόλων στην Ευρώπη, µέσου όρου 19 έτών. Όπως, επίσης, και την απουσία µίας δέσµης από κίνητρα, όπως φοροελαφρύνσεις και ευελιξία ασφαλιστικών υποχρεώσεων, που θα ανακουφίσουν τους υφιστάµενους επαγγελµατίες και θα δώσουν προοπτική σε νέους, για να το επιλέξουν ως επιχειρηµατική δραστηριότητα.
«Την ώρα που η πλειονότητα των επαγγελματιών του κλάδου, αναλόγως δυνατότητων, μοχθεί για τον εκσυγχρονισμό εγκαταστάσεων και υπηρεσιών, αρκετές κεντρικές υποδομές παραμένουν από ελλιπείς ως απαρχαιωμένες»
Ο ΣΕΤΕ, πάντως, µιλά πλέον συστηµατικά για “ποιοτική αναβάθµιση” του προϊόντος. Τι σηµαίνει αυτό στην πράξη;
Οφείλουµε να είµαστε ρεαλιστές. Η Ελλάδα, πέρα από τις ατελείωτες φυσικές οµορφιές και την µακραίωνη ιστορία, δεν έχει ακολουθήσει, στον βαθµό που θα έπρεπε, τις σύγχρονες τουριστικές τάσεις. Οι άνθρωποι που ταξιδεύουν, παγκοσµίως, έχουν πολλαπλασιάσει τις απαιτήσεις τους. Δεν είναι απλώς τουρίστες, αλλά ταξιδιώτες που αναζητούν αυθεντικές εµπειρίες και υψηλού επιπέδου υπηρεσίες.
Το τουριστικό µας πακέτο δε µπορεί να περιλαµβάνει εκπτώσεις ποιότητας. Τοµείς όπως η εκπαίδευση και εξειδίκευση του προσωπικού, η αναβάθµιση των καταλυµάτων µικρότερων κατηγοριών, η δραστική αντιµετώπιση του θέµατος της βραχυχρόνιας µίσθωσης, ο εκσυγχρονισµός και η ανανέωση των µεταφορικών µέσων, ιδίως στις οδικές µεταφορές, είναι κοµµάτια που λείπουν και απαιτούν άµεση συνεργασία φορέων και Πολιτείας, για να προλάβουµε τις εξελίξεις.
Η Ελλάδα πλέον βρίσκεται κοντά – ή ίσως πάνω – στα όρια φέρουσας ικανότητας σε ορισµένους προορισµούς. Πόσο επείγον είναι να υπάρξει µια νέα προσέγγιση διαχείρισης προορισµών;
Δεν είµαι βέβαιος ότι βρισκόµαστε στα όρια της φέρουσας ικανότητας. Αυτό που, προσωπικά, καταγράφω ως αναγκαίο είναι η ισόρροπη ανάπτυξη, όπως ανέφερα και πρωτύτερα. Υπάρχουν, όντως, προορισµοί που δείχνουν να µην «αντέχουν» περαιτέρω τουριστική επιβάρυνση, αλλά υπάρχουν και δεκάδες άλλα «κρυµµένα διαµάντια» στην ελληνική Επικράτεια που παραµένουν άγνωστα σε µεγάλα κοινά. Η Πολιτεία µπορεί, µε στοχευµένες πολιτικές και ενίσχυση τον υποδοµών τους, να αναδείξει αυτούς τους προορισµούς σε υψηλότερη θέση στην αγορά, προβάλλοντας συγκριτικά πλεονεκτήµατα, όπως χαµηλότερες τιµές, ιδιαίτερα πολιτιστικά και οικολογικά χαρακτηριστικά, γαστρονοµικές εµπειρίες κλπ. Από τη µεριά µας, οι εκπρόσωποι των τουριστικών φορέων, οφείλουµε να τους εντάξουµε, κατά προτεραιότητα, στον κεντρικό µας σχεδιασµό.
Ποιες αγορές βλέπετε να ανεβαίνουν δυναµικά για την Ελλάδα την επόµενη τριετία;
Γνωρίζετε καλά ότι η διεθνής τουριστική αγορά είναι ένα πολυποίκιλο παζλ, που συχνά εξαρτάται, όχι µόνο από σταθερούς παράγοντες, όπως η οικονοµική ευρωστία, αλλά και από διάφορες αστάθµητες παραµέτρους. Γεγονότα όπως η πανδηµία και οι πόλεµοι των προηγούµενων ετών έχουν επιφέρει πλήγµατα στον ελληνικό τουρισµό, ειδικά όταν δεν υπάρχουν γρήγορα αντανακλαστικά.
«Ειδικά στον τομέα των τουριστικών λεωφορείων, οφείλω να σημειώσω την έλλειψη ουσιαστικής οικονομικής ενίσχυσης από το 2004, με συνεπακόλουθο για την Ελλάδα την στατιστική καταγραφή ενός εκ των αρχαιότερων στόλων στην Ευρώπη, μέσου όρου 19 ετών»
Σε κάθε περίπτωση, οι αγορές των Η.Π.Α. και της Ευρώπης εξακολουθούν να βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής µας, την ώρα που η ασιατική αγορά παρουσιάζει, επίσης, µεγάλες προκλήσεις. Όλα τα παραπάνω, µε την ελπίδα ότι τα επόµενα χρόνια θα κοπάσουν οι εµπόλεµες διενέξεις.
Ο σύγχρονος ταξιδιώτης, όπως και εσείς αναφέρατε, ζητά πιο εξατοµικευµένες εµπειρίες. Πώς αλλάζει αυτό τον τρόπο µε τον οποίο σχεδιάζετε προϊόντα και συνεργασίες;
Αν θέλουµε να υποδεχόµαστε δυναµικότερα και ποιοτικότερα τουριστικά κοινά, χρειάζεται να αλλάξουµε τον τρόπο που αντιλαµβανόµαστε τον επισκέπτη, τόσο οι επαγγελµατίες του τουρισµού, όσο και η Πολιτεία. Για την εταιρεία µας, όσο µαζικά κι αν είναι τα κοινά που εξυπηρετούµε, το επίπεδο των παρεχόµενων υπηρεσιών είναι αδιαπραγµάτευτο και προσαρµόζεται στις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε οµάδας ταξιδιωτών. Η υιοθέτηση πολιτικών «πράσινης ενέργειας», µε λεωφορεία χαµηλού περιβαλλοντικού αποτυπώµατος και η διαρκής εκπαίδευση των συνεργατών µας σε θέµατα όπως η άριστη εξυπηρέτηση και η παροχή πρώτων βοηθειών, είναι δύο παραδείγµατα εταιρικής καινοτοµίας.
«Δεν είμαι βέβαιος ότι βρισκόμαστε στα όρια της φέρουσας ικανότητας. Αυτό που, προσωπικά, καταγράφω ως αναγκαίο είναι η ισόρροπη ανάπτυξη, όπως ανέφερα και πρωτύτερα. Υπάρχουν, όντως, προορισμοί που δείχνουν να μην «αντέχουν» περαιτέρω τουριστική επιβάρυνση, αλλά υπάρχουν και δεκάδες άλλα «κρυμμένα διαμάντια» στην ελληνική Επικράτεια που παραμένουν άγνωστα σε μεγάλα κοινά»
Ποιο είναι το βασικό συγκριτικό πλεονέκτηµα της Maroulis Travel σήµερα;
Παρά την κορυφαία θέση που κατέχουµε στον τοµέα µας στη βαλκανική χερσόνησο, δεν επαναπαυόµαστε και εξελισσόµαστε συνεχώς. Αυτό, άλλωστε, µαρτυρούν οι επενδύσεις µας τόσο σε ανθρώπινο δυναµικό, όσο και σε µεταφορικά µέσα τελευταίας γενιάς, όπου πρόσφατα δαπανήθηκαν άνω των 10 εκατ. ευρώ για την απόκτηση σαράντα (40) νέων, υπερσύγχρονων οχηµάτων στον στόλο µας. Ταυτόχρονα, η διαρκής αναβάθµιση των ιδιόκτητων εγκαταστάσεων όπως το εταιρικό αµαξοστάσιο, αλλά και η συµµόρφωση µε διεθνή, αναγνωρισµένα πρωτόκολλα λειτουργίας και η απόκτηση των σχετικών πιστοποιήσεων, ενισχύουν περαιτέρω την αξιοπιστία µας και αποτελούν στέρεες βάσεις για τα µελλοντικά µας σχέδια.
Πόσο µεγάλη βαρύτητα έχει πλέον η τεχνολογία στον δικό σας οργανισµό;
Για την εταιρεία µας, η τεχνολογία δεν κατέχει απλώς θέση απαραίτητου εργαλείου. Αποτελεί βασικό πυλώνα, τόσο για τον ποιοτικό έλεγχο των παρεχόµενων υπηρεσιών, όσο και για τον σχεδιασµό λύσεων, που απλοποιούν διαδικασίες και αυξάνουν το αίσθηµα ασφάλειας και ικανοποίησης των ταξιδιωτών και των οργανισµών που µας επιλέγουν για πολυτελείς και αξιόπιστες τουριστικές µεταφορές. Ενδεικτικά θα µπορούσα να αναφέρω τα ολοκληρωµένα συστήµατα τηλεµατικής, που αφορούν το σύνολο του στόλου µας, τους εξειδικευµένους µηχανικούς και ηλεκτρονικούς ελέγχους που λαµβάνουν χώρα ανελλιπώς στο αµαξοστάσιό µας, αλλά και εξ’ αποστάσεως, καθώς και την παροχή γρήγορου και ασφαλούς ευρυζωνικού δικτύου στα οχήµατά µας. Επιπρόσθετα, παρακολουθούµε στενά την αλµατώδη πρόοδο της τεχνητής νοηµοσύνης (ΑΙ) και ερευνούµε εφαρµογές της, ειδικά σε τοµείς όπως η πρόληψη ατυχηµάτων και η ασφάλεια.
Σκέφτεστε νέους προορισµούς;
Ως ένθερµοι υποστηρικτές της ισόρροπης τουριστικής ανάπτυξης, προφανώς και ενθαρρύνουµε νέους προορισµούς. Για παράδειγµα, η ηπειρωτική Ελλάδα προσφέρει, χωρίς καµία υπερβολή, τη δυνατότητα τουρισµού τεσσάρων εποχών, σε συνδυασµό µε παροχές ευζωίας ή πολυτελείας που εκπλήσσουν αναπάντεχα τον ταξιδιώτη.
Πού εντοπίζετε το µεγαλύτερο χάσµα ανάµεσα σε αυτό που θέλει ο πελάτης και σε αυτό που προσφέρει ο προορισµός;
Πιστεύω ότι, µε την πάροδο των χρόνων, υπάρχει αναντιστοιχία ανάµεσα στην ιδιωτική πρωτοβουλία και την κρατική µέριµνα. Την ώρα που η πλειονότητα των επαγγελµατιών του κλάδου, αναλόγως δυνατότητων, µοχθεί για τον εκσυγχρονισµό εγκαταστάσεων και υπηρεσιών, αρκετές κεντρικές υποδοµές παραµένουν από ελλιπείς ως απαρχαιωµένες. Αυτή η «διαφορά ταχύτητας» πρέπει να εξοµαλυνθεί, ώστε ο επισκέπτης να απολαµβάνει το ίδιο επίπεδο υπηρεσιών σε όλες τις φάσεις του ταξιδιού του.
Ο ΣΕΤΕ σήµερα έχει πολύ πιο ενεργό ρόλο στη διαµόρφωση πολιτικής. Ποιο πιστεύετε ότι πρέπει να είναι το επίκεντρο των παρεµβάσεών του το 2026;
Θεωρώ ότι ο ΣΕΤΕ έχει κατακτήσει «µε το σπαθί του» την ταυτότητα του αξιόπιστου κοινωνικού εταίρου, τόσο µε τις ολοκληρωµένες προτάσεις του προς την Πολιτεία, όσο και µε τις δράσεις ενηµέρωσης και επιµόρφωσης των τουριστικών στελεχών.
Τη χρονιά που ανατέλλει, καλείται να αντιµετωπίσει ένα ευρύ φάσµα προκλήσεων, από τις οποίες θα ξεχώριζα τις εξής δύο:
Πρώτον, οφείλουµε να ασχοληθούµε ακόµα πιο δυναµικά µε την έλλειψη ανθρώπινου δυναµικού. Και επιβάλλεται να διεισδύσουµε εις βάθος, Βραχυχρόνιες λύσεις που λειτουργούν ως «µπαλώµατα» δεν επαρκούν. Απαιτείται συγκροτηµένο πλαίσιο, που θα εξασφαλίζει την εργασιακή αξιοπρέπεια και αναβάθµιση των εργαζοµένων του σήµερα, αλλά ταυτόχρονα θα δηµιουργήσει νέες γενιές τουριστικών στελεχών, µε εκσυγχρονισµένες εκπαιδευτικές δοµές και ξεκάθαρο πλάνο επαγγελµατικής εξέλιξης.
Και, δεύτερον, καλούµαστε να γίνουµε ακόµα πιο παρεµβατικοί αναφορικά µε την παροχή διευκολύνσεων στους επαγγελµατίες του τουριστικού κλάδου. Έχοντας ξεπεράσει ένα µεγάλο διάστηµα οικονοµικής ύφεσης, κατά την οποία ο ελληνικός τουρισµός «έβαλε πλάτη», στηρίζοντας το οικοδόµηµα της ελληνικής οικονοµίας, ήρθε η ώρα της ανταπόδοσης. Οικονοµικές ενισχύσεις µε αυστηρά ποιοτικά κριτήρια και προϋποθέσεις χρηµατοοικονοµικά εργαλεία φοροελαφρύνσεων και ασφαλιστική στήριξη επιχειρήσεων και εργαζοµένων, είναι µέτρα δίκαια, εφαρµόσιµα και θα προσφέρουν την απαιτούµενη ώθηση στους επιχειρηµατίες του τουρισµού, ώστε να ανταποκριθούν στις ανάγκες της αγοράς.
Είστε από τους ανθρώπους που έχουν δει τον Τουρισµό από όλες τις πλευρές – οικογενειακή επιχείρηση, θεσµικός ρόλος, διεθνείς συνεργασίες. Τι σας κρατά ακόµη ενθουσιασµένο και ποιο είναι το “όραµά” σας για τον ελληνικό τουρισµό της επόµενης δεκαετίας;
Κατ’ αρχάς, τόσο εγώ προσωπικά, όσο και το σύνολο της νέας γενιάς της οικογένειας, που συµµετέχουµε στη διοίκηση της εταιρείας, θεωρούµε εαυτούς πολύ τυχερούς για το γεγονός ότι οι γονείς µας, µάς έχουν εµφυσήσει παντοτινή αγάπη για την Ελλάδα και τις δυνατότητές της. Θεωρούµε τον ελληνικό τουρισµό µπροστάρη και πρεσβευτή της πατρίδας µας. Δεν τον αντιµετωπίζουµε απλά ως επιχείρηση, αλλά ως το «πολυτιµότερο πετράδι» στο στέµµα της διεθνούς παρουσίας της χώρας µας. Αλλά και η συµβολή του στο ετήσιο ΑΕΠ, καταδεικνύει το µέγεθος της αξίας του.
Εκπροσωπώντας την «MAROULIS TRAVEL», αλλά και µέσα από τις οργανωµένες δοµές του ΣΕΤΕ, καταβάλλω καθηµερινά κάθε δυνατή προσπάθεια για την ουσιαστική εξέλιξη του τουριστικού προϊόντος, . Έχω µεγάλη πίστη στους ανθρώπους που συνδιαµορφώνουν υπηρετούν την αλυσίδα των τουριστικών υπηρεσιών και θεωρώ χρέος µου να αξιοποιήσω την εµπειρία και τις διεθνείς συνεργασίες που αναφέρατε προς το γενικότερο όφελος του ελληνικού τουρισµού.
