Δεν γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά στις υπηρεσίες του Δημοσίου, καθώς ενώ το υπουργείο Ανάπτυξης θέτει στις 28 Νοεμβρίου 2025 σε διαβούλευση το ΕΣΧΑΣΕ για την στρατηγική επένδυση “SANTORINI VALVIS VOLCANIC SPA”, το υπουργείο Περιβάλλοντος με έγγραφό του την 1η Δεκεμβρίου, ζητά να διακοπεί!
Το επενδυτικό σχέδιο «SANTORINI VALVIS VOLCANIC SPA» της εταιρείας «ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΓΗ Α.Ε.» που αφορά στη δημιουργία ξενοδοχείου 5 αστέρων κλασσικού τύπου και τουριστικών επιπλωμένων κατοικιών στο νησί της Σαντορίνης, με ανάδειξη ιαματικού πόρου, εντάχθηκε στις στρατηγικές επενδύσεις στις 9 Μαϊου 2023. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στο ποσό των 67.500.000 ευρώ και αναμένεται να δημιουργηθούν από την υλοποίησή του 75 νέες Ετήσιες Μονάδες Εργασίας.
Σύμφωνα με το Santorini Magazine, που δημοσιεύει έγγραφο από την Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προς το Υπουργείο Ανάπτυξης και συγκεκριμένα στην Γενική Διεύθυνση Στρατηγικών Επενδύσεων και το Περιφερειακό Συμβούλιο Νοτίου Αιγαίου, ζητείται η διακοπή της διαβούλευσης. Συγκεκριμένα στο έγγραφο αναφέρονται τα εξής: “Παρακαλούμε να διακοπεί η διαδικασία διαβούλευσης της ΣΜΠΕ του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ): “SANTORINI VALVIS VOLCANIC SPA” καθώς απαιτείται η συνολική αξιολόγηση στρατηγικών επενδύσεων και λοιπών τουριστικών υποδομών, που έχουν υποβληθεί με βάση την φέρουσα ικανότητα του νησιού”.
Τι αναφέρει η ΣΜΠΕ
Σύμφωνα με την Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) που έθεσε σε διαβούλευση του ΥΠΑΝ, του φιλόδοξου σχεδίου “Santorini Valvis Volcanic Spa”, μιας νέας στρατηγικής επένδυσης που προτείνεται να αναπτυχθεί στη Βλυχάδα Θήρας, στην περιοχή Πλατύναμος, εντός ιδιόκτητης έκτασης της εταιρείας Αθηναίων Γη Α.Ε., προβλέπονται τα εξής:
Πρόκειται για νέο τουριστικό αναπτυξιακό έργο που εντάσσεται στο θεσμικό πλαίσιο ΕΣΧΑΣΕ (Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων) και αφορά μια υψηλού επιπέδου τουριστική και ιαματική ανάπτυξη σε περιοχή ιδιαίτερης γεωλογικής και περιβαλλοντικής αξίας.
Το αντικείμενο του έργου
Σύμφωνα με τη ΣΜΠΕ, το “Santorini Valvis Volcanic Spa” προβλέπει:
- Νέο συγκρότημα τουρισμού–αναψυχής, οργανωμένο σε ενιαίο ακίνητο.
- Δόμηση με βάση το εργαλείο του ΕΣΧΑΣΕ και χρήσεις «Τουρισμός – Αναψυχή».
- Δημιουργία υποσκαφών τουριστικών κατοικιών και κεντρικών εγκαταστάσεων, πλήρως ενταγμένων στη μορφολογία του τοπίου
- Χώρους spa και αξιοποίηση του ιαματικού φυσικού πόρου της περιοχής, που έχει ήδη αναγνωριστεί με υγειονομική μελέτη εντός της έκτασης της Αθηναίων Γη Α.Ε.
- Πολυχώρο συνεδρίων–εκδηλώσεων, χώρους επίδειξης και μεταποίησης τοπικών αγροτικών προϊόντων, εστίασης και υποστήριξης.
- Νέα δίκτυα υποδομών, βιολογικό καθαρισμό, κεντρικές εγκαταστάσεις στάθμευσης και νέες οδικές συνδέσεις με το τοπικό δίκτυο
Το masterplan περιλαμβάνει σειρά ισόπεδων κόμβων, διαμορφώσεις για ασφαλή πρόσβαση, καθώς και παρεμβάσεις εντός της έκτασης που σήμερα παραμένει αδόμητη και με χαμηλή ανθρωπογενή επιβάρυνση.
Η περιοχή επέμβασης
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει αναλυτικά:
- Τη γεωμορφολογία της Βλυχάδας και την ιδιαίτερα ευαίσθητη ηφαιστειακή σύσταση της περιοχής, που χαρακτηρίζεται από έντονο ανάγλυφο και υψηλή γεωλογική αξία
- Τη γειτνίαση με το καταφύγιο άγριας ζωής και άλλες ζώνες περιβαλλοντικής προστασίας.
- Την εγγύτητα στο υπάρχον λιμάνι Βλυχάδας και τη σχέση του έργου με το σύνολο των παράκτιων υποδομών του νησιού.
- Το τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους που κυριαρχεί στη Νότια Σαντορίνη.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη ιαματικού φυσικού πόρου, στοιχείο που αποτελεί κεντρικό άξονα της επένδυσης, καθώς το έργο στοχεύει να αναπτύξει μονάδα ευεξίας με θεματικό χαρακτήρα συνδεδεμένο με το ηφαιστειακό περιβάλλον.
Σκοπιμότητα της επένδυσης – Γιατί χαρακτηρίζεται στρατηγική
Η ΣΜΠΕ τεκμηριώνει τη σκοπιμότητα του έργου βάσει:
- Της ανάγκης περαιτέρω διαφοροποίησης και αναβάθμισης του τουριστικού προϊόντος της Σαντορίνης.
- Της αξιοποίησης ιαματικών πόρων και της ενίσχυσης ειδικών μορφών τουρισμού (wellness–ιαματικός).
- Της συμβολής στην οικονομία της Θήρας με νέες θέσεις εργασίας και φορολογικά έσοδα.
- Της ένταξης σε ένα πλαίσιο βιώσιμης ανάπτυξης, με ήπιες υποσκαφές, περιορισμένο ύψος και μορφολογική προσαρμογή στο τοπίο.
Το έργο αξιολογείται ως «συμβατό» με το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο, την στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης του Νοτίου Αιγαίου και την εθνική στρατηγική για τον τουρισμό έως το 2030.
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις – Τα κρίσιμα σημεία
Η ΣΜΠΕ εκτιμά επιπτώσεις σε:
- Τοπίο
Η περιοχή έχει ισχυρό γεωλογικό και φυσικό χαρακτήρα· η μελέτη προβλέπει υποσκαφές και ήπια δόμηση για ελαχιστοποίηση οπτικών επιβαρύνσεων.
- Ύδατα – Αφαλάτωση – Λύματα
Η Σαντορίνη έχει περιορισμένους υδατικούς πόρους· η ΣΜΠΕ προτείνει:
- σύνδεση με υφιστάμενες μονάδες αφαλάτωσης,
- ιδιόκτητη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων,
- κλειστά κυκλώματα επαναχρησιμοποίησης για άρδευση.
smpe-svvs-final-print-v2-ds
- Βιοποικιλότητα
Δεν υπάρχουν εντός της έκτασης NATURA 2000, αλλά υπάρχουν ζώνες Καταφυγίου Άγριας Ζωής σε μικρή απόσταση.
Η μελέτη ζητά αυστηρή παρακολούθηση κατασκευαστικών έργων.
- Πολιτισμός & αρχαιολογία
Η περιοχή δεν βρίσκεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου, αλλά υπάρχουν γειτνιάσεις που απαιτούν συνεργασία με Εφορείες Αρχαιοτήτων.
- Κυκλοφοριακές επιβαρύνσεις
Προβλέπονται νέοι κόμβοι για τη διασύνδεση με τον τοπικό οδικό άξονα και μελέτη κυκλοφοριακού φόρτου, ιδίως κατά την τουριστική περίοδο.
Οι εναλλακτικές λύσεις
Η ΣΜΠΕ εξετάζει:
- Μηδενικό σενάριο: διατήρηση της έκτασης ως έχει (κρίνεται αναξιοποίητη).
- Σενάριο 1: ανάπτυξη τύπου «τουριστικού χωριού» με μεγαλύτερη διασπορά κτιρίων.
- Σενάριο 2: επιλεγμένο σενάριο «Τουρισμός – Αναψυχή» με υποσκαφές και χαμηλή δόμηση.
Το προτεινόμενο σενάριο επιλέγεται καθώς θεωρείται το πλέον συμβατό με τη φέρουσα ικανότητα της Βλυχάδας και με τους περιβαλλοντικούς στόχους.
Επόμενα βήματα
Η ΣΜΠΕ βρίσκεται πλέον σε φάση δημόσιας διαβούλευσης, όπου:
- φορείς, κάτοικοι και οργανώσεις μπορούν να υποβάλουν παρατηρήσεις,
- η μελέτη θα αξιολογηθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τις συναρμόδιες αρχές,
- το έργο θα προχωρήσει προς περιβαλλοντική έγκριση και στη συνέχεια προς πολεοδομική ωρίμανση.
Η επένδυση θεωρείται από τις πλέον σημαντικές που έχουν κατατεθεί για τη Σαντορίνη τα τελευταία χρόνια, με δεδομένη τη σύνδεσή της με ιαματικό πόρο και τη στόχευση σε έναν νέο τύπο τουριστικής εμπειρίας, πέρα από την κλασική ξενοδοχειακή ανάπτυξη.
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο της Σαντορίνης
Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο της Σαντορίνης, που αναμένεται να σταλεί για επεξεργασία στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπως έχει παρουσιαστεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και έχει ήδη τεθεί σε δημόσιες συζητήσεις και εργασίες διαβούλευσης, περιλαμβάνει τις πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις χωρικού σχεδιασμού που έχουν γίνει ποτέ στο νησί. Με επίκεντρο τη φέρουσα ικανότητα, την προστασία του τοπίου και τον έλεγχο της ανεξέλεγκτης δόμησης, το ΕΠΣ φέρνει ανατροπές με πολύ συγκεκριμένα –και αυστηρά– αριθμητικά όρια, που αλλάζουν οριστικά το τοπίο της μελλοντικής τουριστικής ανάπτυξης.
Στην καρδιά του νέου σχεδιασμού βρίσκεται η θεαματική επέκταση των ζωνών προστασίας. Οι ζώνες απόλυτης και αυξημένης προστασίας αυξάνονται κατά περισσότερο από 60%, ενώ στην Καλντέρα η προστασία επεκτείνεται κατά περίπου 40%, καλύπτοντας σχεδόν όλες τις πλαγιές και τις κορυφογραμμές. Παρόμοιες επεκτάσεις καταγράφονται και στο τόξο Ακρωτηρίου – Βλυχάδας, όπου οι ζώνες αυστηρής προστασίας αυξάνονται κατά 70%, περιορίζοντας δραστικά κάθε μελλοντική δόμηση.
Η πιο ηχηρή παρέμβαση αφορά τις ελάχιστες εκτάσεις για νέα κτίρια. Η αρτιότητα για τουριστικές μονάδες εκτός σχεδίου αυξάνεται στα 40 στρέμματα, από τα 15–20 που ίσχυαν έως σήμερα, κλείνοντας ουσιαστικά την πόρτα σε νέες ξενοδοχειακές επενδύσεις εκτός οικισμού. Αντίστοιχα, η αρτιότητα για κατοικίες αυξάνεται στα 8 στρέμματα, από τα 4 στρέμματα του γενικού πλαισίου, περιορίζοντας κατά περίπου 50% τις δυνατότητες ανάπτυξης βιλών και εξοχικών κατοικιών. Παράλληλα, καταργείται σχεδόν ολοκληρωτικά η κατά παρέκκλιση δόμηση, αφήνοντας εκτός οικοδομησιμότητας χιλιάδες μικρά τεμάχια 1–2 στρεμμάτων, τα οποία έως σήμερα τροφοδοτούσαν τη διάχυτη εξάπλωση της δόμησης στο νησί.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συντελεστές δόμησης μειώνονται αισθητά. Στις τουριστικές ζώνες προβλέπεται μείωση κατά 30–40%, ενώ για την κατοικία ο συντελεστής πέφτει από τα επίπεδα 0,18–0,20 στο εύρος 0,10–0,12. Οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε μικρότερα κτίρια, λιγότερους ορόφους και σημαντικά περιορισμένη οικοδομική εκμετάλλευση.
Το ΕΠΣ εισάγει επίσης νέες αποκλειστικές ζώνες χρήσεων γης, με περιοχές στις οποίες απαγορεύονται τόσο η τουριστική ανάπτυξη όσο και η κατοικία. Αγροτικά τοπία, γεωμορφικές ζώνες, περιοχές φυσικού κάλλους και ζώνες απόλυτης προστασίας καλύπτουν πλέον πάνω από το ένα τρίτο της συνολικής έκτασης του νησιού, αλλάζοντας δραστικά το μοντέλο ανάπτυξης των τελευταίων δεκαετιών.
Επιπλέον, εισάγονται περιορισμοί στις πισίνες και την κατανάλωση νερού, με απαγορεύσεις σε Ακρωτήρι, Βλυχάδα και Καλντέρα και με υποχρέωση ανακύκλωσης 100% όπου επιτρέπονται. Στις υπόγειες κατασκευές τίθενται αυστηρότατοι όροι για τη μη αλλοίωση του φυσικού ανάγλυφου, ενώ ενσωματώνονται κανόνες για τη διαχείριση της κίνησης και της συμφόρησης, με προτάσεις για πλαφόν στους επισκέπτες κρουαζιέρας σε επίπεδο 4.000–5.000 ατόμων ημερησίως.
Συνολικά, το νέο πολεοδομικό πλαίσιο επιχειρεί να “παγώσει” την εκτός ελέγχου εξάπλωση της δόμησης, να ανακόψει την επέκταση βιλών και μικρών τουριστικών μονάδων και να μεταφέρει όλη τη μελλοντική ανάπτυξη μέσα σε υφιστάμενους οικισμούς, με αυστηρές προδιαγραφές. Η Σαντορίνη, υπό το νέο ΕΠΣ, περνά από μια περίοδο άναρχης επέκτασης σε ένα καθεστώς αυστηρού ελέγχου, όπου η υπερτουριστική πίεση επιχειρείται να ισορροπηθεί με εργαλεία χωρικού σχεδιασμού που δεν έχουν εφαρμοστεί αλλού στο Αιγαίο.
