Η Τουρκία ξύπνησε στην αυγή ενός νέου δημοσιονομικού τοπίου, καθώς η κυβέρνηση ανακοίνωσε εκτεταμένες αυξήσεις φόρων σε διάφορα αγαθά και υπηρεσίες, από τις 10 Ιουλίου. Οι αυξήσεις των συντελεστών του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της χώρας, άρχισαν, ήδη, να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και το επιχειρείν, ενώ από τα “δίχτυα” τους δεν φαίνεται να ξεφεύγει ο τουριστικός κλάδος, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών μετακυλίουν και στους τουρίστες.
Με τον ΦΠΑ να αυξάνεται κατά 2% σε μια σειρά προϊόντων και υπηρεσιών (από 8% σε 10% και από 18% σε 20%), οι απλοί πολίτες άρχισαν, ήδη, να διαπιστώνουν το αυξημένο κόστος ζωής και οι μικροί επιχειρηματίες “πάγωμα” των πωλήσεων.
Τα βασικά είδη οικιακής χρήσης, όπως σαπούνι, σαμπουάν, απορρυπαντικά, απολυμαντικά, υγρά μαντηλάκια, χαρτί υγείας, χαρτοπετσέτες, χαρτί υγείας και χαρτομάντιλα, θα αντιμετωπίζουν πλέον συντελεστή ΦΠΑ 20%. Ενώ, τα προϊόντα που προηγουμένως δεν είχαν συγκεκριμένο συντελεστή ΦΠΑ έχουν καθοριστεί ομοιόμορφα στο 20%. Η αύξηση αυτή επηρεάζει τη βενζίνη, τον καπνό, το αλκοόλ και τις ηλεκτρονικές συσκευές, που φέρουν πλέον τον υψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ. Το κλιμάκιο ΦΠΑ 1%, που καλύπτει κυρίως είδη διατροφής, παραμένει αμετάβλητο, προσφέροντας κάποια ανάσα στα τουρκικά νοικοκυριά.
Πολλοί καταναλωτές αναβάλλουν τις δαπάνες τους αυτό το καλοκαίρι εν μέσω της αύξησης του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), αγοράζοντας μόνο βασικά αγαθά, αναφέρει η εφημερίδα Milliyet.
Συνήθως οι καταναλωτικές δαπάνες αυξάνονται τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς οι άνθρωποι αγοράζουν νέες ηλεκτρικές συσκευές και έπιπλα, ενώ και οι γάμοι δίνουν την απαραίτητη ώθηση στις πωλήσεις. Ωστόσο, φέτος τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι καταναλωτές έχουν ήδη περιορίσει τις δαπάνες τους λόγω του αυξημένου πληθωρισμού και της αύξησης του κόστους που προκλήθηκε από την υποτίμηση του τοπικού νομίσματος.
Οι μικρές επιχειρήσεις διαμαρτύρονται ότι οι μεγάλοι “παίχτες”αυξάνουν τις τιμές τους περισσότερο από ό,τι απαιτεί η αύξηση του φόρου.
Οι αυξήσεις φόρων ήταν απαραίτητες για να καλυφθεί η ανάγκη της κυβέρνησης για πρόσθετη χρηματοδότηση μετά τους σεισμούς του Φεβρουαρίου, υπενθύμισε ο Ahmet Güleç, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Επίπλων (MOSFED). “Αναμένουμε ότι αυτά τα μέτρα ενίσχυσης των εσόδων θα είναι προσωρινά. Η αγορά επίπλων ήταν ήδη στάσιμη, αλλά ο τομέας αντιμετωπίζει τώρα νέες προκλήσεις μετά τις αυξήσεις φόρων”, δήλωσε.
Οι καταναλωτές, οι οποίοι είχαν προγραμματίσει να αγοράσουν έπιπλα, οικιακές συσκευές, βάζουν τις δαπάνες σε αναμονή, καθώς δίνουν προτεραιότητα σε βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα και ρούχα.
Ο κ. Güleç πρότεινε να αυξηθεί ο αριθμός των δόσεων στις πιστωτικές κάρτες για τις αγορές που θα πραγματοποιηθούν σε έπιπλα, από 18 σε 24 μήνες, γεγονός που μπορεί να δώσει ώθηση στις πωλήσεις.
“Εκτοξεύονται” οι τιμές των διαβατηρίων
Ο πρόεδρος Ερντογάν έβαλε… χέρι και στους φόρους που επηρεάζουν άμεσα τον τουριστικό κλάδο. Για παράδειγμα, ο μειωμένος ΦΠΑ που ισχύει για τα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία αυξάνεται από 8% σε 10%, ενώ αυξάνονται κατά 50% οι χρεώσεις για την απόκτηση visa ή διαβατηρίου.
Για την έκδοση ενός διαβατήριο με εξάμηνη ισχύ, που προηγουμένως είχε τιμή 689 λίρες, τώρα η τιμή αυτή ανέρχεται στις 1.034 λίρες. Ενώ, ένα διαβατήριο με ισχύ μεγαλύτερη από τρία χρόνια έχει δει την τιμή του να “εκτινάσσεται” από 3.295 λίρες σε 4.943 λίρες.
Υπό το πρίσμα αυτών των αλλαγών, ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας, Mehmet Şimşek, έγραψε στο Twitter για αποκατάσταση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Τόνισε την ανάγκη σταδιακής νομισματικής αυστηροποίησης για τη μεσοπρόθεσμη μείωση του πληθωρισμού σε μονοψήφιο ποσοστό και την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα σταθεροποιήσουν τις μακροοικονομικές συνθήκες.
Σημείωσε, επίσης, το δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο ανήλθε σε 382,5 δισεκατομμύρια λίρες για τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2023, ως πρωταρχική ανησυχία. Το χρέος προέκυψε από την προσέγγιση της “οικονομίας των εκλογών” που υιοθετήθηκε κατά τη διάρκεια της εκλογικής διαδικασίας.
Αυτές οι συνολικές φορολογικές αυξήσεις αποτελούν τα πρώτα βήματα της τουρκικής κυβέρνησης για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Όμως οι πολίτες παλεύουν με το νέο κόστος, με τις αλλαγές αυτές να θέτουν σε κίνδυνο την ευημερία τους.
,){kind=link}