Οι αερομεταφορές παραμένουν το πιο ασφαλές μέσο μεταφοράς, με ατυχήματα να συμβαίνουν εξαιρετικά σπάνια, όπως επιβεβαιώνει η ετήσια έκθεση ασφάλειας της Διεθνούς Ένωσης Αεροπορικών Μεταφορών (IATA) για το 2025, η οποία, ωστόσο, παρουσιάζει κάποια “μελανά” στοιχεία, όπως η αύξηση των θανατηφόρων ατυχημάτων.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της IATA, το 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 38,7 εκατομμύρια πτήσεις παγκοσμίως και καταγράφηκαν 51 ατυχήματα, με το ποσοστό των ατυχημάτων να ανέρχεται σε 1,32 ανά εκατομμύριο πτήσεις (ένα ατύχημα ανά 759.646 πτήσεις), βελτιωμένο έναντι του το 1,42 που καταγράφηκε το 2024, αλλά ελαφρώς υψηλότερος από τον μέσο όρο της πενταετίας 2021-2025 που ήταν 1,27.
Ωστόσο, τα θανατηφόρα ατυχήματα κατέγραψαν ελαφριά άνοδο πέρυσι, καθώς σημειώθηκαν οκτώ θανατηφόρα ατυχήματα, έναντι επτά το 2024 και έξι κατά μέσο όρο την τελευταία πενταετία. Αυξημένος ήταν και ο αριθμός των θανάτων, καθώς σημειώθηκαν 394 θάνατοι, από 244 θανάτους το 2024 και τον πενταετή μέσο όρο των 198.
“Οι πτήσεις είναι η ασφαλέστερη μορφή ταξιδιού μεγάλων αποστάσεων. Τα ατυχήματα είναι εξαιρετικά σπάνια και το καθένα μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να επικεντρωθούμε ακόμη περισσότερο στη συνεχή βελτίωση της ασφάλειας μέσω παγκόσμιων προτύπων”, ανέφερε ο γενικός διευθυντής της IATA, Willie Walsh.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πριν από μια δεκαετία, την περίοδο 2012-2016 συνέβαινε ένα θανατηφόρο ατύχημα, κατά μέσο όρο, για κάθε 3,5 εκατομμύρια πτήσεις. Σήμερα, ο αριθμός αυτός έχει βελτιωθεί σε ένα θανατηφόρο ατύχημα για κάθε 5,6 εκατομμύρια πτήσεις (2021-2025).
Ωστόσο, ακόμη κι ένα ατύχημα μεταξύ των σχεδόν 40 εκατομμυρίων πτήσεων που εκτελούνται ετησίως επηρεάζει τα παγκόσμια δεδομένα, σύμφωνα με τον κ. Walsh, ο οποίος υπογράμμισε ότι στόχος για την αεροπορία παραμένει μηδενικά ατυχήματα και μηδενικοί θάνατοι.
Τα πιο συχνά ατυχήματα
Τα πιο συνηθισμένα ατυχήματα το 2025 ήταν χτυπήματα στην ουρά, προβλήματα στο σύστημα προσγείωσης, παρεκκλίσεις από τον διάδρομο και ζημιές στο έδαφος. Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία των αυξημένων μέτρων ασφαλείας κατά την απογείωση, την προσγείωση και τις διαδικασίες επίγειας εξυπηρέτησης.
Στα θετικά προσμετράται το γεγονός ότι το 2025 δεν σημειώθηκε κανένα ατύχημα απώλειας ελέγχου εν πτήσει (LOC-I), που αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες θανατηφόρων αεροπορικών δυστυχημάτων, και είναι η δεύτερη φορά που επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο (προηγουμένως το 2020).
Επίσης, οι εγκαταστάσεις των αεροδρομίων συσχετίστηκαν με το 16% των ατυχημάτων το 2025. Αυτό ενισχύει την ανάγκη πλήρους σεβασμού των παγκόσμιων προτύπων για τις περιοχές ασφαλείας των διαδρόμων, τις εύθραυστες εγκαταστάσεις εντός των ζωνών ασφαλείας και τον αποτελεσματικό περιορισμό των κινδύνων, όπως η ανεπαρκής σήμανση ή φωτισμός και τα εμπόδια εντός προστατευόμενων περιοχών ή κοντά στους διαδρόμους.
Μεγάλες διαφορές ανά γεωγραφική περιοχή
Η Αφρική κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό ατυχημάτων, με 7,86 ανά εκατομμύριο πτήσεις, αν και βελτιωμένο σε σχέση με το 12,13 του 2024 και κάτω από τον πενταετή μέσο όρο του 9,37. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι ατυχημάτων το 2025 ήταν οι παρεκκλίσεις από τον διάδρομο προσγείωσης.
Στην Ευρώπη καταγράφηκαν 11 ατυχήματα, με ποσοστό 1,30 ανά εκατομμύριο πτήσεις, από 1,48 ανά εκατομμύριο πτήσεις το 2024 και κανένα δεν ήταν θανατηφόρο. Το μεγαλύτερο ποσοστό ατυχημάτων αφορούσε ζημιές εν πτήσει και πρόσκρουση της ουράς.
Στην Ασία-Ειρηνικό καταγράφηκαν έξι ατυχήματα το 2025, με το ποσοστό των ατυχημάτων να βελτιώνεται από 1,08 ανά εκατομμύριο πτήσεις το 2024 σε 0,91 το 2025 και να είναι καλύτερο από τον πενταετή μέσο όρο του 0,99. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι ατυχημάτων σχετίζονταν με ζημιές στο έδαφος και πρόσκρουση της ουράς.
Στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική καταγράφηκε μόλις ένα ατύχημα και ο δείκτης θανάτων συνέχισε να είναι μηδενικός για έκτη συνεχόμενη χρονιά (2019). Το ατύχημα αφορούσε παρέκκλιση από τον διάδρομο προσγείωσης-απογείωσης.
Στη Βόρεια Αμερική ο δείκτης ατυχημάτων αυξήθηκε από 1,49 ανά εκατομμύριο πτήσεις το 2024 σε 1,68, και διαμορφώθηκε πάνω από τον πενταετή μέσο όρο του ,33. Το ποσοστό κινδύνου θνησιμότητας αυξήθηκε από μηδέν το 2024 σε 0,21 το 2025. Οι πιο συνηθισμένοι τύποι ατυχημάτων το 2025 ήταν οι ζημιές στο έδαφος και η πρόσκρουση της ουράς.
Στην Βόρεια Ασία, με ένα μη θανατηφόρο ατύχημα που σχετίζεται με πρόσκρουση της ουράς, το ποσοστό των ατυχημάτων παρέμεινε αμετάβλητο στα 0,16 ανά εκατομμύριο πτήσεις το 2025. Αυτή η εικόνα είναι βελτιωμένη από τον πενταετή μέσο όρο της περιοχής των 0,18 ατυχημάτων ανά εκατομμύριο τομείς. Ο κίνδυνος θανάτου παρέμεινε μηδενικός από το 2023.
Οι κίνδυνοι
Σύμφωνα με την IATA, η ασφάλεια των πτήσεων επηρεάζεται από εχθροπραξίες και παρεμβολές στα συστήματα πλοήγησης.
Η επέκταση των ζωνών συγκρούσεων οδηγεί σε σημαντικές αλλαγές των πτήσεων και αυξημένη επιχειρησιακή πολυπλοκότητα για τις αεροπορικές εταιρείες, με την IATA να υπογραμμίζει ότι η στενή συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών είναι κρίσιμη, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα πολιτικά αεροσκάφη δεν εκτίθενται σε κινδύνους.
Εν τω μεταξύ τα περιστατικά παρεμβολών στο Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Πλοήγησης (GNSS), που είναι ικανά να παραπλανήσουν τα συστήματα πλοήγησης αεροσκαφών, έχουν αυξηθεί απότομα τα τελευταία χρόνια, με τα στοιχεία της IATA να δείχνουν ότι έχουν αυξηθεί κατά 67% σε σύγκριση με το 2023, ενώ τα περιστατικά GPS spoofing έχουν αυξηθεί κατά 193%.
Επίσης, η έκθεση αναδεικνύει τις καθυστερήσεις στη δημοσίευση των πορισμάτων διερεύνησης ατυχημάτων, υπογραμμίζοντας ότι μόνο το 63% των εκθέσεων ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που προβλέπει η Σύμβαση του Σικάγο.
){kind=link}