Στο Reimagine Tourism Summit 2025, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, ο Nejc Jus, Director of Research του World Travel & Tourism Council (WTTC), παρουσίασε αναλυτικά στοιχεία για την παγκόσμια πορεία του τουρισμού αλλά και τη θέση της Ελλάδας σε σχέση με την Ευρώπη και τον κόσμο. Η παρουσίαση ανέδειξε τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις του τομέα, με συγκριτικά μεγέθη για το 2024, τις προβλέψεις για το 2025 και τις μακροπρόθεσμες τάσεις έως το 2035.
Η παγκόσμια εικόνα του κλάδου
Σύμφωνα με τα στοιχεία του WTTC, το 2024 ο κλάδος του Travel & Tourism παρήγαγε 10,9 τρισ. δολάρια, δηλαδή το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ, υποστηρίζοντας 357 εκατ. θέσεις εργασίας (10,6% της παγκόσμιας απασχόλησης). Οι διεθνείς ταξιδιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 8,5% σε σχέση με το 2023, ενώ οι εγχώριες δαπάνες κατά 5,4%. Το 2025 αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση: το παγκόσμιο αποτύπωμα του κλάδου εκτιμάται πως θα φτάσει τα 11,7 τρισ. δολάρια (10,3% του ΑΕΠ), με 371 εκατ. θέσεις εργασίας.
Σε ορίζοντα δεκαετίας, έως το 2035, ο κλάδος προβλέπεται να αγγίξει τα 16,5 τρισ. δολάρια και να υποστηρίζει 462 εκατ. θέσεις εργασίας, δημιουργώντας περισσότερα από 90 εκατ. νέες θέσεις.
Διεθνή trends: τι κινεί την παγκόσμια ανάπτυξη
Η έκθεση «Travel & Tourism Economic Impact 2025: Global Trends» αναφέρει ότι το 2024 ο τουρισμός ήταν ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος κλάδος παγκοσμίως, δημιουργώντας «μία στις τρεις νέες θέσεις εργασίας». Το 2025 αναμένεται να συνεχίσει να υπεραποδίδει έναντι άλλων κλάδων, με την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού να ηγείται της ανάπτυξης (+12,9% YoY). Για την περίοδο 2025–2035, το WTTC προβλέπει ετήσια ανάπτυξη 3,5%, υψηλότερη από το 2,5% της παγκόσμιας οικονομίας .
Εργατικό δυναμικό: η μεγάλη πρόκληση έως το 2035
Ο Jus παρουσίασε αναλυτικά τις δημογραφικές, κοινωνικές και τεχνολογικές τάσεις που επηρεάζουν την απασχόληση στον τουρισμό. Πιο έντονα πλήττονται οι ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου η γήρανση του πληθυσμού και οι χαμηλοί δείκτες ανεργίας μειώνουν τη διαθέσιμη προσφορά εργασίας.
Η ανάλυση 20 οικονομιών δείχνει σημαντικά κενά για το 2035: έλλειμμα 43,1 εκατ. εργαζομένων συνολικά στον κλάδο, με το 47% αυτών να αφορά χαμηλής ειδίκευσης προσωπικό .
Σημαντικό είναι ότι στην κατάταξη ελλείμματος δεξιοτήτων για το 2035, η Ελλάδα καταγράφει σημαντικό σχετικό έλλειμμα (-27%), μετά την Ιαπωνία και Γερμανία.
Περιβαλλοντικό αποτύπωμα του τουρισμού
Ο Jus παρουσίασε ολοκληρωμένο πλαίσιο μετρήσεων για τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις του κλάδου σε 185 οικονομίες (σελ. 9). Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η συμμετοχή του τουρισμού στις παγκόσμιες εκπομπές GHG ανήλθε σε 7,3% το 2024. Σε σύγκριση με το 2019, οι εκπομπές του κλάδου μειώθηκαν κατά 9,3%, ενώ το ΑΕΠ του κλάδου αυξήθηκε κατά 6%. Η «ένταση» εκπομπών μειώθηκε κατά 15%, ενώ η χρήση ενέργειας χαμηλών εκπομπών αυξήθηκε κατά 16,6%. Οι μεγαλύτεροι υπαίτιοι των εκπομπών του κλάδου παραμένουν οι μεταφορές (40%), ακολουθούμενες από υπηρεσίες κοινής ωφελείας και μεταποίηση.
Κοινωνικός αντίκτυπος: απασχόληση νέων και γυναικών
Τo WTTC καταγράφει υψηλή συμμετοχή νέων και γυναικών στον κλάδο. Το 2024, οι νέοι αποτελούσαν το 15,7% της απασχόλησης στο Travel & Tourism (έναντι 13,7% στο σύνολο της οικονομίας), ενώ η γυναικεία απασχόληση ανήλθε σε 40,9% (έναντι 39,6% στο σύνολο της οικονομίας). Οι φορολογικές εισφορές του κλάδου έφτασαν τα 3,5 τρισ. δολάρια.
Η Ελλάδα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Το 2024, η συνεισφορά του τουρισμού στο ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν 48,8 δισ. δολάρια (19,4% του ΑΕΠ). Το 2025 αναμένεται να φτάσει τα 53 δισ. δολάρια ή 20,6% του ΑΕΠ . Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 10,1% για το 2024 και 10,5% για το 2025.
Στην απασχόληση, η Ελλάδα κατέγραψε 0,85 εκατ. θέσεις εργασίας το 2024 (20% της συνολικής απασχόλησης) και αναμένεται να φτάσει τις 0,90 εκατ. το 2025 (21,1%). Αντίστοιχα, στην ΕΕ οι θέσεις εργασίας του κλάδου ήταν 24,6 εκατ. το 2024 (11,5%) και προβλέπονται 25,7 εκατ. το 2025 (12%).
Για την περίοδο 2025–2035, το WTTC προβλέπει ότι ο ελληνικός τουρισμός θα φτάσει στα 63,3 δισ. δολάρια, με μερίδιο 21,7% στο ΑΕΠ, ενώ οι θέσεις εργασίας θα αυξηθούν σε 1,1 εκατ., προσθέτοντας 174.000 νέες θέσεις.
Διεθνείς δαπάνες στην Ελλάδα
Σύμφωνα με την παρουσίαση, οι διεθνείς ταξιδιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα το 2025 αναμένεται να φτάσουν τα 28,4 δισ. δολάρια, 10,1% πάνω από τα επίπεδα του 2019, με ετήσια αύξηση 11,1%.
Υπερτουρισμός και διαχείριση προορισμών
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη μελέτη «Managing Destination Overcrowding». Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο περιορισμός του τουρισμού σε 11 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις θα μπορούσε να προκαλέσει απώλειες 245 δισ. δολαρίων σε ΑΕΠ, 122 εκατ. σε φορολογικά έσοδα και 3 εκατ. θέσεις εργασίας (σελ. 22). H μελέτη προτείνει έξι βήματα: οργάνωση φορέων, κατάρτιση σχεδίου, αναλυτικά δεδομένα, συνεχή παρακολούθηση, επενδύσεις και ενδυνάμωση κατοίκων.
