Οι αρχές των Βαλεαρίδων Νήσων στην Ισπανία προχωρούν σε μια σημαντική αλλαγή στην τουριστική στρατηγική τους, διακόπτοντας τη συνεργασία τους με τους influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς ο λεγόμενος “τουρισμός selfie” έχει προκαλέσει σοβαρές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από χρόνια προσπάθειας να αξιοποιηθούν οι influencers για την εκτροπή του τουριστικού ρεύματος από τα κορεσμένα hot spots σε λιγότερο γνωστά μέρη. Αλλά είχε ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που είχε προβλεφθεί και αντιβαίνει στην κυβερνητική πολιτική για τον περιορισμό του τουρισμού, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Τουριστικού Οργανισμού των Βαλεαρίδων Νήσων, όπως αναφέρει η εφημερίδα The Guardian. Απομακρυσμένα, εύθραυστα οικοσυστήματα μετατράπηκαν σε σκηνικά καθημερινής εισβολής για λίγα μόλις λεπτά φωτογραφικών “κλικ” και αναρτήσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Caló des Moro
Στη Μαγιόρκα, το Caló des Moro, μια μικροσκοπική παραλία με χωρητικότητα μόλις 100 ατόμων, κατέρρευσε κυριολεκτικά κάτω από το βάρος των 4.000 επισκεπτών την ημέρα, αφού παρουσιάστηκε από έναν γνωστό influencer. Η τοπική δήμαρχος, María Pons, σε συνέντευξη Τύπου, τον περασμένο Ιούνιο, κάλεσε τους δημοσιογράφους και τους τουριστικούς πράκτορες να σταματήσουν να προβάλουν την παραλία, ενώ οι αρχές αφαίρεσαν όλες τις εικόνες της από τα επίσημα κανάλια προβολής.
Παράλληλα, στο Es Vedrà της Ίμπιζα, η τοπική Αρχή έκλεισε την πρόσβαση στο σημείο θέασης, καθώς η κατάσταση είχε ξεφύγει: ο συνωστισμός, τα σκουπίδια και τα παράπονα των κατοίκων απειλούσαν τη βιωσιμότητα της περιοχής.
Η στεγαστική κρίση το τίμημα του μαζικού τουρισμού
Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο το περιβάλλον. Ο μαζικός τουρισμός έχει οδηγήσει σε αύξηση του κόστους στέγασης σε όλη την Ισπανία, με κύριους υπαίτιους τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Το πρόβλημα είναι τόσο οξύ που σε ορισμένες περιοχές, όπως τα Κανάρια Νησιά, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές έχουν βγει στους δρόμους φωνάζοντας “Ο μαζικός τουρισμός μας καθιστά άστεγους” και “Τα νησιά δεν πωλούνται”.
Η ισπανική κυβέρνηση, υποστηριζόμενη από το Ανώτατο Δικαστήριο, έχει, ήδη, δώσει εντολή στην Airbnb να να αποσύρει περισσότερες από 65.000 καταχωρίσεις παράνομων τουριστικών καταλυύμάτων, καθώς η τουριστική ανάπτυξη διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό πολλών περιοχών.
Από την προώθηση στην προστασία
Η μεταστροφή της Ισπανίας δεν είναι μόνο συμβολική. Σηματοδοτεί ένα ευρύτερο κίνημα για βιώσιμο τουρισμό, όπου η προστασία του τοπίου και των κατοίκων υπερισχύει της άναρχης ψηφιακής προώθησης. Ο στόχος τώρα είναι η αποσυμφόρηση του τουρισμού, η επιστροφή στον αυθεντικό χαρακτήρα των προορισμών και η επαναδιαπραγμάτευση του τρόπου με τον οποίο “πουλάμε” την ομορφιά μας στον κόσμο.
Η Ισπανία δεν λέει όχι στον τουρισμό, αλλά θεώρει ότι πρέπει να υιοθετήσει μια τουριστική κουλτούρα με σεβασμό, όρια και ισορροπία. Ένα μήνυμα με παγκόσμια απήχηση, την ώρα που όλο και περισσότεροι προορισμοί υφίστανται τις ίδιες συνέπειες.
Η αντίδραση κατά των influencers εκτείνεται από το Μπαλί, όπου οι αρχές έχουν παραπονεθεί για τουρίστες που ποζάρουν γυμνοί σε ιερούς τόπους και έχουν επιβάλει μεγάλα πρόστιμα σε άτομα που βιντεοσκοπούν σε συγκεκριμένες περιοχές, μέχρι το Βερμόντ στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η μικρή πόλη Πόμφρετ, φημισμένη για τη φθινοπωρινή της εικόνα, με το φύλλωμα των δέντρων να δημιουργούν ένα μοναδικό σκηνικό, έχει αναγκαστεί να περιορίσει τους τουρίστες κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου.
