Θετικά, αλλά με όρους, γνωμοδότησε η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Κρήτης για τη δημιουργία νέας ξενοδοχειακής μονάδας 5 αστέρων, δυναμικότητας 374 κλινών, στη θέση «Αριγιανές» ή «Λίμνη», στην Δημοτική Κοινότητα Βρουχά, Δήμου Αγίου Νικολάου Λασιθίου, με φορέα την εταιρία «ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΗ ΤΟΥΒΛΟΠΟΙΪΑ ΑΕ».
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα στη συνεδρίαση της 26ης Νοεμβρίου 2025 και διαβιβάστηκε στις αρμόδιες υπηρεσίες με έγγραφο της Περιφέρειας Κρήτης στις 9 Δεκεμβρίου 2025.
Το έργο: Μεγάλη επένδυση σε τρία γήπεδα, με pools, αφαλάτωση και ΕΕΛ
Η νέα ξενοδοχειακή μονάδα αναπτύσσεται σε τρία γειτονικά ακίνητα, συνολικής επιφάνειας περίπου 71 στρεμμάτων, σε περιοχή εντός και εκτός οικισμού Πλάκας, στην ευρύτερη ζώνη του κόλπου της Ελούντας, σε άμεση οπτική επαφή με τη Σπιναλόγκα.
Στο Ακίνητο 1 (65,5 στρ.), εκτός ορίων οικισμού και σε ζώνη «Παραλιακής Τουριστικής Ανάπτυξης», χωροθετούνται:
- συγκρότημα ισόγειων, υπόσκαφων κτιρίων δωματίων (159 δωμάτια),
- κεντρικό κτίριο με reception, lobby, γραφεία, αίθουσα συνεδριάσεων, κεντρικό εστιατόριο,
- κλειστό κολυμβητήριο, χώρους ευεξίας, γυμναστήριο, κομμωτήριο,
- επιπλέον εστιατόριο a la carte και pool bar,
- μεγάλες εκτάσεις φυτεύσεων και κολυμβητικές δεξαμενές.
Στο Ακίνητο 2 δεν προβλέπονται κτίρια, παρά μόνο γεώτρηση απόρριψης αλμόλοιπου από τη μονάδα αφαλάτωσης.
Στο Ακίνητο 3 (εν μέρει εντός οικισμού), σχεδιάζεται μπαρ παραλίας και το πεδίο διάθεσης των επεξεργασμένων λυμάτων της εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ).
Στα συνοδά έργα περιλαμβάνονται:
- Εγκατάσταση αφαλάτωσης με άντληση υφάλμυρου νερού από γεώτρηση και διάθεση αλμόλοιπου σε γεώτρηση απόρριψης,
- Εγκατάσταση ΕΕΛ τριτοβάθμιας επεξεργασίας, με επαναχρησιμοποίηση λυμάτων για άρδευση και, σε περίσσειες, διήθηση στο υπέδαφος,
- υπόγεια διάβαση πεζών κάτω από την επαρχιακή οδό Αγ. Νικολάου – Πλάκας – Βρουχά για σύνδεση μονάδας–παραλίας,
- κινητή μονάδα θραύσης αδρανών για διαχείριση προϊόντων εκσκαφής.
Οι ετήσιες υδατικές ανάγκες του έργου αποτυπώνονται ως εξής:
- Υδρευτικές ανάγκες: περίπου 36.000 κ.μ. / έτος,
- Πισίνες (πλήρωση & απώλειες): περίπου 18.500 κ.μ. / έτος,
- Άρδευση φυτεύσεων: περίπου 30.000 κ.μ. / έτος (κυρίως από επεξεργασμένα λύματα και όμβρια).
Έντονος προβληματισμός της υπηρεσίας για αλμόλοιπο, υδροφορέα και Ελούντα
Το Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Λασιθίου στην εισήγησή του εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικό ως προς:
- τη διάθεση του αλμόλοιπου από την αφαλάτωση σε γεώτρηση, πολύ κοντά στη θάλασσα, σε υδροφορέα με πλακώδεις ασβεστόλιθους σε άμεση επαφή με το θαλάσσιο περιβάλλον,
- τις σωρευτικές επιπτώσεις στον περιβαλλοντικά ευαίσθητο κόλπο της Ελούντας,
- την αυξανόμενη πίεση στον υπόγειο υδροφορέα «Σίσι – Μίλατος – Ελούντας» (EL1300116), στον οποίο ήδη αντλούν πολλές τουριστικές μονάδες,
- τον πολύ μεγάλο αριθμό και μέγεθος των κολυμβητικών δεξαμενών, σε συνθήκες περιορισμένης διαθεσιμότητας νερού και κλιματικής πίεσης.
Η υπηρεσία, επικαλούμενη και δεδομένα ερευνητικού προγράμματος του ΕΛΚΕΘΕ για τη σταδιακή υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοτόπων στον κόλπο Ελούντας, ζητά:
- να μην διατεθεί ο αλμόλοιπος στον υπόγειο υδροφορέα,
- να εξεταστεί υποθαλάσσια διάθεση του αλμόλοιπου (και της περίσσειας λυμάτων) εκτός του κόλπου της Ελούντας, πίσω από τη Σπιναλόγκα,
- να επανεξεταστούν οι υδατικές ανάγκες και να μειωθεί ο όγκος νερού αναψυχής (δηλαδή πισίνες),
- να γίνει οριοθέτηση ζωνών προστασίας γύρω από υδρευτικές γεωτρήσεις,
- να συμπληρωθούν μελέτες για φύτευση, επαναχρησιμοποίηση λυμάτων και χωροθέτηση κρίσιμων υποδομών.
Το «ναι» της Επιτροπής και οι δύο κρίσιμες διαφοροποιήσεις
Παρά το αυστηρό σκεπτικό της υπηρεσίας, η Επιτροπή Περιβάλλοντος και Χωροταξίας, με πρόεδρο τον Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος Νίκο Ξυλούρη, αποφάσισε:
- Θετική γνωμοδότηση επί της ΜΠΕ,
- Υιοθέτηση των όρων και προϋποθέσεων του Τμήματος Περιβάλλοντος Π.Ε. Λασιθίου,
- Αλλά με δύο σημαντικές τροποποιήσεις:
Διατήρηση της διάθεσης του αλμόλοιπου στον υπόγειο υδροφορέα, όπως προβλέπει η ΜΠΕ, αντί της εναλλακτικής υποθαλάσσιας διάθεσης εκτός κόλπου που πρότεινε η υπηρεσία.
Απαλοιφή του όρου που ζητούσε «σεβασμό της προτεινόμενης πολεοδομικής μελέτης επέκτασης του οικισμού Πλάκας» και απαγόρευση μόνιμων εγκαταστάσεων στα τμήματα των Ακινήτων 2 και 3 που προορίζονται πολεοδομικά ως κοινόχρηστοι χώροι στάθμευσης.
Η Επιτροπή, επικαλούμενη έγγραφο της Διεύθυνσης ΠΕΧΩΣ (864/2019), σημείωσε ότι η πολεοδομική μελέτη δεν έχει εγκριθεί και οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν παράγουν δεσμευτικό νομικό αποτέλεσμα, άρα δεν μπορούν να επιβληθούν ως όρος. Έτσι, το πολιτικό όργανο της Περιφέρειας υιοθετεί τη λογική της ΜΠΕ για τη διαχείριση του αλμόλοιπου και «αποσυνδέει» την περιβαλλοντική αδειοδότηση από τις δεσμεύσεις της υπό έγκριση πολεοδομικής μελέτης Πλάκας.
Επόμενα βήματα
Η θετική γνωμοδότηση της Περιφέρειας Κρήτης αποτελεί κρίσιμο βήμα στην πορεία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης της επένδυσης, η τελική όμως ΑΕΠΟ θα εκδοθεί από την αρμόδια αρχή (Αποκεντρωμένη Διοίκηση), η οποία λαμβάνει υπόψη:
- τη ΜΠΕ,
- τις γνωμοδοτήσεις των υπηρεσιών,
- την απόφαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος,
- και τυχόν παρατηρήσεις φορέων και πολιτών.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον τουριστικό κλάδο, καθώς πρόκειται για μεγάλης κλίμακας επένδυση 5 αστέρων σε μία από τις πιο γνωστές και τουριστικές ζώνες της Κρήτης – τον κόλπο της Ελούντας και την περιοχή της Πλάκας, απέναντι από τη Σπιναλόγκα.
