Η Περιφέρεια Ιονίων… άλλαξε πίστα
Και στη φετινή World Travel Market αυτό φάνηκε όσο ποτέ: ένα περίπτερο εξαιρετικά προσεγμένο, λειτουργικό, ζωντανό, με ροή κόσμου που θύμιζε ευρωπαϊκά standards. Ξαφνικά, τα Ιόνια δεν ήταν «παρόντα» — ήταν πρωταγωνιστές. Αυτό δεν συνέβη τυχαία. Δεν συμβαίνει ποτέ τυχαία.
Πίσω από αυτή τη μετατόπιση νοοτροπίας και κουλτούρας, πίσω από τη νέα αυτοπεποίθηση που εκπέμπει η Περιφέρεια, υπάρχει ένας άνθρωπος που έκανε τη διαφορά: ο Γιάννης Τρεπεκλής.
Ο Τρεπεκλής δεν περιορίστηκε στο ρόλο του τυπικού περιφερειάρχη που «τρέχει» συμμετοχές και κάνει ανακοινώσεις. Έκανε κάτι που στην Ελλάδα σπανίζει: επένδυσε πολιτικό κεφάλαιο, προσωπική ενέργεια και –κυρίως– πραγματικούς πόρους σε ένα όραμα.
Γιατί όταν ένας περιφερειάρχης βάζει 2,5 εκατομμύρια ευρώ για να λειτουργήσει το dmmo της Περιφέρειας — και τα βάζει χωρίς να περιμένει ούτε τα «300 χιλιάρικα» της τεχνικής βοήθειας του Υπουργείου Τουρισμού, τότε μιλάμε για πολιτική που γράφει ιστορία, όχι για διαχείριση.
Η στάση του, «δεν ζητιανεύω — επενδύω», είναι ίσως η πιο καθαρή δήλωση αυτονομίας, σοβαρότητας και νέας εποχής για τα Ιόνια Νησιά.
Είναι μια κίνηση που δείχνει ότι η Περιφέρεια παύει να λειτουργεί ως «παρατηρητής» του τουρισμού της και αναλαμβάνει ενεργό ρόλο, με στρατηγικό σχέδιο και επαγγελματισμό.
Η επόμενη πίστα;
Να φέρει ακόμη περισσότερο σοβαρό επιχειρηματικό κόσμο, να χτίσει πάνω σε αυτή τη νέα ταυτότητα και να καταστήσει τα Ιόνια case study περιφερειακής τουριστικής πολιτικής.
Αλλά το πρώτο βήμα —το πιο δύσκολο— έχει ήδη γίνει.
Και γι’ αυτό, **ο Γιάννης Τρεπεκλής αξίζει να του αναγνωριστεί κάτι πολύ απλό αλλά καθοριστικό:
ότι έβαλε τον πήχη ψηλά και δεν φοβήθηκε να τον πηδήξει ο ίδιος.
Σαράντα χρόνια Philoxenia: Μια ιστορία ανθρώπων, οραμάτων και βαθιάς αγάπης για την Ελλάδα
Σε μια σεμνή αλλά γεμάτη συναίσθημα τελετή, η διοίκηση της HELEXPO–ΔΕΘ τίμησε τα 40 χρόνια της Philoxenia – ενός θεσμού που δεν είναι απλώς μια έκθεση, αλλά κομμάτι της συλλογικής μνήμης του ελληνικού τουρισμού. Και ήταν πραγματικά συγκινητικό πως, τέσσερις δεκαετίες μετά, βρέθηκαν όλοι να αποδώσουν τιμή σε εκείνους που οραματίστηκαν, πίστεψαν και δημιούργησαν αυτό που σήμερα θεωρείται ένας από τους πιο σταθερούς και σημαντικούς θεσμούς της χώρας.
Στην καρδιά της τελετής, δύο ονόματα που γράφτηκαν ανεξίτηλα στην ιστορία της Φιλοξενίας:
ο αείμνηστος Νίκος Σκούλας, μια από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού τουρισμού, άνθρωπος διορατικός και τολμηρός, και ο Αντώνης Κούρτης, ένας εργάτης του οράματος, παρών και ενεργός ακόμη, που με την παρουσία του θύμισε σε όλους ότι η μεγάλη ιστορία χτίζεται από ανθρώπους που δεν υπογράφουν απλώς αποφάσεις, αλλά αφήνουν αποτύπωμα ζωής.
Η βράβευση του Αντώνη Κούρτη από τη διοίκηση και τον Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα ήταν μια στιγμή βαθιάς ευγνωμοσύνης. Ένα “ευχαριστώ” που άργησε, αλλά ειπώθηκε όπως έπρεπε: με σεβασμό και αληθινή συγκίνηση. Γιατί ο Κούρτης δεν ήταν απλώς συνδημιουργός – ήταν ο άνθρωπος που στήριξε το θεσμό με ψυχή και επιμονή, ακόμη και όταν οι συνθήκες δεν ήταν ευνοϊκές.
Και βέβαια, η μνήμη του Νίκου Σκούλα σκίασε την αίθουσα με τον τρόπο που μόνο οι μεγάλοι άνθρωποι το καταφέρνουν: αθόρυβα αλλά παντού. Ήταν εκεί, στις αναφορές, στα πρόσωπα, στη συγκίνηση όσων τον έζησαν. Ένας άνθρωπος που όχι μόνο πίστεψε στον ελληνικό τουρισμό — τον διαμόρφωσε.
Από τις στιγμές που ξεχώρισαν, η ομιλία της προέδρου του ΕΟΤ, Άντζελας Βαρελά, η οποία –με φωνή που ράγισε από συγκίνηση– θυμήθηκε ότι στην πρώτη Philoxenia ήταν μια νεαρή υπάλληλος, υπό την καθοδήγηση της Τούλας Χρυσανθοπούλου. Μια ανθρώπινη στιγμή που θύμισε σε όλους ότι ο τουρισμός δεν είναι μόνο αριθμοί και στρατηγικές· είναι άνθρωποι που μεγαλώνουν, εξελίσσονται και επιστρέφουν, χρόνια μετά, για να τιμήσουν εκείνους που τους έμαθαν τα πρώτα βήματα.
Σαράντα χρόνια μετά, η Φιλοξενία συνεχίζει να υπάρχει χάρη σε ανθρώπους που δεν είδαν ποτέ τον θεσμό ως “διοργάνωση”, αλλά ως κομμάτι της ζωής τους. Και αυτό είναι που κάνει τον ελληνικό τουρισμό μοναδικό: η μνήμη, η συνέχεια, και η δύναμη των ανθρώπων που τον υπηρέτησαν με αφοσίωση.
Jet2: Ναι μεν αλλά…
Παρά τη σταθερή και εντυπωσιακή επέκτασή της, η Jet2 βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια ξεκάθαρη παγίδα υπερ-ανάπτυξης: υπερβολικό αριθμό θέσεων, αυξημένο capacity και μια επιδείνωση της τάσης των «late bookings» που την αναγκάζουν να ρίχνει διαρκώς προσφορές στην αγορά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Reuters, η συνεχής πίεση στις τιμές και η υπερπροσφορά θέσεων συμπιέζουν την κερδοφορία, με την εταιρεία να βλέπει τα λειτουργικά κέρδη για τη χρήση που λήγει τον Μάρτιο του 2026 να κινούνται πλέον προς το κατώτερο άκρο του guidance.
Και αν το οικονομικό περιβάλλον πιέζει, το ανθρώπινο δυναμικό αποδυναμώνεται εξίσου. Η αποχώρηση του John Taylor, συνοδοιπόρου δεκαετιών του Steve Heapy, αποτελεί πλήγμα όχι απλώς διοικητικό αλλά και πολιτισμικό για τον όμιλο — και γίνεται ακόμη πιο ηχηρό το μήνυμα όταν ο Taylor προσχωρεί στην ανταγωνίστρια easyJet.
Και εδώ υπάρχει ένα ιστορικό προηγούμενο που κανείς δεν πρέπει να αγνοήσει:
Ο Gary Wilson, όταν αποχώρησε από την TUI, δεν πήγε απλώς να εργαστεί αλλού· ήταν ο άνθρωπος που ουσιαστικά ίδρυσε και διαμόρφωσε την easyJet Holidays. Ένα στέλεχος με βαθιά γνώση της αγοράς, που μετέτρεψε την εμπειρία του σε καταλύτη για έναν νέο δυνατό παίκτη στον χώρο.
Αυτό ακριβώς δείχνει πόσο καθοριστικές μπορεί να είναι οι «μεταγραφές» ανθρώπων με τέτοιο βάρος και εμπειρία: μπορούν να αλλάξουν ισορροπίες, να επαναχαράξουν στρατηγικές και να δημιουργήσουν νέα σημεία πίεσης για τον ανταγωνισμό. Όταν οργανισμοί όπως η Jet2 χάνουν τέτοιου επιπέδου στελέχη, τα κενά δεν είναι απλώς λειτουργικά — είναι στρατηγικά.
Σε μια περίοδο που η Jet2 παλεύει ταυτόχρονα με υπερπροσφορά θέσεων και μειωμένη ορατότητα, η απώλεια ανθρώπων-κλειδιά μπορεί να αποδειχθεί εξίσου βαριά όσο και η πίεση στην κερδοφορία.
Η ανυπόληπτη δημοσιογραφία της τεχνητής νοημοσύνης
Η δημοσιογραφία, λοιπόν. Εκεί που άλλοι τη σέβονται, δουλεύουν, μοχθούν και τη στηρίζουν με αποκαλύψεις, αποκλειστικό και αληθινό ρεπορτάζ… υπάρχουν και οι άλλοι. Οι γνωστοί. Αυτοί που θεωρούν ότι «δημοσιογραφία» είναι να έχουν ανοιχτή μια καρτέλα στο ChatGPT και άλλη μία στο Google Ads — και κάπως έτσι πιστεύουν ότι θα ανέβουν στη συνείδηση του κόσμου. Ε, όχι. Το πολύ-πολύ να ανέβουν σε κανένα πάγκο στα Σπάτα.
Έχουμε φτάσει στο σημείο, αγαπητοί, να διαβάζουμε «τουριστικό ρεπορτάζ» που γράφεται από τεχνητή νοημοσύνη και… ξεχνούν να σβήσουν την εσωτερική σημείωση που τους ρωτάει αν θέλουν να προσθέσουν κι άλλα σημεία στο άρθρο. Δηλαδή, ούτε καν «copy-paste και λίγο περιποίηση». Ούτε τα βασικά. Το ρομπότ τους τούς λέει «θες κάτι άλλο;» και αυτοί το δημοσιεύουν ως έχει. Μιλάμε για επίπεδο που δεν βρίσκεις ούτε σε φυλλάδιο delivery.
Αλλά τι να περιμένει κανείς από ιστοσελίδες που νομίζουν ότι το να ρίχνεις συνεχές χρήμα στη Google και στο Facebook, μόνο και μόνο για να εμφανιστείς δίπλα σε αυτούς που βγάζουν πραγματικές ειδήσεις, είναι «στρατηγική»; Παιδιά, αυτό δεν είναι στρατηγική. Αυτό είναι ψηφιακό ξεβράκωμα.
Και την ίδια ώρα, στο ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ, βγαίνουν αποκλειστικά που κουνάνε την αγορά, βγαίνουν ρεπορτάζ με ονόματα, με στοιχεία, με ντοκουμέντα. Ρεπορτάζ που, όσο και να πληρώσεις, δεν αγοράζονται από αλγόριθμους. Γιατί γράφονται από ανθρώπους που μπορούν να ξεχωρίσουν την είδηση από τη σαβούρα — και το ρεπορτάζ από το auto-suggest. Και γι’ αυτό το Χ&Τ είναι πρώτο στους αριθμούς ΑΛΛΑ ΚΥΡΙΩΣ στην συνείδηση των ανθρώπων.
Οπότε ναι, συνεχίστε εσείς εκεί στα «εργοστάσια περιεχομένου» να πατάτε «generate» και μετά «boost post». Εμείς θα συνεχίσουμε να πατάμε χώμα, να κάνουμε τη δύσκολη δουλειά της πραγματικής δημοσιογραφίας και να φέρνουμε αποκλειστικότητες που δεν γράφει κανένα bot — και που κάποιοι εύχονται να είχαν, μπας και δεν χρειαζόταν να πληρώνουν διαφήμιση για να δείξουν ότι υπάρχουν.
Η δημοσιογραφία δεν ανεβαίνει με sponsored.
Ανεβαίνει με δουλειά.
Και αυτό… φαίνεται.
Εσείς θα αλλάζατε μια τέτοια ομάδα διοίκησης;
Τα οικονομικά μεγέθη της τελευταίας δεκαετίας μιλούν από μόνα τους. Ο κύκλος εργασιών εκτοξεύτηκε από τα 9 εκατομμύρια ευρώ του 2013 στα 19 εκατομμύρια το 2024. Μια εταιρεία που τότε εμφάνιζε 2 εκατομμύρια ευρώ ζημιές, σήμερα παρουσιάζει 2,3 εκατομμύρια καθαρά κέρδη. Και ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο όλων είναι το EBITDA: από τα 17.000 ευρώ το 2013, σκαρφάλωσε στα 3,7 εκατομμύρια ευρώ το 2024 — μια αύξηση 218 φορές. Όχι κατά 218%, όχι διπλάσιο ή τριπλάσιο, αλλά 218 φορές. Αν αυτά τα στοιχεία δεν περιγράφουν μετασχηματισμό, τότε η λέξη δεν έχει πια νόημα.
Και κάπου εδώ προκύπτει το αυτονόητο ερώτημα που θα έκανε κάθε λογικός άνθρωπος:
αν ένας μάνατζερ, σε οποιαδήποτε εταιρεία, είχε πετύχει αυτά τα νούμερα, θα τον αλλάζατε;
Αν είχε διπλασιάσει τον τζίρο, είχε μηδενίσει τις ζημιές, είχε φέρει κέρδη, είχε πολλαπλασιάσει —κυριολεκτικά— την κερδοφορία και είχε δημιουργήσει έναν οργανισμό πιο υγιή, πιο σταθερό και πιο εξωστρεφή από οποιαδήποτε άλλη στιγμή των τελευταίων δεκαετιών… ποιος μέτοχος, ποιο διοικητικό συμβούλιο, ποια σοβαρή επιχείρηση θα έλεγε: «Ναι, ώρα να τον αλλάξουμε»;
Κι όμως, την ώρα που τα δεδομένα αποτυπώνουν μια εικόνα σταθερής και τεκμηριωμένης επιτυχίας, το Υπερταμείο εξετάζει αλλαγές στη δομή και στη διοίκηση της HELEXPO–ΔΕΘ. Μια κίνηση που γεννά αναπόφευκτα ένα δεύτερο, ακόμη πιο αιχμηρό ερώτημα:
με ποιο σκεπτικό απομακρύνεις μια διοίκηση που έχει παραδώσει τα καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα των τελευταίων δεκαετιών;
Ποιο μοντέλο εταιρικής διακυβέρνησης υπαγορεύει ότι η επιτυχία είναι λόγος… αντικατάστασης; Ποια στρατηγική θεωρεί ότι μια ομάδα που κερδίζει χρειάζεται αλλαγή προπονητή;
Η κοινή λογική, η εμπειρία της αγοράς και η πραγματικότητα των αριθμών συγκλίνουν σε ένα και μόνο συμπέρασμα: όταν ένας οργανισμός αποδίδει, όταν τα οικονομικά του βελτιώνονται εντυπωσιακά, όταν η πορεία του είναι ανοδική και τεκμηριωμένα επιτυχημένη, η φυσική αντίδραση δεν είναι να τον αποσταθεροποιείς — αλλά να χτίζεις πάνω στην επιτυχία του.
Και στο τέλος της ημέρας, όσο κι αν αλλάζουν οι εποχές και οι διοικητικές μόδες, μια αλήθεια παραμένει:
όταν μια ομάδα όχι μόνο κερδίζει αλλά θριαμβεύει, δεν αλλάζεις τον προπονητή.
Κι όμως υπάρχουν λαμπρά παραδείγματα και στον Δημόσιο Τομέα
Λέμε και ξαναλέμε για την αποδοτικότητα του δημόσιου τομέα — και όχι άδικα. Αλλά, όσο κι αν ο κανόνας επιμένει, υπάρχουν κάποιες λαμπρές, σπάνιες, αλλά καθοριστικές εξαιρέσεις, που όχι μόνο τον επιβεβαιώνουν, αλλά και μας θυμίζουν πως όταν υπάρχει όραμα, σοβαρότητα και πραγματική αντίληψη διοίκησης, το ελληνικό Δημόσιο μπορεί να κάνει θαύματα.
Μία τέτοια περίπτωση είναι ο ΟΠΑΔ, με μια διοίκηση που λειτουργεί περισσότερο σαν προχωρημένο management ιδιωτικής εταιρείας παρά σαν δημόσιο νομικό πρόσωπο. Η επικεφαλής του έχει αποδείξει έμπρακτα ότι διαθέτει τη σκέψη, τη μέθοδο και τη στόχευση ενός σύγχρονου manager — και το έργο που παράγεται, με τη σταθερή στήριξη της Λίνας Μενδώνη, το επιβεβαιώνει.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί η γέφυρα τουρισμού και πολιτισμού για την Ελλάδα δεν είναι απλώς ευχή. Είναι αυτονόητο εθνικό πλεονέκτημα. Κι όμως, για δεκαετίες είχε μείνει ανεκμετάλλευτο, θαμμένο πίσω από κλειστά, απαρχαιωμένα μουσεία και υπηρεσίες που συχνά έδιναν την εντύπωση άλλης εποχής.
Σήμερα, όμως, βλέπουμε κάτι να αλλάζει.
Οι ιδιωτικές ξεναγήσεις στην Ακρόπολη, που πλέον επεκτείνονται και σε άλλα μνημεία, η ψηφιακή επανάσταση που προχωρά με ταχύτητα, οι νέες μορφές εμπειρίας και η αναβάθμιση των υπηρεσιών δείχνουν ότι το κράτος —όταν λειτουργεί με επαγγελματισμό— μπορεί να παράγει αποτέλεσμα που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τον ιδιωτικό τομέα.
Και αν όλα αυτά δείχνουν μια νέα εποχή στην Αθήνα, στη Σητεία συμβαίνει κάτι εξίσου σπουδαίο: στην εμβληματική Μονή Τοπλού, ένας φωτισμένος ιεράρχης ανοίγει τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο βιώσιμου τουρισμού. Με γαστρονομικά tours, δοκιμές κρασιών και τοπικών προϊόντων, μικρές VIP εμπειρίες, σύνδεση του προϊόντος της περιοχής με τον πολιτισμό και το περιβάλλον, δημιουργεί κάτι που η Ελλάδα χρειάζεται όσο ποτέ: τουρισμό εμπειρίας με ταυτότητα και περιεχόμενο.
Είναι από εκείνες τις πρωτοβουλίες που δεν αλλάζουν απλώς την εικόνα μιας μονής ή μιας περιοχής — αλλά αναδιαμορφώνουν ολόκληρο το αφήγημα για το πώς ο τουρισμός μπορεί να είναι πολύ περισσότερος από ήλιο και θάλασσα.
Και τελικά, μέσα σε μια χώρα όπου συχνά συζητάμε για το τι δεν πάει καλά, έχει τεράστια αξία να αναδεικνύουμε και όσους κάνουν πράγματα να συμβούν.
Γιατί αυτοί είναι που, αθόρυβα αλλά ουσιαστικά, αλλάζουν τον χάρτη της Ελλάδας.
Με τιμή
Ο ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ των διαδρόμων
(*) Οι εικονογραφήσεις δημιουργήθηκαν με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
