Με εκτενή και ομόφωνη απόφαση, το Δημοτικό Συμβούλιο Κύθνου διαμόρφωσε την επίσημη θέση του Δήμου στη δημόσια διαβούλευση για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) Δυτικών Κυκλάδων, εγκρίνοντας σειρά παρατηρήσεων και προτάσεων με ρητή επιλογή του «ήπιου σεναρίου» χωρικής οργάνωσης.
Η εισήγηση του δημάρχου Σταμάτη Γαρδέρη βασίστηκε σε διαδικασία διαλόγου με πολίτες, δημοτικούς συμβούλους και τοπικούς φορείς, ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο επισημαίνει ως βασική αδυναμία του υφιστάμενου σχεδιασμού το γεγονός ότι τα σενάρια τίθενται προς γνωμοδότηση χωρίς να έχουν ενσωματωθεί κρίσιμα θεσμικά εργαλεία, όπως τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό, τις περιοχές Natura και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας και η Μελέτη Αποτύπωσης του Οδικού Δικτύου. Κατά τον Δήμο, η απουσία αυτών των στοιχείων καθιστά τον σχεδιασμό ατελή και επισφαλή για το μέλλον του νησιού.
Στο πεδίο της οικιστικής ανάπτυξης, η Κύθνος προτείνει οργανωμένη και ήπια επέκταση των υφιστάμενων ορίων των οικισμών Χώρας, Λουτρών και Δρυοπίδας, με χωροθέτηση περιοχών κατοικίας και ήπιων τουριστικών υποδομών και υποχρεωτική πρόβλεψη κοινωνικών και κοινόχρηστων χώρων. Η έλλειψη προσιτής στέγης και σύγχρονων δημόσιων χώρων αναγνωρίζεται ως μείζον πρόβλημα, ιδίως για νέες οικογένειες που επιθυμούν μόνιμη εγκατάσταση στο νησί.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον Μέριχα, το κεντρικό λιμάνι του νησιού, όπου προτείνεται πολεοδομική ανασυγκρότηση με επέκταση των ορίων του οικισμού προς μη προστατευόμενες πλαγιές, δημιουργία νέας ζώνης μόνιμης κατοικίας και ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, οργανωμένοι δημοτικοί χώροι στάθμευσης και επανακαθορισμός χρήσεων γης στο λιμενικό μέτωπο με πεζοδρομήσεις και ζώνες πρασίνου. Παράλληλα, ζητείται εναρμόνιση του ΕΠΣ με μελέτη αναβάθμισης της λιμενικής ζώνης και διαχωρισμό ροών οχημάτων, πεζών και τουριστικών σκαφών.
Στα Λουτρά, ο Δήμος εισηγείται ολοκληρωμένη ανάπλαση και ανάδειξη του ιαματικού χαρακτήρα του οικισμού, με αυστηρή προστασία του ιστορικού πυρήνα, διασύνδεση του ιαματικού συγκροτήματος με το παραλιακό μέτωπο, περιφερειακούς χώρους στάθμευσης και θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας των ιαματικών πηγών. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι τα Λουτρά να αντιμετωπιστούν ως διεθνής πόλος ιαματικού τουρισμού και όχι ως απλή παραθεριστική περιοχή.
Για την Κανάλα, έναν από τους πλέον αναπτυσσόμενους οικισμούς, το Δημοτικό Συμβούλιο ζητεί ειδική πολεοδομική μεταχείριση με αναγνώριση του οικισμού ως ιδιαίτερου τουριστικού και προσκυνηματικού πόλου, πρόβλεψη κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, χωροθέτηση οργανωμένων χώρων στάθμευσης και έλεγχο της περαιτέρω τουριστικής ανάπτυξης σε συνάρτηση με την επάρκεια υποδομών.
Στην περιοχή της Κολώνας, κορυφαίο αξιοθέατο του νησιού, ο Δήμος διαφωνεί με το καθεστώς ολικής απαγόρευσης λόγω αρχαιολογικού χαρακτήρα και προτείνει ειδικό πολεοδομικό καθεστώς με πολύ χαμηλούς συντελεστές δόμησης, ήπιες και αναστρέψιμες υποδομές, οργανωμένη πρόσβαση και πλήρη απαγόρευση μόνιμων κατασκευών στην αμμόγλωσσα.
Κεντρική θέση στις προτάσεις κατέχει η ρητή απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε εκτεταμένες ζώνες φυσικού περιβάλλοντος, από την Κολώνα έως το Ακρωτήρι Κέφαλος και από τα Λιβαδάκια έως τον Άγιο Ιωάννη. Το Δημοτικό Συμβούλιο ζητεί σαφή πολεοδομική θωράκιση των περιοχών αυτών και αποκλεισμό αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων μεγάλης κλίμακας, προκειμένου να προστατευθεί η οπτική ακεραιότητα και η φυσιογνωμία του τοπίου.
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί και η πρόταση για ενσωμάτωση των στρατηγικών επενδύσεων μέσω ΕΣΧΑΣΕ στο ΕΠΣ Κύθνου. Ο Δήμος ζητεί σαφή χωροθέτηση περιοχών υποδοχής τέτοιων επενδύσεων, υποχρεωτικά ανταποδοτικά έργα προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και «κόκκινες γραμμές» που δεν θα μπορούν να παρακαμφθούν μέσω διαδικασιών ταχείας αδειοδότησης. Στο σημείο αυτό, το Δημοτικό Συμβούλιο δηλώνει πλήρη συμφωνία με την απόφαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου για αναστολή στρατηγικών επενδύσεων χωρίς συναίνεση των τοπικών κοινωνιών, υποχρεωτική συμμετοχή των Δήμων στη γνωμοδότηση και έλεγχο φέρουσας ικανότητας.
Τέλος, προτείνεται η αναγνώριση υφιστάμενων οικιστικών πυκνώσεων ως νέων οικισμών ή περιοχών οικιστικής ανάπτυξης, με θεσμοθέτηση ορίων, χρήσεων γης και κοινόχρηστων χώρων, ώστε να αντιμετωπιστεί η άναρχη δόμηση και να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής.
Με την ομόφωνη απόφασή του, το Δημοτικό Συμβούλιο Κύθνου ενέκρινε το σύνολο των παρατηρήσεων ως ενιαία τεχνική θέση του Δήμου και τις απέστειλε στο Υπουργείο Ενέργειας, ζητώντας την πλήρη ενσωμάτωσή τους στο τελικό Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δυτικών Κυκλάδων, με στόχο έναν χωρικό σχεδιασμό που θα συνδυάζει προστασία περιβάλλοντος, ποιότητα ζωής και βιώσιμη ανάπτυξη.
