Ένας κόσμος όπου η κλιματική άρνηση, οι μονομερείς πολιτικές και οι γεωπολιτικές ρήξεις επιτείνουν τους υπαρξιακούς κινδύνους βρέθηκε στο επίκεντρο της ομιλίας της πρέσβειρας εκ προσωπικοτήτων του Βασιλιά του Μαρόκου και συμπρόεδρου του Malabo Montpellier Forum, Assia Bensalah Alaoui στο 9ο Συνέδριο Βιωσιμότητας για τη ΝΑ Ευρώπη του Εconomist.
Η ίδια μίλησε για την εποχή της «Μεγάλης Επιτάχυνσης» – της ανθρώπινης μανίας ανάπτυξης που καθορίζει το «Ανθρωπόκαινο». Υπενθύμισε ότι το 2025 «οι φυσικές καταστροφές προκάλεσαν ζημιές 135 δισ. δολαρίων, επιβεβαιώνοντας τις προειδοποιήσεις της IPCC», και σημείωσε ότι η λύση βρίσκεται στην επιβράδυνση της καταστροφής και στην επιτάχυνση της βιωσιμότητας. Κάλεσε σε νέα «παγκόσμια διακυβέρνηση του χρόνου», με επιστημονική ακεραιότητα, τεχνολογικούς περιορισμούς και οικονομικά μοντέλα που θα ευθυγραμμίζονται με τα οικολογικά όρια. Πρότεινε τη συγκρότηση «συνασπισμών των προθύμων» για μια κοινωνική και οικολογική πολυμέρεια, εμπνευσμένη από την αφρικανική αρχή του Ubuntu – «να φτιάχνουμε την ανθρωπότητα μαζί».
Αναφερόμενη στον ρόλο του Malabo Montpellier Forum, εξήγησε ότι μέσα από έρευνες και εκθέσεις αναζητούνται βέλτιστες πρακτικές για τη διασφάλιση τροφίμων σε όλη την Αφρική, «προκειμένου να πείσουμε τους ηγέτες να υιοθετήσουν τις ιστορίες επιτυχίας που παρουσιάσαμε».
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Λιμένων, Ansis Zeltiņš, υπογράμμισε ότι την τελευταία δεκαετία τα λιμάνια άλλαξαν ριζικά χαρακτήρα, προσφέροντας νέες υπηρεσίες και παίζοντας πλέον ρόλο ενεργειακών κόμβων. Αναφέρθηκε στην ανάπτυξη υποδομών για εναλλακτικά καύσιμα, στη συμμετοχή τους στη νέα πράσινη οικονομία, αλλά και στην ανάγκη θωράκισης απέναντι στις κυβερνοαπειλές, καθώς η ψηφιοποίηση συνδέεται άμεσα με τη στρατιωτική και γεωπολιτική διάστασή τους.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Πρόεδρος της Ένωσης Λιμένων Ελλάδας, Απόστολος Καμαρινάκης, επισήμανε ότι η Μεσόγειος είναι μια εξαιρετικά ευάλωτη θάλασσα που απειλείται από την άνοδο της στάθμης, τα ακραία φαινόμενα, την απώλεια βιοποικιλότητας, την υπεραλίευση και τη ρύπανση. «Τα λιμάνια είναι κόμβοι ενεργειακής μετάβασης», είπε, προσθέτοντας ότι η ενσωμάτωση κριτηρίων ESG δεν είναι πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση για επενδύσεις, ανταγωνιστικότητα και κοινωνική εμπιστοσύνη.
Η Diane Gilpin, ιδρύτρια της Smart Green Shipping, παρουσίασε την καινοτόμο μέθοδο wind-as-a-service που αξιοποιεί τον άνεμο για την εξοικονόμηση καυσίμων στα πλοία. «Χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας, όχι απλώς τεχνολογική προσαρμογή», τόνισε, σημειώνοντας ότι η πολυπλοκότητα της ναυτιλίας μπορεί να εξελιχθεί σε εμπορικό πλεονέκτημα.
Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Αραβώσης, κάτοχος της έδρας UNESCO για την Πράσινη Καινοτομία και Κυκλική Καινοτομία στο ΕΜΠ, ανέδειξε τη σημασία νέων πράσινων και κυκλικών μοντέλων παραγωγής. Αναφέρθηκε στο σχέδιο δράσης της ΕΕ για την κυκλική οικονομία, στο eco-design και στην αξιοποίηση αποβλήτων ως πρώτης ύλης, ενώ υπενθύμισε ότι η Ελλάδα απέχει πολύ από τον στόχο: μόλις 20% ανακύκλωση, έναντι 65% που θέτει η ΕΕ έως το 2030.
Η Δήμαρχος Τήλου, Μαρία Κάμμα, περιέγραψε πώς ένα μικρό νησί κατόρθωσε ενεργειακή αυτονομία και κυκλική διαχείριση απορριμμάτων, παρά τα εμπόδια της γραφειοκρατίας. «Η Τήλος απέδειξε ότι όλα είναι δυνατά», είπε, αναφέροντας ότι η αλλαγή νοοτροπίας των κατοίκων ήταν το μεγαλύτερο κέρδος.
Η Γενική Γραμματέας Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα, σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει αναδείξει τα νησιά σε πιλότους βιώσιμης ανάπτυξης, με έργα όπως ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αφαλάτωση και πλωτά αιολικά πάρκα, ενώ υπενθύμισε τη δήλωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν που χαρακτήρισε τα ελληνικά νησιά «μοντέλα κλιματικής ουδετερότητας».
Ο Δήμαρχος Αστυπάλαιας, Νίκος Κομηνέας, εξήγησε πώς η κοινωνία αγκάλιασε το πρόγραμμα ηλεκτροκίνησης μέσα από διάλογο, παρά τα εμπόδια στην παραγωγή ενέργειας. «Ό,τι κάναμε, έγινε μαζί με τους πολίτες», τόνισε, φέρνοντας ως παράδειγμα οδηγούς που σήμερα εξοικονομούν σημαντικά ποσά από τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων.
Ο Γιώργος Πεχλιβάνογλου, Γενικός Διευθυντής του Eunice Energy Group, επισήμανε ότι η τεχνολογία για ενεργειακή αυτονομία των νησιών είναι ώριμη και διαθέσιμη, αλλά «το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό – είναι πολιτικό».
Η Marnie McGregor, Πρόεδρος της Ecogenia, μίλησε για τη σημασία της ενεργού συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στη μετάβαση, ενώ ο Simone Cipriani, Κοσμήτορας του Milano Fashion Institute, ανέδειξε πώς η βιωσιμότητα μπαίνει στη μόδα όχι ως τάση αλλά ως ανάγκη, καθοδηγούμενη από τη Γενιά Ζ και τους influencers.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Ο.ΣΥ., Στέφανος Αγιάσογλου, έθεσε ως προτεραιότητα τον επιβάτη στις αστικές συγκοινωνίες, παρουσιάζοντας τον στόλο νέας γενιάς με ηλεκτρικά και υδρογονοκίνητα λεωφορεία, εξοπλισμένα με Wi-Fi, φορτιστές και ψηφιακές υπηρεσίες.
Ο Καθηγητής Παύλος Βλάχος από το Alba παρουσίασε έρευνα που δείχνει την υποσυνείδητη δυσπιστία των καταναλωτών απέναντι στην εταιρική ευθύνη, ενώ η Παυλίνα Πρωτέου, CEO της Beyond CSR, υπογράμμισε ότι η ΕΚΕ δεν πρέπει να λειτουργεί ως «ξέπλυμα» αλλά ως απόδειξη υπευθυνότητας.
