Το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ δημοσίευσε την Ενδιάμεση Έκθεση 2025 για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση, η οποία σκιαγραφεί ένα οικονομικό περιβάλλον με αντιφάσεις: η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς μεγέθυνσης σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, ωστόσο παραμένει σε τροχιά υστέρησης απέναντι σε συγκρίσιμες οικονομίες και σε κρίσιμους δείκτες εργασίας, παραγωγικότητας και διαβίωσης.
Ρυθμοί ανάπτυξης: Καλύτεροι από την ΕΕ, αλλά πίσω από συγκρίσιμες οικονομίες
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα σημειώνει υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης από τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος επηρεάζεται από τη στασιμότητα μεγάλων οικονομιών όπως της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας. Ωστόσο, αυτό δεν συνεπάγεται σύγκλιση με τις ισοδύναμες οικονομίες, αφού αρκετές χώρες καταγράφουν σαφώς υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας τη σχετική υστέρηση της ελληνικής οικονομίας
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ: Μικρή πρόοδος, μεγάλο χάσμα
Παρά την ανάκαμψη μετά το 2021, η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
- Το 2019: 17.210 ευρώ στην Ελλάδα έναντι 32.270 ευρώ στην ΕΕ
- Το 2024: η απόκλιση παραμένει στους 14.600 ευρώ
- Σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS), η Ελλάδα παραμένει στο 68,5% του μέσου όρου της ΕΕ, υστερώντας σημαντικά σε σχέση με χώρες όπως η Τσεχία, η Λιθουανία, η Εσθονία, η Πολωνία και η Ρουμανία
Η βελτίωση κατά μόλις 3 ποσοστιαίες μονάδες (2019–2024) είναι υποδεέστερη άλλων οικονομιών της περιοχής.
Κατανάλωση αντί για παραγωγικές επενδύσεις
Η ελληνική οικονομία παραμένει καταναλωτική:
- η κατανάλωση νοικοκυριών αντιστοιχεί στο 67,7% του ΑΕΠ (έναντι 51,1% στην ΕΕ)
- οι επενδύσεις ανέρχονται στο 16,9% του ΑΕΠ, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (21,3%)
- το εμπορικό έλλειμμα αυξάνεται στο 3,9% του ΑΕΠ το 2025 (από 0,8% το 2019)
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η διάρθρωση των επενδύσεων:
- οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξάνονται στο 19%
- οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό μειώνονται στο 21,3%
- οι επενδύσεις σε τεχνολογία/πληροφορική περιορίζονται στο 8%
Η έκθεση σημειώνει ότι το επενδυτικό αυτό προφίλ δεν συμβάλλει στον παραγωγικό μετασχηματισμό.
Αγορά εργασίας: Βελτίωση αλλά πολύ κάτω από την Ευρώπη
Παρά τη μείωση της ανεργίας τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται:
- ποσοστό απασχόλησης 65,6% το γ’ τρίμηνο 2025
- 5,7 μονάδες κάτω από την ΕΕ
- 8,5 μονάδες κάτω από τις χώρες της Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης
- υποαπόδοση αγοράς εργασίας: 11,6% (διπλάσια σχεδόν από την Κεντρική/Ανατολική Ευρώπη)
Μισθολογικό χάσμα: Από το 91,8% στο 59,1% του ευρωπαϊκού μισθού
Η έκθεση καταγράφει σημαντικές μισθολογικές αποκλίσεις:
- Το 2009 ο μέσος μισθός στην Ελλάδα ήταν στο 91,8% του ευρωπαϊκού μέσου
- Το 2019 έπεσε στο 61,2%
- Το 2024 στο 59,1%
(21.486 ευρώ στην Ελλάδα έναντι 36.382 ευρώ στην ΕΕ)
Οι αποκλίσεις είναι έντονες σχεδόν σε όλους τους κλάδους:
- Βιομηχανία: 14,1 PPS στην Ελλάδα (έναντι 21,4 στην Περιφέρεια της ΕΕ)
- Υπηρεσίες: ελληνικό ωρομίσθιο = 72% του μέσου επιπέδου Κεντρικής/Ανατολικής Ευρώπης
Στέγαση: Το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας – Πρώτη η Ελλάδα σε υπερβολική επιβάρυνση κόστους
Η έκθεση καταγράφει δραματική εικόνα στο στεγαστικό:
- ο λόγος στεγαστικού κόστους προς εισόδημα: 35,5% (υψηλότερος στην ΕΕ)
- μονοπρόσωπα νοικοκυριά: 51,1%
- οικογένειες με 2 παιδιά: 34,8%
- υπερβολική επιβάρυνση (>40% εισοδήματος): 28,9%, υψηλότερο στην ΕΕ
- για το φτωχότερο 20%: 88,6% (!), έναντι 27,8% στην ΕΕ
Οι περιφέρειες με το μεγαλύτερο βάρος:
- Κεντρική Μακεδονία – 35,7%
- Πελοπόννησος – 33,1%
- Ανατολική Μακεδονία & Θράκη – 31,9%
- Βόρειο Αιγαίο – 31,7%
Ανάπτυξη χωρίς κοινωνική σύγκλιση
Η Έκθεση καταλήγει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε μια τροχιά διαρθρωτικής απόκλισης, όπου:
- η αύξηση του ΑΕΠ δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη βελτίωση των μισθών
- το κόστος ζωής (ιδίως στέγασης) πιέζει δραστικά τους εργαζομένους
- η συγκριτική θέση της χώρας στην αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη
- οι μισθολογικές και κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται
Πρόκειται, σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, για μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια.
