Η χαμηλή τουριστική περίοδος είναι κρίσιμη για τη βιώσιμη ανάπτυξη του ευρωπαϊκού τουρισμού, ωστόσο οι προορισμοί στη Νότια Μεσόγειο μπορούν να ενισχύσουν στρατηγικά τη ζήτηση εκτός υψηλής περιόδου, επεκτείνοντας και διαφοροποιώντας τις προσφορές τους πέρα από τις παραδοσιακές περιόδους αιχμής. Με βάση τα στοιχεία της ανάλυσης δεδομένων της Data Appeal Mabrian στο Seasonality Summit 2026, ο τουρισμός στη Νότια Μεσόγειο παρουσιάζει εξάρτηση 59% από τη θερινή περίοδο.
Η μελέτη, που παρουσιάστηκε από τον Emilio Inés, Tourism Global Director της Data Appeal Mabrian, στο Seasonality Summit 2026 στο Ρίμινι, αναλύει τις τάσεις της εισερχόμενης ζήτησης εκτός υψηλής περιόδου σε Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Κροατία και Πορτογαλία στο πλαίσιο της Νότιας Μεσογείου. Εξετάζει μοτίβα εποχικότητας, προφίλ ταξιδιωτών, αεροπορική συνδεσιμότητα, τάσεις τιμών και παράγοντες ζήτησης σε βασικούς προορισμούς της Νότιας Ευρώπης.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Εξάρτησης από τη Θερινή Περίοδο, η Ισπανία καταγράφει τη χαμηλότερη εξάρτηση από την αιχμή της σεζόν (52,8%), αρκετά κάτω από τον μέσο όρο της Νότιας Μεσογείου (59,1%), ακολουθούμενη από την Πορτογαλία (54,5%) και την Ιταλία (58,7%). Αντίθετα, η Ελλάδα (72,9%) και η Κροατία (79,1%) παραμένουν σημαντικά πιο εξαρτημένες από τη θερινή ζήτηση, αν και η Ελλάδα εμφανίζει πρώιμα σημάδια επέκτασης της τουριστικής δραστηριότητας και στις ενδιάμεσες περιόδους (shoulder seasons).
Η έκθεση εντοπίζει επίσης διακριτά προφίλ ταξιδιωτών εκτός υψηλής περιόδου.
- από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, η ζήτηση προέρχεται κυρίως από ζευγάρια από κοντινές αγορές που επιλέγουν καταλύματα μεσαίας κατηγορίας
- ενώ από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο παρατηρείται στροφή προς πιο ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, με τους ταξιδιώτες να παρατείνουν συχνά το καλοκαίρι και να επιλέγουν ξενοδοχεία υψηλότερης κατηγορίας.
Όπως σημείωσε ο Emilio Inés στο Seasonality Summit: «Οι εκδηλώσεις είναι εγγενώς αντι-εποχικές, καθώς μεταξύ 53% και 72% αυτών πραγματοποιούνται ήδη εκτός των μηνών αιχμής, ενώ το 58% έως 73% της συνολικής προσέλευσης συγκεντρώνεται στη χαμηλή περίοδο, μετατρέποντας ουσιαστικά τις εκδηλώσεις σε κινητήρια δύναμη ζήτησης για τις περιόδους εκτός αιχμής».
Παράλληλα, η αντίληψη για το κλίμα, τα πλεονεκτήματα τιμών και οι επιμελημένες (curated) εμπειρίες αναδεικνύονται ως βασικοί μοχλοί για την πιο ομοιόμορφη κατανομή της ζήτησης μέσα στο έτος.
Η αεροπορική συνδεσιμότητα μεταξύ των πέντε εξεταζόμενων προορισμών αναμένεται να επεκταθεί περαιτέρω στα τέλη του 2026. Μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου 2026, συνολικά 96,64 εκατομμύρια θέσεις θα συνδέουν την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, την Κροατία και την Πορτογαλία, σημειώνοντας αύξηση +4,6% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025.
Όλοι οι προορισμοί αναμένεται να καταγράψουν ανάπτυξη στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, εκτός από την Πορτογαλία (-2,5%). Η Ελλάδα προηγείται στην ανάπτυξη με +10,7%, ακολουθούμενη από την Ισπανία (+5,4%) και την Ιταλία (+4,2%).
Σύμφωνα με τον ειδικό της Data Appeal, «η αξιοποίηση των εισερχόμενων αγορών με αυξανόμενη συνδεσιμότητα εκτός υψηλής περιόδου είναι απαραίτητη, παράλληλα με την ενίσχυση των αεροπορικών δικτύων που επεκτείνονται πέρα από τους μήνες αιχμής. Αυτό περιλαμβάνει τόσο τις αεροπορικές χαμηλού κόστους—ιδιαίτερα σημαντικές στην Ιταλία και την Ισπανία—όσο και τις παραδοσιακές αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες αυξάνουν τη χωρητικότητα θέσεων εκτός υψηλής περιόδου σε Ιταλία, Ισπανία και Ελλάδα. Στην Κροατία και την Πορτογαλία, η συνδεσιμότητα εκτός υψηλής περιόδου αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 58,5% της συνολικής χωρητικότητας”.
Με βάση τον Δείκτη Αντίληψης Κλίματος (Perception of Climate Index – PCI), η μελέτη εντοπίζει «παράθυρα κλιματικής ευκαιρίας», όταν οι πραγματικές καιρικές συνθήκες υπερβαίνουν τις προσδοκίες των ταξιδιωτών. Η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα εμφανίζουν συνήθως δύο τέτοια παράθυρα—τέλη χειμώνα/αρχές άνοιξης και φθινόπωρο—ενώ η Κροατία και η Πορτογαλία επωφελούνται από ένα επιπλέον παράθυρο την άνοιξη.
Η τιμολόγηση παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ζήτησης. Τον χειμώνα του 2026, οι τιμές ξενοδοχείων στις εξεταζόμενες χώρες είναι σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με το καλοκαίρι του 2025, με μέση μείωση 24,6% για ξενοδοχεία 3 αστέρων, 22,4% για 4 αστέρων και σχεδόν κατά το ένα τρίτο για καταλύματα 5 αστέρων.
Τέλος, η έκθεση υπογραμμίζει ότι πολλές από τις πιο ελκυστικές τουριστικές δραστηριότητες για τους ταξιδιώτες στους εξεταζόμενους ευρωπαϊκούς προορισμούς—συμπεριλαμβανομένων πολιτιστικών, φυσιολατρικών, γαστρονομικών και δραστήριων εμπειριών—είναι εγγενώς λιγότερο εποχικές και ιδιαίτερα προσαρμόσιμες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, προσφέροντας ισχυρή δυνατότητα περαιτέρω ανακατανομής της ζήτησης πέρα από τις περιόδους αιχμής.
