Το κοινοβούλιο της Τουρκίας ενέκρινε μια αμφιλεγόμενη τροπολογία του εργατικού νόμου με την οποία οι εργαζόμενοι στον τουρισμό δύνανται να αναβάλλουν την υποχρεωτική εβδομαδιαία ημέρα ανάπαυσης, με τη νομοθεσία να δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως τη Δευτέρα.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η αλλαγή υπονομεύει τα συνταγματικά δικαιώματα και προωθεί την εκμετάλλευση σε έναν από τους βασικούς οικονομικούς τομείς της χώρας.
Η αλλαγή επιτρέπει στους εργαζομένους σε εγκαταστάσεις που διαθέτουν πιστοποιητικό τουρισμού από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού να αναβάλλουν την εβδομαδιαία ανάπαυση 24 ωρών — που κανονικά χορηγείται μετά από έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες — έως και τέσσερις ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι συναινούν εγγράφως.
Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει περιόδους εργασίας έως και 10 συνεχόμενες ημέρες, παρακάμπτοντας την καταβολή υπερωριών για τις κανονικές ώρες εργασίας την έβδομη ημέρα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπερβαίνεται το όριο των 45 ωρών την εβδομάδα. Οι εργαζόμενοι μπορούν να ανακαλέσουν τη συγκατάθεσή τους με γραπτή ειδοποίηση ενός μήνα.
Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα σε τουλάχιστον 24 ώρες αδιάλειπτης ανάπαυσης μετά από έξι ημέρες εργασίας. Η τροπολογία εισάγει μια εξαίρεση ειδικά για τον τουριστικό κλάδο, η οποία δικαιολογείται από την κυβέρνηση ως μέτρο για την κάλυψη της εποχιακής αιχμής της ζήτησης. Ωστόσο, οι υποστηρικτές των εργαζομένων υποστηρίζουν ότι αποδυναμώνει τις βασικές προστασίες.
Ο καθηγητής Δρ. Aziz Çelik, εμπειρογνώμονας σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, επέκρινε την τροπολογία στις 14 Ιουλίου, προειδοποιώντας ότι επιτρέπει «10ήμερη εβδομάδα εργασίας και 11ωρη εργάσιμη ημέρα». Περιέγραψε το μέτρο ως προώθηση των συνθηκών «δουλείας» στον κλάδο, καθώς επιμηκύνει τις περιόδους ανάπαυσης, καταργεί τις υπερωρίες και παραβιάζει τις αρχές της δικαιοσύνης, της ανάπαυσης και τις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) που έχει επικυρώσει η Τουρκία.
Ο Gökhan Aslan, γενικός γραμματέας του συνδικάτου Dev Turizm-İş, που είναι συνδεδεμένο με την Συνομοσπονδία Προοδευτικών Συνδικάτων της Τουρκίας (DİSK), δήλωσε στον ιστότοπο ειδήσεων Bianet ότι η τροπολογία αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τα εργασιακά δικαιώματα. «Αυτός ο κανονισμός, που ψηφίστηκε βιαστικά, βλάπτει σοβαρά το συνταγματικό δικαίωμα στην ανάπαυση», δήλωσε ο Aslan. Την χαρακτήρισε «άμεση παραχώρηση στους εργοδότες» που θα μπορούσε να επιδεινώσει την εργασιακή ανασφάλεια και να αυξήσει τα εργατικά ατυχήματα στον κλάδο.
Οι υποστηρικτές του νόμου, μεταξύ των οποίων κυβερνητικοί αξιωματούχοι και η Τουρκική Συνομοσπονδία Ενώσεων Εργοδοτών (TİSK), υποστηρίζουν ότι το μέτρο είναι απαραίτητο για την κάλυψη των εποχιακών αναγκών του τουρισμού. Λένε ότι το προαιρετικό σύστημα προσφέρει επιχειρησιακή ευελιξία, βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα στην παγκόσμια αγορά και δίνει στους εργαζομένους τη δυνατότητα να συνδυάζουν τις ημέρες ανάπαυσης σε μακρύτερες διακοπές κατά τις περιόδους χαμηλής κίνησης.
Οι επικριτές έχουν επισημάνει τον διπλό ρόλο του υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, ο οποίος ίδρυσε το μεγάλο ταξιδιωτικό γραφείο ETS Tur και διαχειρίζεται τις αλυσίδες ξενοδοχείων Maxx Royal και Voyage. Ο Ασλάν δήλωσε ότι η θέση του Ερσόι αντανακλά σύγκρουση συμφερόντων. «Ως υπουργός που προέρχεται από τον κλάδο ως ιδιοκτήτης, υποστηρίζει συνειδητά και σκόπιμα αυτούς τους κανονισμούς που είναι αντίθετοι προς τους εργαζόμενους», είπε.
Η Τουρκία υποδέχτηκε 52,6 εκατομμύρια ξένους επισκέπτες το 2024, σημειώνοντας αύξηση 7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με έσοδα 61,1 δισεκατομμύρια δολάρια και ξεπερνώντας τα προ πανδημικά επίπεδα. Η Κωνσταντινούπολη και η Αττάλεια παραμένουν κορυφαίοι προορισμοί, ενώ ο τομέας απασχολεί περισσότερους από 1,5 εκατομμύρια ανθρώπους.
