Η ιταλική κουζίνα στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά της UNESCO

Η ιταλική κουζίνα προστέθηκε στον κατάλογο της “άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς” της UNESCO, με την Ιταλία να είναι η πρώτη χώρα που αναγνωρίζεται από τον διεθνή Οργανισμό για την εθνική της κουζίνα συνολικά και όχι για μεμονωμένα πιάτα.

Η UNESCO αναγνώρισε επίσημα την ιταλική κουζίνα ως πολιτιστικό σύμβολο, μια αναγνώριση που χαιρέτισε η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Giorgia Meloni, η κυβέρνηση της οποίας έχει θέσει την κουζίνα της χώρας στο επίκεντρο της εθνικής της ταυτότητας.

Η ανακοίνωση, που έγινε την Τετάρτη κατά τη διάρκεια της συνέλευσης του πολιτιστικού οργανισμού του ΟΗΕ στο Δελχί, σημαίνει ότι η ιταλική κουζίνα -από τα ζυμαρικά και τη μοτσαρέλα μέχρι το κρασί και το τιραμισού- θα εγγραφεί στον πολυπόθητο κατάλογο της «άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς».

Η Ιταλία έχει, ήδη, 21 άλλες παραδόσεις στον κατάλογο, συμπεριλαμβανομένης της τέχνης της ναπολιτάνικης πίτσας και της όπερας, και είναι η πρώτη χώρα που αναγνωρίζεται για την κουζίνα της στο σύνολό της και όχι για μια μεμονωμένη παράδοση ή συνταγή.

Σε ένα βίντεο που ανάρτησε στον λογαριασμό της στο Instagram λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση, η Meloni δήλωσε ότι η είδηση την γέμισε με υπερηφάνεια. “Είμαστε οι πρώτοι στον κόσμο που λαμβάνουμε αυτή την αναγνώριση, η οποία τιμά την ταυτότητά μας”, είπε. “Για εμάς τους Ιταλούς, η κουζίνα είναι κάτι περισσότερο από απλά φαγητό ή μια συλλογή συνταγών. Είναι πολύ περισσότερο από αυτό: είναι πολιτισμός, παράδοση, εργασία και πλούτος”, πρόσθεσε.

Η κυβέρνηση της Meloni άρχισε να εργάζεται για την αναγνώριση από την UNESCO αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας τον Οκτώβριο του 2022, υποβάλλοντας επίσημα την αίτηση πέντε μήνες αργότερα. Η αίτηση τόνιζε τους δεσμούς μεταξύ της παραδοσιακής ιταλικής κουζίνας, του πολιτισμού και του τρόπου ζωής, περιγράφοντάς την ως ένα κοινωνικό τελετουργικό που φέρνει κοντά οικογένειες και κοινότητες.

Η προωθητική εκστρατεία περιελάμβανε ένα υπαίθριο κυριακάτικο γεύμα στο οποίο παρευρέθηκαν η Meloni και άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι με τις οικογένειές τους στο Ρωμαϊκό Φόρουμ της ιταλικής πρωτεύουσας τον Σεπτέμβριο.

Στην ανακοίνωσή της, η UNESCO περιέγραψε την ιταλική κουζίνα ως “πολιτιστικό και κοινωνικό μείγμα γαστρονομικών παραδόσεων” και ως έναν τρόπο “φροντίδας του εαυτού και των άλλων, έκφρασης αγάπης και ανακάλυψης των πολιτιστικών ριζών του καθενός”, προσφέροντας παράλληλα στις κοινότητες ένα μέσο “για να μοιραστούν την ιστορία τους και να περιγράψουν τον κόσμο γύρω τους”.

Πρόσθεσε: “Είναι μια κοινοτική δραστηριότητα που δίνει έμφαση στην οικειότητα με το φαγητό, τον σεβασμό για τα συστατικά και τις κοινές στιγμές γύρω από το τραπέζι… Συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών και φύλων, ανταλλάσσοντας συνταγές, προτάσεις και ιστορίες, με τους παππούδες και τις γιαγιάδες να κληροδοτούν συχνά παραδοσιακά πιάτα στα εγγόνια τους”.

Ο υπουργός Γεωργίας της Ιταλίας, Francesco Lollobrigida, ο οποίος συχνά κατακρίνει κάθε απόπειρα αλλαγής των κλασικών ιταλικών πιάτων, δήλωσε ότι “η νίκη αυτή είναι μια γιορτή που ανήκει σε όλους, γιατί μιλάει για τις ρίζες μας, τη δημιουργικότητά μας και την ικανότητά μας να μετατρέπουμε την παράδοση σε πραγματικότητα”.